این بخشنامه رسمی توسط گمرک جمهوری اسلامی ایران (دفتر واردات) ابلاغ گردیده و اجرای آن در تمامی دوایر گمرکی کشور لازم‌الاجرا می‌باشد. بازرگانان و ترخیص‌کاران محترم جهت تسریع در تشریفات گمرکی، جلوگیری از رسوب کالا و پرداخت حقوق ورودی قانونی، مفاد ذیل را مد نظر قرار دهند.
🌿 شرایط جدید اخذ مجوز محیط زیست برای 9 ردیف تعرفه؛ تفکیک کالای نو و پسماند در سامانه جامع تجارت
در راستای تسهیل فرآیندهای تجاری و جلوگیری از توقف‌های غیرضروری کالاهای وارداتی در مبادی ورودی کشور، گمرک جمهوری اسلامی ایران بخشنامه مهمی را در خصوص نحوه اخذ مجوز فنی سازمان حفاظت محیط زیست ابلاغ کرده است. طبق بخشنامه شماره 1405/1078746 مورخ 1405/07/27 (ابلاغیه گمرکی 1405/177/73) که از سوی محمد علی بهپوری، مدیرکل دفتر واردات گمرک، به کلیه گمرکات اجرایی کشور ابلاغ شده است، ضوابط جدیدی برای 9 ردیف تعرفه مشخص در مراحل ثبت سفارش و ترخیص اعمال می‌گردد.
تحلیلگران و متخصصان امور گمرکی در ایران ایمپکس در این مقاله تخصصی، جزئیات این بخشنامه، فهرست کامل کد تعرفه‌های مشمول و تاثیر آن بر فرآیند واردات و ترخیص کالا را به طور کامل بررسی می‌کنند.
📋 جزئیات بخشنامه و سازوکار جدید در سامانه جامع تجارت
این بخشنامه پیرو نامه شماره 8886652 مورخ 1405/07/14 دفتر مقررات صادرات و واردات سازمان توسعه تجارت ایران (به امضای نرگس باقری زمردی) و بر اساس درخواست دفتر مدیریت پسماند سازمان حفاظت محیط زیست (نامه شماره 1405/360/26466 مورخ 1405/07/12) صادر شده است.
بر اساس دستورالعمل ابلاغ شده به مرکز نوآوری، هوشمندسازی و امنیت (مجری سامانه جامع تجارت)، فرآیند بررسی مجوز محیط زیست برای کد تعرفه‌های هدف به صورت سؤالی و شرطی بازطراحی شده است. به این ترتیب، هنگام ثبت سفارش در سامانه جامع تجارت و همچنین در مرحله ترخیص کالا از گمرک، از واردکننده یا صاحب کالا پرسیده می‌شود:
«آیا کالا نو می‌باشد یا پسماند؟»
- در صورت پسماند بودن کالا: محموله مشمول مقررات کنوانسیون بازل بوده و اخذ مجوز فنی از دفتر مدیریت پسماند سازمان حفاظت محیط زیست الزامی است.
- در صورت نو بودن کالا: واردکننده نیازی به اخذ مجوز از سازمان حفاظت محیط زیست نخواهد داشت و فرآیند ثبت سفارش و ترخیص بدون توقف در این مرحله ادامه می‌یابد.
این تغییر هوشمندانه در سامانه جامع تجارت، بار اداری سنگینی را از دوش واردکنندگان مواد اولیه شیمیایی، صنعتی و کاغذ که اقدام به واردات کالاهای نو و دست‌اول می‌کنند برمی‌دارد. شما می‌توانید برای بررسی آخرین وضعیت مجوزهای هر ردیف تعرفه به وب‌سایت ایران ایمپکس مراجعه نمایید.
📊 جدول کامل 9 ردیف تعرفه مشمول شرط پسماند بودن
در پیوست این بخشنامه، فهرست 9 ردیف تعرفه‌ای که مشمول این قاعده شرطی شده‌اند به شرح زیر اعلام گردیده است (لازم به ذکر است در جدول ابلاغی، کد تعرفه هیدرواکسید پتاسیم در دو ردیف 1 و 4 تکرار شده است):
| ردیف | کد تعرفه (HS Code) | شرح فارسی کالا در کتاب مقررات صادرات و واردات | وضعیت اخذ مجوز محیط زیست |
|---|---|---|---|
| 1 | 28152000 | – – هیدرواکسید پتاسیم (پتاس سوزآور) | الزامی فقط در صورت پسماند بودن |
| 2 | 28201000 | – – دی اکسید منگنز | الزامی فقط در صورت پسماند بودن |
| 3 | 29321100 | – – – تتراهیدروفوران | الزامی فقط در صورت پسماند بودن |
| 4 | 28152000 | – – هیدرواکسید پتاسیم (پتاس سوزآور) | الزامی فقط در صورت پسماند بودن |
| 5 | 28211000 | – – اکسیدها و هیدروکسیدهای آهن | الزامی فقط در صورت پسماند بودن |
| 6 | 29094900 | – – سایر (از زیرمجموعه اتر-الکل‌ها و مشتقات آن‌ها) | الزامی فقط در صورت پسماند بودن |
| 7 | 81089000 | – سایر (از زیرمجموعه تیتانیوم و مصنوعات آن) | الزامی فقط در صورت پسماند بودن |
| 8 | 28369190 | – – – سایر (از زیرمجموعه کربنات‌های لیتیوم) | الزامی فقط در صورت پسماند بودن |
| 9 | 48010000 | کاغذ روزنامه به شکل رول یا ورق | الزامی فقط در صورت پسماند بودن |
⚠️ ابهام تعرفه‌ای و مغایرت در کد تعرفه 29092900
یکی از نکات بسیار مهم و فنی که در رونوشت نامه دفتر مقررات صادرات و واردات به سرپرست دفتر مدیریت پسماند سازمان حفاظت محیط زیست مورد تاکید قرار گرفته، وجود یک مغایرت تعرفه‌ای است.
در نامه اولیه سازمان حفاظت محیط زیست، کد تعرفه 29092900 نیز به عنوان یکی از اقلام مشمول معرفی شده بود؛ اما به دلیل تغییرات و اصلاحات ساختاری، این کد تعرفه در کتاب مقررات صادرات و واردات سال 1405 وجود ندارد. از این رو، سازمان توسعه تجارت درخواست کرده است که فهرست مذکور با آخرین نسخه کتاب مقررات صادرات و واردات سال 1405 تطبیق داده شده و کد تعرفه جایگزین یا صحیح جهت اعمال در سامانه اعلام گردد.
توصیه کارشناسان ایران ایمپکس به واردکنندگان محصولات شیمیایی زیرمجموعه ردیف 2909 این است که پیش از اقدام به ثبت سفارش، کد تعرفه دقیق کالای خود را بر اساس کتاب سال 1405 استعلام نمایند تا در فرآیند گمرکی دچار مشکل نشوند.
💡 تحلیل آثار بخشنامه برای واردکنندگان و ترخیص‌کاران
ابلاغ این بخشنامه پیامدهای مهمی برای فعالان اقتصادی، تولیدکنندگان و کارگزاران گمرکی دارد که باید به دقت مد نظر قرار گیرد:
1. تسریع در ثبت سفارش و ترخیص کالاهای نو
تا پیش از شرطی شدن این مجوزها در سامانه جامع تجارت، بسیاری از واردکنندگان مواد اولیه شیمیایی (مانند پتاس سوزآور، تتراهیدروفوران یا دی اکسید منگنز) و واردکنندگان کاغذ روزنامه، حتی در صورت واردات کالای کاملاً نو و استاندارد، در سامانه با خطای لزوم اخذ مجوز محیط زیست مواجه می‌شدند. با اعمال شرط «نو یا پسماند بودن»، فرآیند ثبت سفارش برای کالاهای نو بدون نیاز به استعلام از دفتر مدیریت پسماند انجام خواهد شد.
2. ریسک اظهار خلاف واقع و مسئولیت قانونی
با توجه به اینکه در مرحله ثبت سفارش، انتخاب گزینه «نو» یا «پسماند» بر عهده متقاضی است، دقت در اظهار صحیح اهمیت دوچندانی پیدا می‌کند. در مرحله ترخیص، کارشناسان گمرک و آزمایشگاه‌های مرجع ماهیت کالا را بررسی می‌کنند. چنانچه کالایی در ثبت سفارش «نو» اظهار شده باشد تا از اخذ مجوز کنوانسیون بازل معاف گردد، اما در ارزیابی گمرکی مشخص شود که ماهیت «پسماند»، «ضایعات» یا «مواد بازیافتی غیرمجاز» دارد، موضوع می‌تواند مصداق اظهار خلاف واقع و قاچاق گمرکی تلقی شود. همچنین در متن بخشنامه صراحتاً تاکید شده است که مسئولیت نظارت بر حسن اجرای این بخشنامه بر عهده بالاترین مقام گمرک اجرایی خواهد بود؛ که این امر نشان‌دهنده حساسیت بالای گمرکات اجرایی در نظارت بر این 9 ردیف تعرفه است.
3. الزامات کنوانسیون بازل برای واردکنندگان پسماندهای مجاز
آن دسته از واحدهای تولیدی و بازیافتی که مجوزهای قانونی واردات پسماندهای خاص یا ضایعات صنعتی ذیل این تعرفه‌ها را دارند، موظفند در سامانه جامع تجارت گزینه «پسماند» را انتخاب کرده و تمامی تشریفات قانونی مربوط به کنوانسیون بازل (Basel Convention) و اخذ مجوز از دفتر مدیریت پسماند سازمان حفاظت محیط زیست را پیش از ورود و ترخیص کالا طی نمایند.
برای دسترسی به بانک جامع بخشنامه‌های گمرکی، محاسبه آنلاین هزینه‌های ترخیص و دریافت مشاوره تخصصی در زمینه ثبت سفارش و طبقه‌بندی کالا (HS Code)، همواره می‌توانید از خدمات هوشمند ایران ایمپکس بهره‌مند شوید.