این بخشنامه رسمی توسط گمرک جمهوری اسلامی ایران ابلاغ گردیده و اجرای آن در تمامی دوایر گمرکی کشور لازمالاجرا میباشد. بازرگانان و ترخیصکاران محترم جهت تسریع در تشریفات گمرکی، جلوگیری از رسوب کالا و پرداخت حقوق ورودی قانونی، مفاد ذیل را مد نظر قرار دهند.
🌾 راهنمای جامع بخشنامه ترخیص 100 درصدی کالاهای اساسی و نهادههای کشاورزی بخش غیردولتی
شتاببخشی به فرآیند ترخیص کالاهای اساسی و مواد اولیه تولید، یکی از ارکان اصلی حفظ ثبات اقتصادی و تامین زنجیره غذایی و دارویی کشور است. در همین راستا، گمرک جمهوری اسلامی ایران با ابلاغ بخشنامه شماره 1402/832911، فهرست تکمیلی اقلام مشمول تسهیلات ترخیص صددرصدی برای بخش غیردولتی را اعلام نموده است. این بخشنامه گام بزرگی در راستای کاهش رسوب کالا در بنادر و اماکن گمرکی، بهویژه برای کالاهای سریعالفساد و زیربخشهای کشاورزی به شمار میرود.
شرکت بازرگانی ایران ایمپکس به عنوان مرجع تخصصی بازرگانی و ترخیص کالا، در این مقاله به تجریه، تحلیل حقوقی، بررسی کدهای تعرفه (HS Codes) و ابعاد اجرایی این مصوبه مهم میپردازد تا بازرگانان و فعالان اقتصادی با آگاهی کامل از ظرفیتهای قانونی جدید، فرآیندهای تجاری خود را بهینهسازی کنند.
🏛️ سوابق قانونی و منشأ صدور بخشنامه ترخیص تکمیلی
این دستورالعمل مسبوق به زنجیرهای از مصوبات حاکمیتی و امنیتی است. مبنای اصلی این تصمیمگیری، مصوبه شماره 341745 مورخ 1402/04/26 شورای عالی امنیت ملی است که اهمیت استراتژیک تامین به موقع اقلام اساسی زیربخش کشاورزی را نشان میدهد.
پیش از این، طبق بخشنامههای سال 1401، امکان ترخیص صددرصدی صرفاً برای کالاهای متعلق به وزارتخانهها، سازمانها و شرکتهای دولتی (دارای گروه کالایی 1 و 2) فراهم بود. اما با توجه به سهم بالای بخش خصوصی در تامین بازار، با پیگیریهای معاونت توسعه بازرگانی وزارت جهاد کشاورزی و ابلاغ بخشنامه شماره 65/1402/556994، آزادسازی 10 درصد باقیمانده کالاهای سریعالفساد برای بخش غیردولتی نیز کلید خورد. بخشنامه جدید (1402/832911)، در واقع یک فهرست تکمیلی شامل 278 ردیف تعرفه جدید را به تسهیلات قبلی (که خود شامل 265 ردیف تعرفه بود) اضافه کرده است.
کارشناسان ایران ایمپکس تاکید میکنند که بر اساس این ابلاغیه، مهلت اعتبار اجرای این تسهیلات و اصلاحیه آن، تا پایان آبان ماه سال 1402 تعیین شده است؛ لذا سرعت عمل در انجام تشریفات گمرکی در این بازه زمانی بسیار حیاتی است.
🔍 تحلیل تخصصی کدهای تعرفه (HS Codes) موجود در بخشنامه
در جدول پیوست این بخشنامه، اقلام بسیار مهمی در حوزههای دارویی، شیمیایی و نهادههای دامی ذکر شدهاند. در ادامه، کدهای تعرفه کلیدی ذکر شده در متن را به همراه مفهوم فنی و کاربرد بازرگانی آنها بررسی میکنیم:
1. اقلام و مواد اولیه گرید دارویی
-
کد تعرفه 02918510 (سدیم سیترات دی هیدرات گرید دارویی): این ترکیب شیمیایی عمدتاً به عنوان عامل ضد انعقاد، بافر و نگهدارنده در صنایع داروسازی و تولید مکملها کاربرد دارد. تسهیل ترخیص 100 درصدی آن به ثبات زنجیره تولید دارو کمک میکند.
-
کد تعرفه 03530010 (کپسول خالی ژلاتینی): ماده اولیه اصلی برای کارخانجات داروسازی جهت تولید انواع کپسولهای خوراکی.
-
کد تعرفه 025010040 (کلرور سدیم دارای گرید دارویی): همان نمک بسیار خالص دارویی است که در ساخت سرمهای نمکی، محلولهای دیالیز و فرآوردههای تزریقی کاربرد حیاتی دارد.
-
کد تعرفه 028170011 (اکسید روی دارای گرید دارویی): زینک اکساید دارویی که در صنایع آرایشی، بهداشتی و پمادهای جلدی کاربرد وسیعی دارد.
2. نهادههای دامی، خوراک دام و آبزیان
-
کد تعرفه 012141000 (یونجه به صورت زبره و به هم فشرده به صورت حبه): یکی از علوفههای استراتژیک در دامپروریها. ترخیص فوری آن مستقیماً با قیمت تمامشده شیر و گوشت در ارتباط است.
-
کد تعرفه 012149000 (سایر اقلام علوفهای): پوششدهنده سایر نباتات علوفهای فشرده یا جفتی.
-
کد تعرفه 021022000 (مخمرهای غیر فعال و سایر موجودات ذرهبینی تکسلولی مرده): این اقلام به عنوان مکملهای پروتئینی غنی در جیره غذایی دام و طیور استفاده میشوند.
-
کد تعرفه 023099010 (خوراک آماده آبزیان) و کد تعرفه 023099031 (افزودنیهای خوراک دام و طیور): موادی شامل ویتامینها، آنزیمها و اسیدهای آمینه که برای رشد مداوم صنعت طیور و آبزیپروری کشور جنبه حیاتی دارند و به دلیل ماهیت خود، مشمول کالاهای سریعالفساد هستند.
3. مواد شیمیایی و بسترهای کشت کشاورزی
-
کد تعرفه 027030010 (پیت ماس): مواد سلولزی و بستر کشت ارگانیک که برای مصارف گلخانهای و بهبود ساختار خاک به شدت مورد نیاز کشاورزی مدرن است.
-
کد تعرفه 02809200 (اسید فسفریک با درجه خلوص بالاتر از 55 درصد): ماده اولیه کلیدی در تولید کودهای شیمیایی فسفاته و برخی مصارف صنعتی.
-
کد تعرفه 028100010 (اسید بوریک): مورد استفاده در بخش کشاورزی به عنوان ریزمغذی و در صنعت به عنوان گندزدا.
-
کد تعرفه 028112200 (دی اکسید سیلیسیم): سیلیس که در صنایع مختلف از جمله به عنوان روانساز یا هاردنر کاربرد دارد.
-
کد تعرفه 028142000 (آمونیاک محلول در آب): هیدروکسید آمونیوم که در صنایع شیمیایی و تولید کود کاربرد دارد.
-
کد تعرفه 028152000 (هیدرواکسید پتاسیم / پتاس سوزآور): یک باز قوی شیمیایی که در صنایع صابونسازی، شویندهها و کودهای پتاسه استفاده میشود.
⚖️ جنبههای حقوقی و مکانیزم کنترل ارز تخصیصی
نکته حقوقی بسیار مهم در متن این بخشنامه، اشاره به تبصره 2 بند یکم مصوبه شورای عالی امنیت ملی است. بر اساس این تبصره، اگرچه ترخیص به صورت 100 درصدی و با سرعت بالا انجام میگیرد تا کالا فاسد نشود یا خط تولید متوقف نگردد، اما سقف ارز تخصیصی برای کالاهای مورد اشاره تحت نظارت و کنترل دقیق وزارت جهاد کشاورزی قرار دارد.
این بدان معناست که بازرگانان بخش غیردولتی نمیتوانند فراتر از سقفهای مجاز رتبهبندی و سهمیههای ارزی خود اقدام به ثبت سفارش و ترخیص نمایند. تعهدات ارزی کماکان به قوت خود باقی است و بانک مرکزی با هماهنگی وزارت جهاد کشاورزی روند تخصیص و تامین را مانیتور میکند. متخصصین حقوقی ایران ایمپکس پیشنهاد میکنند قبل از اظهار کالا در سامانه EPL، از تطابق کامل سهمیه ارزی و تاییدیه وزارت جهاد کشاورزی اطمینان حاصل نمایید تا در مراحل پس از ترخیص دچار تعارضات بانکی نشوید.
💼 نقش ایران ایمپکس در تسهیل فرآیند ترخیص کالاها
با توجه به اینکه این بخشنامه دارای محدودیت زمانی مشخص (پایان آبان 1402) بوده و شامل قوانین کنترل سقف ارزی است، هرگونه اشتباه در تنظیم اظهارنامه، تعیین نادرست کد تعرفه (HS Code) یا نقص در مجوزهای جهاد کشاورزی میتواند منجر به طولانی شدن فرآیند و ابطال فرصت ترخیص 100 درصدی شود.
تیم تخصصی ایران ایمپکس با سالها تجربه در ارائه خدمات:
-
مشاوره در زمینه تعیین دقیق کدهای تعرفه گمرکی و بررسی کالا در کتاب مقررات صادرات و واردات
-
اخذ مجوزهای قانونی و فرآیندهای تخصیص ارز از وزارت جهاد کشاورزی و سازمان غذا و دارو
-
انجام صفر تا صد تشریفات گمرکی در کوتاهترین زمان ممکن برای کالاهای سریعالفساد
آماده همکاری با بازرگانان بخش خصوصی و واحدهای تولیدی سراسر کشور میباشد. برای بهرهمندی از این تسهیلات ویژه، کافی است با کارشناسان ایران ایمپکس تماس حاصل فرمایید.