این بخشنامه رسمی توسط اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران / سازمان توسعه تجارت ایران ابلاغ گردیده و اجرای آن در تمامی دوایر گمرکی کشور لازمالاجرا میباشد. بازرگانان و ترخیصکاران محترم جهت تسریع در تشریفات گمرکی، جلوگیری از رسوب کالا و پرداخت حقوق ورودی قانونی، مفاد ذیل را مد نظر قرار دهند.
📑 سیر تا پیاز استانداردهای اجباری تجارت و صادرات به اتحادیه اقتصادی اوراسیا (EAC & GOST)
اتحادیه اقتصادی اوراسیا (EAEU) شامل 5 کشور روسیه، بلاروس، قزاقستان، قرقیزستان و ارمنستان، یکی از مهمترین و جذابترین بازارهای هدف صادراتی ایران به شمار میرود. وجود قوانین تجاری یکپارچه، تعرفههای گمرکی ترجیحی و برچیده شدن موانع ترانزیتی میان کشورهای عضو باعث شده است تا کالایی که در یکی از این کشورها ترخیص شود، بتواند بدون پرداخت مجدد عوارض گمرکی در سراسر قلمرو اتحادیه جابهجا شود.
با این حال، ورود به این بازار نیازمند شناخت دقیق الزامات فنی، استانداردهای کیفی و مقررات بهداشتی است. طبق آخرین گزارش رسمی سازمان توسعه تجارت و اتاق بازرگانی ایران، کلیه صادرکنندگان و فعالان اقتصادی موظف به اخذ تاییدیه و گواهینامههای انطباق برای کالاهای خود هستند. مجموعه ایران ایمپکس در این مقاله جامع، تمامی مقررات فنی، استانداردهای اجباری گروههای مختلف کالایی و نحوه دریافت نشان EAC را بررسی میکند.
🔍 نشان انطباق اوراسیا (EAC) چیست؟
نشان انطباق اوراسیا (Eurasian Conformity Mark – EAC) علامت رسمی تایید مطابقت محصول با کلیه مقررات فنی (Technical Regulations – TR CU) اتحادیه اقتصادی اوراسیا است. محصولات دارای گواهی EAC مجاز به ترخیص گمرکی و عرضه در تمام کشورهای عضو هستند.
محتوای اصلی گواهی EAC:
- نام و آدرس کامل شرکت سازنده و نماینده قانونی
- نام دقیق تجاری و مشخصات فنی کالا
- شماره تعرفه گمرکی (HS Code)
- شماره و عنوان مقررات فنی مرجع
- اطلاعات آزمایشگاه و مرکز سنجش اعتبارنامهدار
- مدت اعتبار (بین 1 تا 5 سال) و شماره ثبت رسمی
⚠️ نکته بسیار حیاتی برای صادرکنندگان ایرانی:
تنها شرکتهای ثبتشده در قلمرو اتحادیه اقتصادی اوراسیا مجاز به درخواست گواهی EAC هستند. تولیدکنندگان ایرانی نمیتوانند مستقیماً درخواست دهند و الزاماً باید یک نماینده قانونی (Authorized Representative) مستقر در یکی از کشورهای عضو معرفی نمایند. جهت مشاوره در خصوص انتخاب نماینده قانونی و تشریفات گمرکی میتوانید با کارشناسان ایران ایمپکس در ارتباط باشید.
🛠 فرآیند و مراحل اخذ گواهینامه انطباق EAC
برای اخذ این گواهی، طی کردن 7 مرحله زیر الزامی است:
- ثبت درخواست در نهاد صدور گواهینامه معتبر همراه با مدارک فنی.
- بررسی و اعتبارسنجی اسناد توسط مرکز تخصصی.
- طبقهبندی کالا، تعیین کد تعرفه و نمونهبرداری.
- تستهای آزمایشگاهی و تجزیه و تحلیل فنی نمونهها.
- ممیزی خط تولید (در صورت الزام مقررات فنی مربوطه).
- صدور رسمی گواهینامه انطباق.
- نظارت دورهای بر کیفیت محصول در طول دوره اعتبار گواهی.
الزامات فیزیکی درج علامت EAC روی کالا:
- علامت باید با چشم غیرمسلح کاملاً خوانا باشد.
- اندازه ابعاد لوگوی EAC نباید کمتر از 5 میلیمتر باشد.
- دارای تضاد رنگی (Monochrome & Contrast) با زمینه بسته بندی باشد.
- به نحوی چاپ یا درج شود که در تمام طول عمر مفید کالا باقی بماند.
🚨 جرایم عدم رعایت: عدم درج یا درج غیرقانونی نشان EAC بدون دریافت گواهی رسمی، بر اساس قانون تخلفات اداری روسیه، جرایم مالی سنگینی از 10 هزار تا 300 هزار روبل و توقیف محموله را به همراه خواهد داشت.
📜 گواهی گوست (GOST) و ثبت دولتی (Rospotrebnadzor)
علاوه بر نشان EAC، برخی سیستمهای استاندارد ملی و تاییدیه های بهداشتی همچنان به قوت خود باقی هستند:
1. گواهی استاندارد دولتی روسیه (GOST-R)
این گواهی بر اساس استاندارد ملی روسیه صادر شده و برای کالاهایی که هنوز مقررات فنی مشترک اوراسیا برای آنها تدوین نشده (طبق مصوبه شماره 982) الزامی است. اعتبار گواهی گوست حداکثر 3 سال بوده و بدون آن ترخیص کالا از گمرکات روسیه غیرممکن است.
2. گواهی ثبت دولتی (State Registration Certificate)
این گواهی توسط سازمان نظارت بر بهداشت و سلامت عمومی روسیه (Rospotrebnadzor) صادر میشود و جایگزین تاییدیه بهداشتی قدیمی است. کالاهایی که با سلامت انسان، پوست و تغذیه در تماس مستقیم هستند ملزم به اخذ این سند پیش از دریافت گواهی انطباق میباشند.
فهرست کالاهای مشمول ثبت دولتی بهداشتی:
* محصولات غذایی ویژه (کودکان، ورزشکاران، بیماران)
* محصولات آرایشی، بهداشتی و شویندهها
* مواد شیمیایی، پلیمری و نفتی
* پوشاک زیر و سرپوش کودکان زیر 3 سال
* تجهیزات آب و فاضلاب و مواد ضدعفونیکننده
🥦 استانداردهای اجباری در صادرات مواد غذایی و آبزیان
صادرات مواد غذایی به اوراسیا تابع سختگیرانهترین الزامات بهداشتی است. بر اساس مقررات TR CU 021/2011 (ایمنی مواد غذایی)، تمامی محمولهها باید فاقد هرگونه آلودگی میکروبی، سموم، انگل و رادیونوکلئید باشند.
نکات کلیدی صادرات غذایی و شیلات:
- درج علامت EAC و برچسبگذاری: تمام بستهبندیها باید از تاریخ 15 فوریه 2015 به بعد دارای نشان EAC و توضیحات کامل به زبان روسی یا زبان رسمی کشور مقصد باشند (TR CU 022/2011).
- صادرات ماهی و آبزیان (TR EAEU 040/2016): شامل کنترل دقیق بقایای دارویی و آنتیبیوتیکها است. عرضه ماهیان سمی (مانند بادکنکماهیان) و استفاده از ارگانیسمهای دستکاریشده ژنتیکی (GMO) مطلقاً ممنوع است.
- الزامات بستهبندی (TR TS 005/2011): بستهبندی مواد غذایی نباید هیچگونه واکنش شیمیایی، تغییر بو، طعم یا رنگ در ماده غذایی ایجاد کند و باید دارای نمادهای استاندارد بازیافت باشد.
👗 استانداردهای اجباری پوشاک، منسوجات و کالای کودک
صنایع نساجی و پوشاک برای صادرات به کشورهای اوراسیا باید از مقررات زیر تبعیت کنند:
- پوشاک بزرگسالان و صنایع سبک (TR CU 017/2011): شامل الزامات استحکام، ثبات رنگ، ایمنی شیمیایی و عدم ایجاد حساسیتهای پوستی.
- پوشاک و لوازم کودکان و نوجوانان (TR CU 007/2011): مقررات بسیار سختگیرانه برای ملحفه، لباس زیر، کفش و کلاه کودکان. محصولات تماس مستقیم پوست برای کودکان زیر 3 سال (مانند لباس زیر و جوراب) الزاما نیازمند گواهی ثبت دولتی بهداشتی هستند.
- تجهیزات حفاظت فردی (TR CU 019/2011): شامل لباسهای کار تخصصی و ایمنی.
🏗 استانداردهای مصالح و فرآوردههای ساختمانی
در حال حاضر مقررات فنی یکپارچهای تحت عنوان TR CU برای تمامی مصالح ساختمانی در اوراسیا تصویب نشده است. از این رو، صادرات مصالح ساختمانی به روسیه و سایر اعضا تابع قوانین ملی کشور مقصد میباشد.
در فدراسیون روسیه، مصالح ساختمانی مشمول فهرست گواهی انطباق اجباری گوست (GOST) بوده و در برخی موارد (مانند رنگها، رزینها و عایقها) نیازمند گواهی ثبت دولتی بهداشتی و تاییدیه ایمنی آتشنشانی میباشند.
💡 جمعبندی و راهکار فعالان اقتصادی
تجارت با حوزه اوراسیا فرصت فوقالعادهای برای جهش صادراتی ایران است، اما عدم آگاهی از کدهای تعرفه، مقررات فنی TR CU و فرآیندهای آزمایشگاهی میتواند منجر به توقف کالا در گمرک و ضررهای مالی سنگین شود.
توصیه میشود پیش از عقد قرارداد تجاری و ارسال محموله:
1. کد تعرفه 8 رقمی (HS Code) دقیق کالا تعیین شود.
2. مقررات فنی مربوطه (TR CU / GOST) شناسایی گردد.
3. مدارک فنی، برگه اطلاعات ایمنی (SDS) و شناسنامه کالا به زبان روسی ترجمه رسمی شود.
4. فرآیند اخذ گواهی EAC از طریق نماینده معتبر آغاز گردد.
برای دریافت مشاوره تخصصی در زمینه تشریفات گمرکی، تعیین تعرفه و استانداردهای صادراتی، میتوانید با مشاوران زبده ایران ایمپکس تماس حاصل فرمایید.