این بخشنامه رسمی توسط گمرک جمهوری اسلامی ایران ابلاغ گردیده و اجرای آن در تمامی دوایر گمرکی کشور لازمالاجرا میباشد. بازرگانان و ترخیصکاران محترم جهت تسریع در تشریفات گمرکی، جلوگیری از رسوب کالا و پرداخت حقوق ورودی قانونی، مفاد ذیل را مد نظر قرار دهند.
راهنمای جامع ابطال و اصلاح اظهارنامه ارزی مسافری؛ الزامات جدید بانک مرکزی و گمرک 💱📜
ورود و خروج ارز، اسناد بانکی و اوراق بهادار بینام، همواره یکی از حساسترین گلوگاههای نظارتی در مبادی ورودی و خروجی کشور به شمار میرود. با توجه به ابهامات متعدد مسافران و فعالان اقتصادی در خصوص امکان ویرایش اطلاعات پس از ثبت نهایی، اخیراً گمرک جمهوری اسلامی ایران طی بخشنامه شماره 1405/780062 و پیرو دستورالعمل رسمی بانک مرکزی (نامه شماره 05/121003)، شفافسازی دقیقی در خصوص نحوه ابطال کد رهگیری اظهارنامه ارزی و اعمال اصلاحات نظیر کسر مبلغ صادر نموده است.
در این تحلیل تخصصی، کارشناسان مجموعه ایران ایمپکس به کالبدشکافی ابعاد حقوقی و اجرایی این ابلاغیه پرداختهاند تا از هرگونه سردرگمی مسافران و تخلفات احتمالی جلوگیری شود.
1. پیشینه و ماهیت صدور اظهارنامه ارزی در مبادی ورودی
هنگام ورود مسافر به کشور، در صورتی که حجم ارز ورودی بیش از سقفهای مجاز قانونی باشد، فرد موظف است نسبت به اظهار دقیق مقادیر ارزی نزد باجههای گمرک و شعب همکار (نظیر بانک ملی ایران) اقدام نماید. پس از ثبت سیستمی، کد رهگیری منحصربهفرد برای مسافر صادر میگردد که سند قانونی احراز منشأ و مالکیت ارز ورودی در سامانههای یکپارچه نظارتی است.
طی ماههای گذشته، تقاضاهای متعددی از سوی دارندگان اظهارنامههای ارزی جهت ویرایش مندرجات نظیر نام گیرندگان ارز، اصلاح نوع مصرف یا ابطال کامل اظهارنامه پس از پایان تشریفات به گمرکات واصل شده بود که با واکنش قاطع نهاد ناظر ارزی همراه شد.
2. موضع صریح بانک مرکزی در خصوص تغییرات هویتی و مصرفی
بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران اعلام نموده است که به هیچ عنوان مراجعین را برای تغییر مشخصات ثبتی (همچون اصلاح نام ذینفع، تغییر گیرنده یا اصلاح سرفصلهای مصرف ارز) به گمرکات ارجاع نمیدهد. فرآیند اظهار ارز یک فرآیند قطعی و مسئولیتزا بوده و اطلاعات ثبتشده در مبادی ورودی، غیرقابل دستکاری و انتقال به غیر در سامانه است.
همانگونه که در مشاورههای ارزی و گمرکی ایران ایمپکس همواره تبیین میشود، پایبندی به اطلاعات اولیه مانع از ایجاد پروندههای ناشی از اتهام پولشویی یا اظهار خلاف واقع در حوزه ارزی خواهد شد.
3. تنها شرط قانونی ابطال سیستمی یا اصلاح (کسر مبلغ) اظهارنامه ارزی
بر اساس مفاد دستورالعمل اجرایی ضوابط ناظر بر ارز/اسناد بانکی و اوراق بهادار بینام همراه مسافر و به ویژه مواد 10 و 11 آن:
- ارتباط مستقیم با خروج ارز: ابطال سیستمی کد رهگیری اظهارنامه ارزی و یا هرگونه کسر مبلغ (اصلاح مانده ارز) صرفاً و منحصراً زمانی مقدور است که خود مسافر (صاحب اظهارنامه) قصد خروج ارز را داشته باشد.
- مراجعه به گمرک خروجی: مسافر باید با در دست داشتن اصل مدارک و اظهارنامه اولیه، شخصاً به گمرک خروجی مراجعه کند تا هنگام خروج ارز، سیستم به تناسب میزان ارز خارجشده اقدام به ابطال کامل یا کسر سیستمی مانده از اظهارنامه ارزی اولیه نماید.
- ممنوعیت اصلاحات بدون خروج فیزیکی: اعمال هرگونه کسر یا باطلسازی کد رهگیری خارج از تشریفات مسافری خروج، کاملاً غیرقانونی بوده و گمرکات مجاز به پذیرش چنین تقاضاهایی در داخل کشور نیستند.
4. وظایف گمرکات اجرایی و تمهیدات پیشگیرانه
بر اساس دستور مدیرکل دفتر واردات، بالاترین مقام هر گمرک اجرایی مسئول مستقیم نظارت بر حسن اجرای این دستورالعمل است. هدف کلیدی این ابلاغیه، بستن راههای سوءاستفاده، پیشگیری از صدور فاکتورهای صوری، جلوگیری از مبادله اوراق ارزی بدون خروج واقعی ارز و ممانعت از پولشویی در شبکه مبادلات مسافری و تجاری عنوان شده است.
سخن پایانی و توصیه کارشناسان
مدیریت امور ارزی و تسلط بر مقررات بانکی همپای تشریفات گمرکی، ضامن سلامت فعالیتهای تجاری و مسافری است. تیم مشاوران و کارگزاران گمرکی در ایران ایمپکس آمادهاند تا آخرین تحولات قوانین ارزی، وارداتی و ترخیص کالا را در اختیار بازرگانان، شرکتهای حملونقل بینالمللی و مسافران محترم قرار دهند تا تصمیمگیریهای ارزی بر بستری امن و کاملاً منطبق با ضوابط روز صورت پذیرد.