🥛 گشوده شدن دروازه‌های بازار ژاپن به روی فرآورده‌های لبنی ایران؛ راهنمای جامع صادرات و ترخیص کالا

در سال‌های اخیر، توسعه بازارهای صادراتی غیرنفتی به یکی از اولویت‌های اصلی اقتصاد ایران تبدیل شده است. در این میان، بخش صنایع غذایی و به ویژه فرآورده‌های لبنی ایران به دلیل کیفیت بالا و ظرفیت تولید انبوه، پتانسیل بالایی برای رقابت در سطح بین‌المللی دارند. بر اساس جدیدترین ابلاغیه رسمی معاونت توسعه بازرگانی و دفتر توسعه صادرات وزارت جهاد کشاورزی به شماره 1401/530/93133، مراجع قانونی کشور ژاپن رسماً با ورود ایران به لیست کشورهای مجاز جهت صادرات محصولات لبنی موافقت کرده‌اند.

این رویداد بیست و یکم گمرکی و تجاری، یک نقطه عطف برای هلدینگ‌های تولیدی، کارخانجات صنایع لبنی و صادرکنندگان بزرگ کشور است. تیم تخصصی ایران ایمپکس در این مقاله تحلیلی، به بررسی ابعاد حقوقی، تجاری، کدهای تعرفه گمرکی مرتبط و پیش‌نیازهای موفقیت در بازار ژاپن می‌پردازد.

📋 جزئیات ابلاغیه رسمی صادرات لبنیات به ژاپن

این مصوبه گمرکی و بازرگانی از سوی محرم سلطانی، مدیرکل دفتر توسعه صادرات، به عالی‌ترین مقامات تشکل‌های صنفی لبنی کشور از جمله رئیس هیات مدیره انجمن صنفی کارفرمایی تولیدکنندگان شیر خشک صنعتی، دبیر انجمن صنایع فرآورده‌های لبنی ایران و رئیس اتحادیه تعاونی‌های تولیدکنندگان فرآورده‌های لبنی ابلاغ شده است.

هدف از این بخشنامه، اطلاع‌رسانی سریع به فعالان اقتصادی و الزام آن‌ها به برنامه‌ریزی عملیاتی جهت بهره‌گیری از این بازار جدید است. با توجه به استانداردهای سخت‌گیرانه بهداشتی و قرنطینه‌ای ژاپن (بر اساس ضوابط وزارت بهداشت، کار و رفاه ژاپن – MHLW)، ورود به این بازار نیازمند رعایت دقیق زنجیره سرد، عاری بودن محصولات از هرگونه آلودگی میکروبی و بسته‌بندی‌های استاندارد بین‌المللی است. کارشناسان تجاری ایران ایمپکس آماده‌اند تا مشاوره‌های صفر تا صد را در زمینه تطبیق با استانداردهای ژاپن به تولیدکنندگان ارائه دهند.

🔍 تحلیل کدهای تعرفه (HS Codes) مربوط به فرآورده‌های لبنی

اگرچه در متن بخشنامه به صورت مستقیم به شماره تعرفه‌ها اشاره نشده است، اما طبق کتاب مقررات صادرات و واردات، فرآورده‌های لبنی مشمول فصل 4 سیستم هماهنگ‌شده (HS Code) می‌شوند. بازرگانان برای ارسال محموله‌ها به ژاپن باید با این کدها آشنایی کامل داشته باشند:

1. شیر و خامه؛ غلیظ‌نشده و بدون اضافه کردن قند (HS Code: 0401)

این بخش شامل انواع شیرهای پاستوریزه، استریلیزه (UHT) و خامه‌های مایع است. صادرات این محصولات به دلیل زمان ماندگاری کمتر، نیازمند لجستیک هوایی یا کانتینرهای یخچال‌دار فوق‌پیشرفته گمرکی است.

2. شیر و خامه؛ غلیظ‌شده یا حاوی مواد شیرین‌کننده (HS Code: 0402)

این ردیف تعرفه شامل شیر خشک صنعتی (Skimmed Milk Powder و Whole Milk Powder) می‌شود که در متن بخشنامه به عنوان یکی از مخاطبان اصلی (انجمن تولیدکنندگان شیر خشک صنعتی) ذکر شده است. شیر خشک به دلیل ماندگاری بالا و حمل‌ونقل آسان‌تر، شانس اول موفقیت در بازار ژاپن است.

3. دوغ، شیر و خامه بسته‌شده، ماست و کفیر (HS Code: 0403)

ماست‌های طعم‌دار یا فرآوری‌شده ایرانی و انواع نوشیدنی‌های لبنی سنتی و صنعتی در این گروه قرار می‌گیرند که می‌توانند سهمی از بازار مواد غذایی خاص ژاپن را به خود اختصاص دهند.

4. مایه پنیر و سایر محصولات حاصل از اجزای طبیعی شیر (HS Code: 0404)

شامل آب‌پنیر (Whey) به صورت پودر یا مایع است که کاربرد وسیعی در صنایع شکلات‌سازی، بیسکویت و مکمل‌های ورزشی ژاپن دارد.

5. کره و سایر چربی‌ها و روغن‌های مشتق از شیر (HS Code: 0405)

روغن زرد یا کره حیوانی بسته بندی شده در این ردیف گمرکی قرار می‌گیرند.

6. انواع پنیر و کشک (HS Code: 0406)

پنیرهای پروسس، سفید و سنتی ایرانی در صورت کسب تاییدیه‌های بهداشتی ژاپن، پتانسیل صادراتی بالایی در این گروه دارند.

برای تعیین دقیق کد 8 رقمی کالا و محاسبه هزینه‌های گمرکی در مبدا و مقصد، می‌توانید از خدمات مشاوره تعرفه در ایران ایمپکس استفاده کنید.

🛠️ مراحل و پیش‌نیازهای اجرایی برای صادرکنندگان لبنیات

بر اساس مستندات حاشیه‌ای سند، پیش‌نیاز اجرایی این ابلاغیه، نامه شماره 2778 مورخ 1401/11/17 انجمن صنایع فرآورده‌های لبنی است که وصول تاییدیه مراجع ژاپنی از طریق دفتر امور بین‌الملل و سازمان‌های تخصصی را گواهی می‌دهد. برای شروع فرآیند عملیاتی صادرات، گام‌های زیر الزامی است:

🔹 1. اخذ گواهی‌های بهداشتی بین‌المللی

ژاپن تنها به کارخانجاتی اجازه صادرات می‌دهد که استانداردهای HACCP، ISO 22000 و تأییدیه‌های سازمان دامپزشکی کشور را دارا باشند. آزمایش‌های دقیق بر روی بقایای آنتی‌بیوتیکی و آفلاتوکسین در شیر الزامی است.

🔹 2. ثبت شرکت و ثبت برند در گمرک ژاپن

محصولات لبنی باید پیش از ارسال، توسط نماینده یا خریدار ژاپنی در وزارت بهداشت و قرنطینه ژاپن ثبت و بررسی اولیه شوند.

🔹 3. بسته بندی و برچسب‌گذاری (Labeling) تخصصی

درج مشخصات کامل کالا، جدول ارزش غذایی، تاریخ تولید و انقضا، و شرایط نگهداری به زبان ژاپنی یا انگلیسی از قوانین سخت‌گیرانه این کشور است.

🤝 نقش ایران ایمپکس در تسهیل صادرات به شرق آسیا

صادرات به کشورهای پیشرفته نظیر ژاپن، علاوه بر سودآوری بالا، نیازمند تسلط کامل بر قوانین گمرکی، امور ارزی و لجستیک بین‌الملل است. مجموعه ایران ایمپکس با سال‌ها تجربه در حوزه ترخیص کالا، مشاوره قوانین بازرگانی و تنظیم اسناد تجاری، در کنار شماست.

ما در ایران ایمپکس خدمات زیر را به صادرکنندگان فرآورده‌های لبنی ارائه می‌دهیم:

• بررسی و تطبیق استانداردهای فنی کارخانجات با ضوابط گمرک ژاپن.

• تسهیل در اخذ گواهی مبدأ، گواهی بهداشت دامپزشکی و فیتوسانیتری.

• هماهنگی لجستیک بین‌المللی و حمل با کانتینرهای یخچال‌دار (Reefer Containers).

• انجام تمام تشریفات گمرکی خروجی در گمرکات اجرایی کشور.

همین امروز برای مشاوره با متخصصان ایران ایمپکس تماس بگیرید و جزء اولین شرکت‌هایی باشید که سهم بازار لبنیات ژاپن را از آن خود می‌کنند.