این بخشنامه رسمی توسط گمرک جمهوری اسلامی ایران ابلاغ گردیده و اجرای آن در تمامی دوایر گمرکی کشور لازمالاجرا میباشد. بازرگانان و ترخیصکاران محترم جهت تسریع در تشریفات گمرکی، جلوگیری از رسوب کالا و پرداخت حقوق ورودی قانونی، مفاد ذیل را مد نظر قرار دهند.
🏭 راهنمای جامع ضوابط تعیین درصد ضایعات در مناطق آزاد و ویژه اقتصادی
در حوزه تولید و پردازش کالا در محدوده مناطق آزاد تجاری-صنعتی و مناطق ویژه اقتصادی، یکی از چالشهای اصلی تولیدکنندگان و گمرک، تعیین دقیق میزان ضایعات، پرت و تلورانس مواد اولیه است. بخشنامه شماره 98/129070 گمرک جمهوری اسلامی ایران با رویکردی نظارتی، ابهامات موجود در تایید درصدهای ضایعات را برطرف کرده است. کارشناسان ایران ایمپکس در این مقاله به تحلیل تخصصی این ضوابط و تاثیر آن بر هزینه تمام شده کالا میپردازند.
⚖️ بررسی ماهیت بخشنامه 98/129070؛ تاییدیه یا اظهار؟
نکته کلیدی این بخشنامه که برای فعالان اقتصادی بسیار حائز اهمیت است، تغییر نگاه به مصوبات کمیسیون تعیین ارزش افزوده است. طبق این دستورالعمل، درصدهایی که در جداول 4 و 5 طرحهای توجیهی شرکتها (شامل درصد ضایعات و پرت) ذکر میشود، صرفاً به عنوان ادعای شرکت تولیدی تلقی میگردد.
تیم مشاوره ایران ایمپکس تاکید میکند که طبق نص صریح بخشنامه، اعمال این درصدها برای محاسبه حقوق ورودی و معافیتها، منوط به “بررسی و تایید گمرک اجرایی” است. این یعنی گمرک موظف است فرآیند تولید را از نزدیک بازدید و ارزیابی کند.
🔍 اهمیت کیل (Yield) و ضرایب مصرف کالا در ارزیابی گمرکی
در ادبیات گمرکی، کیل کالا یا ضرایب مصرف به میزان دقیق مواد اولیهای اطلاق میشود که برای تولید یک واحد کالای نهایی مصرف میگردد. تفاوت بین وزن مواد اولیه ورودی و کالای خروجی، نشاندهنده ضایعات است.
مراحل تایید ضایعات توسط گمرک:
-
بازدید میدانی: ارزیابان گمرک باید فرآیند خط تولید را به صورت فیزیکی بررسی کنند.
-
تطبیق با طرح توجیهی: مقایسه ادعای تولیدکننده با استانداردهای فنی مشاهده شده.
-
استعلام تخصصی: در صورتی که گمرک در تشخیص ضرایب مصرف (به دلیل پیچیدگی تکنولوژی) دچار تردید شود، موظف است از سازمانهای ذیربط استعلام نماید.
اگر در تنظیم اسناد تولیدی و محاسبه ضرایب مصرف با مشکل مواجه هستید، متخصصان ایران ایمپکس آماده ارائه خدمات کارشناسی و تسهیل امور گمرکی شما هستند.
📉 تلورانس و پرت کالا؛ از منظر حقوقی و اجرایی
در تولیدات صنعتی، مقداری از مواد اولیه به صورت تبخیر، ریزش یا ضایعات غیرقابل بازیافت (پرت) از بین میرود. بخشنامه 98/129070 بر این نکته پافشاری میکند که تشخیص این مقادیر بدواً بر عهده گمرک همجوار با منطقه آزاد است. این موضوع ریشه در بخشنامه ردیف 136 مورخ 94/5/4 دارد که به عنوان مرجع بالادستی در این دستورالعمل به آن استناد شده است.
پرونده موردی: گمرک سلفچگان و شرکت گالپرتی پارس
در این بخشنامه به طور خاص به مکاتبه گمرک سلفچگان درباره شرکت گالپرتی پارس اشاره شده است. این نشان میدهد که حساسیتهای نظارتی بر روی کالاهای واسطهای و صنعتی که در مناطق ویژه نظیر سلفچگان تولید میشوند، رو به افزایش است. برای جلوگیری از جریمههای احتمالی تحت عنوان “بیشاظهاری در ضایعات”، همکاری با مرجعی مانند ایران ایمپکس جهت تدوین صحیح لیستهای مصرف الزامی است.
💡 نکات طلایی برای تولیدکنندگان در مناطق آزاد و ویژه
برای اینکه فرآیند ترخیص کالاهای تولیدی شما با مانع مواجه نشود، موارد زیر را مد نظر قرار دهید:
-
مستندسازی دقیق: کلیه مراحل تولید و خروجی ضایعات را با اسناد معتبر داخلی ثبت کنید.
-
شفافیت در طرح توجیهی: درصدهای ضایعات را در جداول 4 و 5 بر اساس واقعیتهای فنی تنظیم کنید، نه اعداد تخمینی.
-
آمادگی برای ارزیابی: خط تولید باید همواره آماده بازدید کارشناسان فنی گمرک جهت تایید ضرایب مصرف باشد.
ایران ایمپکس به عنوان همیار شما در تمامی مراحل ترخیص و تولید، تضمین میکند که فرآیندهای قانونی شما با کمترین اصطکاک و بیشترین بهرهوری در گمرکات کشور طی شود. برای دریافت مشاوره تخصصی در زمینه ارزش افزوده و ضایعات کالا، با ما در تماس باشید.