این بخشنامه رسمی توسط بانک مرکزی ابلاغ گردیده و اجرای آن در تمامی دوایر گمرکی کشور لازمالاجرا میباشد. بازرگانان و ترخیصکاران محترم جهت تسریع در تشریفات گمرکی، جلوگیری از رسوب کالا و پرداخت حقوق ورودی قانونی، مفاد ذیل را مد نظر قرار دهند.
راهنمای جامع 2 روش جدید رفع تعهد ارزی برای صادرکنندگان 📈 | ضوابط فروش اسکناس در مرکز مبادله
بازگشت ارز حاصل از صادرات همواره یکی از ارکان حیاتی و چالشبرانگیز در حوزه تجارت خارجی و مدیریت بازرگانی کشور به شمار میرود. به منظور روانسازی جریان تجاری، تسهیل فرآیند تسویه پروانههای گمرکی و ایجاد تنوع در روشهای بازگشت سرمایه، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران دستورالعملها و ابزارهای مالی جدیدی را عملیاتی کرده است. در این چارچوب، صادرکنندگان قادر خواهند بود تعهدات صادراتی خود را در ساختاری شفاف و رسمی از طریق بازار تجاری تسویه نمایند. کارشناسان مجموعه تخصصی ایران ایمپکس در این مطلب به واکاوی دقیق حقوقی و اجرایی این تصمیم و الزامات آن میپردازند.
جزئیات ضوابط جدید بانک مرکزی در رفع تعهدات ارزی صادرکنندگان
طبق بخشنامه ابلاغی اخیر بانک مرکزی، صادرکنندگانی که مشمول گروههای موضوع بند (2) ماده (8) آییننامه بازگشت ارز حاصل از صادرات هستند، به کانالهای اجرایی موثری جهت تسویه پروانههای خود دسترسی پیدا کردهاند. یکی از کلیدیترین بخشهای این ابلاغیه، امکان ثبت و فروش اسکناس در بستر نظاممند مرکز مبادله ارز و طلای ایران است.
شرایط اساسی بهرهمندی از روش فروش اسکناس
برای آنکه یک صادرکننده بتواند از این مسیر قانونی برای مستهلک کردن تعهدات ارزی خود استفاده نماید، احراز دو شرط فنی و قانونی الزامی است:
- رعایت بازه زمانی 15 ماهه: از تاریخ ارزیابی نهایی پروانههای صادراتی در سامانه گمرک نباید بیش از 15 ماه تقویمی سپری شده باشد. پروانههایی که این سقف زمانی را رد کرده باشند، نیازمند اخذ مجوزهای خاص یا بررسی در کارگروههای مربوطه خواهند بود.
- ارائه اظهارنامه گمرکی معتبر ورود اسکناس: فروش اسکناس ارز در نمادهای بازار تجاری تنها در صورتی مجاز و مورد پذیرش سامانه خواهد بود که ارز مذکور از مبادی ورودی رسمی و قانونی کشور وارد شده و دارای اظهارنامه گمرکی ثبتشده باشد.
نقش مرکز مبادله ارز و طلای ایران و سامانه معاملات بازار ارز تجاری
با راهاندازی و توسعه نمادهای اسکناس در سامانه معاملات بازار ارز تجاری، شکاف میان بازار رسمی و غیررسمی کاهش یافته و صادرکنندگان میتوانند منابع نقدی ارزی خود را بر اساس نرخهای واقعیتر و با پشتوانه رسمی نقد کنند. این سازوکار مزایای متعددی را به همراه دارد:
- امنیت معاملاتی بالا: حذف واسطههای غیررسمی و جلوگیری از ریسکهای ناشی از بلوکه شدن حسابها یا اتهامات پولشویی.
- سرعت در تسویه سیستمی: اتصال برخط گمرک، مرکز مبادله و بانک مرکزی که موجب تسریع در تغییر وضعیت پروانههای صادراتی به حالت «رفع تعهد شده» میشود.
- بهینهسازی نرخ تبدیل: دستیابی به نرخهای بهینهتر نسبت به سایر شیوههای سنتی و کاستن از افت ارزش داراییهای تجار.
تیم مشاوران گمرکی ایران ایمپکس همواره توصیه میکند پیش از ورود فیزیکی ارز به کشور، تطابق کامل میان اسناد منشأ، مشخصات دارنده و نحوه ثبت اظهارنامه در گمرک مبدا ورودی به دقت بررسی گردد تا در مرحله واگذاری نماد در مرکز مبادله هیچگونه گره سامانه ای پیش نیاید.
اهمیت بند (2) ماده (8) آییننامه بازگشت ارز حاصل از صادرات
آییننامه اجرایی بازگشت ارز حاصل از صادرات، صنایع و بنگاههای اقتصادی را بر اساس نوع کالا، میزان ارزش افزوده و وابستگی به یارانههای انرژی به دستههای مختلفی تفکیک نموده است. صادرکنندگان غیرنفتی، مجموعههای دانشبنیان، فعالان حوزه صنایع تبدیلی و کشاورزی معمولاً دارای انعطافپذیری بیشتری نسبت به صنایع بالادستی (پتروشیمیها و فلزات اساسی) هستند.
بند (2) ماده (8) به طور خاص بسترهای بازگشت ارز از طریق واردات در مقابل صادرات، واگذاری ارز پروانه به غیر، و فروش در قالب اسکناس و حواله تجاری را تنظیم میکند. مصوبه اخیر در واقع مجرای فروش اسکناس را احیا و قانونمند نموده تا فعالان این دسته بتوانند بدون ورود به مراحل پیچیده بانکی حوالجات خارجی، ارز فیزیکی ورودی را با نظارت گمرک تسویه کنند.
چکلیست گامبهگام صادرکنندگان برای رفع تعهد با اسکناس
| مرحله | شرح اقدام اجرایی | مرجع / بستر ذیربط |
| :— | :— | :— |
| 1. کنترل پروانه صادراتی | بررسی تاریخ ارزیابی گمرکی و اطمینان از کمتر بودن آن از 15 ماه | سامانه جامع امور گمرکی (EPL) / سامانه جامع تجارت |
| 2. ورود و اظهار ارز | حمل فیزیکی ارز و ثبت اظهارنامه رسمی ورود اسکناس در گمرک فرودگاهی/مرزی | مبادی رسمی گمرک جمهوری اسلامی ایران |
| 3. عرضه در بازار تجاری | عرضه اسکناس در نمادهای مجاز بازار ارز تجاری با تکیه بر اطلاعات اظهارنامه | مرکز مبادله ارز و طلای ایران |
| 4. تسویه نهایی | انطباق سیستمی پروانه صادراتی با اطلاعات فروش و صدور گواهی تسویه ارزی | سامانه ارزی بانک مرکزی |
جمعبندی و راهکارهای تخصصی تجارت خارجی
تصمیمات نوآورانه بانک مرکزی برای تسهیل تسویه تعهدات صادراتی از مسیر عرضه فیزیکی اسکناس در مرکز مبادله، نشاندهنده گامی مثبت به سوی انعطاف بیشتر در سیاستهای تجاری است. این تدبیر مانع از انباشت جرایم ارزی و ابطال کارتهای بازرگانی به دلیل معوق ماندن تعهدات خواهد شد.
اگر به دنبال تسریع فرآیندهای گمرکی، مدیریت پروندههای صادراتی، تعیین دقیق تعرفههای کالایی و مشاورههای حقوقی حوزه تجارت خارجی هستید، کارشناسان مجرب ایران ایمپکس آمادهاند تا تمامی مراحل از ثبت اظهار تا نهاییسازی رفع تعهدات ارزی را در سریعترین زمان ممکن برای شما همراهی نمایند.