این بخشنامه رسمی توسط گمرک جمهوری اسلامی ایران ابلاغ گردیده و اجرای آن در تمامی دوایر گمرکی کشور لازمالاجرا میباشد. بازرگانان و ترخیصکاران محترم جهت تسریع در تشریفات گمرکی، جلوگیری از رسوب کالا و پرداخت حقوق ورودی قانونی، مفاد ذیل را مد نظر قرار دهند.
⚖️ راهنمای جامع بخشنامه ارسال مستقیم پروندههای کسر دریافتی ارز ETS به کمیسیون اختلافات گمرکی
تغییرات پیدرپی در مقررات ارزی و قوانین بودجه سنواتی، همواره چالشهای متعددی را پیش روی بازرگانان، واردکنندگان و کارشناسان ترخیص کالا قرار میدهد. یکی از مهمترین چالشهای حقوقی و مالی اخیر در حوزه تجارت خارجی کشور، موضوع مابهالتفاوت ناشی از تغییر نرخ ارز مبنای محاسبه حقوق ورودی به نرخ سامانه معاملات الکترونیکی (ETS) در سال 1401 بود.
بخشنامه شماره 1402/442228 گمرک جمهوری اسلامی ایران با هدف حلوفصل سریعتر اختلافات مالی میان بازرگانان و گمرک، دستورالعمل جدیدی را برای حذف بروکراسی اداری زائد صادر کرده است. در این مقاله تخصصی از ایران ایمپکس، به تحلیل ابعاد حقوقی، تجاری و اجرایی این بخشنامه راهبردی میپردازیم.
🔍 ریشه تاریخی اختلاف: بند (هـ) تبصره (7) قانون بودجه 1401 و نرخ ارز ETS
برای درک بهتر این بخشنامه، ابتدا باید به منشأ حقوقی آن نگاهی بیندازیم. بر اساس بند (هـ) تبصره (7) قانون بودجه سال 1401 کل کشور، نرخ ارز مبنای محاسبه حقوق ورودی کالاها از نرخ ترجیحی (4200 تومانی) به نرخ ارز مبنای اعلامی بانک مرکزی یعنی نرخ سامانه معاملات الکترونیکی (ETS) تغییر یافت.
این قانون از ابتدای سال 1401 لازمالاجرا بود، اما بخشنامه عملیاتی و زیرساختهای نرمافزاری آن در تاریخ 1401/03/03 تحت بخشنامه شماره 1401/290131 توسط دفتر واردات گمرک ابلاغ شد. این فاصله زمانی (از تاریخ 1401/01/01 تا 1401/03/09) موجب شد اظهارنامههای متعددی بر اساس روال سابق یا بدون اعمال دقیق نرخ جدید ترخیص شوند. پس از تثبیت قانون، گمرک موظف به صدور مطالبهنامه کسر دریافتی برای وصول مابهالتفاوت حقوق ورودی از صاحبان کالا گردید. اگر در زمینه این مطالبهنامهها با چالش مواجه هستید، مشاوران حقوقی ایران ایمپکس آماده راهنمایی شما هستند.
🛠️ 3 تغییر کلیدی بخشنامه 1402/442228 در روند رسیدگی به اختلافات
پیش از صدور این بخشنامه، روند اعتراض به مطالبهنامههای کسر دریافتی فرآیندی طولانی و فرسایشی بود. اما بخشنامه جدید با سه رویکرد اساسی، این مسیر را دگرگون کرده است:
1. حذف فرآیند استعلام از دفتر واردات گمرک ایران
در گذشته، گمرکات اجرایی سراسر کشور پس از دریافت اعتراض صاحب کالا، مکلف بودند مستندات را برای بررسی و کسب تکلیف به دفتر ستادی واردات در تهران ارسال کنند. طبق بند 1 بخشنامه جدید، با توجه به اینکه اصل اصالت مابهالتفاوت ارزی مکرراً تایید شده است، نیازی به اخذ نظر مجدد دفتر واردات نیست و گمرکات اجرایی موظفند پرونده را مستقیماً به کمیسیونهای رسیدگی به اختلافات گمرکی ارجاع دهند. این اقدام، زمان خواب پروندهها را ماهها کاهش میدهد.
2. رسیدگی فوقالعاده و خارج از نوبت در دو شیفت
با توجه به حجم بالای پروندههای ارزی مربوط به بازه زمانی فروردین تا خرداد 1401، بند 2 بخشنامه، کمیسیونهای رسیدگی به اختلافات گمرکی را مکلف کرده است تا به صورت خارج از نوبت و در قالب شیفتهای فوقالعاده صبح و عصر به پروندهها رسیدگی کرده و رای نهایی را صادر نمایند. همچنین دفتر فناوری اطلاعات گمرک موظف به آمادهسازی بستر سیستمی این امر شده است.
3. ابلاغ مستقیم آراء بدون واسطه ستادی
در گام پایانی برای تسریع در کار، آراء صادره پس از ملاحظه و تایید معاونت امور گمرکی (به نمایندگی از رئیس کل گمرک)، بدون نیاز به ارسال به دفتر واردات، مستقیماً برای مدیران گمرکات اجرایی صادرکننده مطالبهنامه فرستاده میشود تا بلافاصله به صاحب کالا ابلاغ یا اجرا گردد.
⚖️ جایگاه قانونی کمیسیون رسیدگی به اختلافات گمرکی
طبق ماده 144 قانون امور گمرکی ایران، مرجع صالح برای رسیدگی به تمام اختلافات میان گمرک و صاحبان کالا در خصوص تشخیص نوع کالا، ارزش، کدهای تعرفه (HS Code) و مابهالتفاوتهای مالی، کمیسیون رسیدگی به اختلافات گمرکی است.
در موضوع نرخ ارز ETS، از آنجا که مابهالتفاوتهای ریالی سنگینی به بازرگانان تحمیل شده است، حضور در این کمیسیون و دفاع فنی از حقوق قانونی اظهارنامه اهمیت بالایی دارد. کارشناسان مجرب ایران ایمپکس با تسلط کامل بر قوانین امور گمرکی و رویههای جاری، میتوانند در تنظیم لوایح دفاعی تخصصی جهت ارائه به این کمیسیون، همراه شما باشند.
💡 نکات طلایی برای بازرگانان و ترخیصکاران
اگر شما نیز دارای اظهارنامه ترخیص کالا در بازه زمانی 1401/01/01 تا 1401/03/09 بودهاید و با مطالبهنامه کسر دریافتی مواجه شدهاید، رعایت نکات زیر الزامی است:
-
بررسی دقیق محاسبات: مطمئن شوید مبنای محاسباتی گمرک بر اساس بخشنامه 46357 مورخ 1402/01/20 دفتر واردات به درستی اعمال شده باشد.
-
رعایت مواعد قانونی: پس از ابلاغ مطالبهنامه، در مهلت مقرر قانونی نسبت به ثبت اعتراض خود در سامانه اقدام کنید تا پرونده شما با قید فوریت به کمیسیون ارجاع شود.
-
استفاده از خدمات مشاوره: با توجه به سرعت بالای ارجاع و رسیدگی فوقالعاده در دو شیفت، داشتن یک لایحه دفاعی مستدل پیش از تشکیل جلسه کمیسیون بسیار حیاتی است.
مدیریت زنجیره تامین و ترخیص کالا بدون اشراف بر این جزییات حقوقی میتواند سودآوری تجارت شما را به مخاطره بیندازد. مجموعه ایران ایمپکس به عنوان کارگزار رسمی و تخصصی شما، تمامی مراحل از ثبت سفارش تا ترخیص نهایی و حل اختلافات گمرکی را با بالاترین سرعت و دقت قانونی پشتیبانی میکند.