این بخشنامه رسمی توسط ریاست جمهوری ابلاغ گردیده و اجرای آن در تمامی دوایر گمرکی کشور لازمالاجرا میباشد. بازرگانان و ترخیصکاران محترم جهت تسریع در تشریفات گمرکی، جلوگیری از رسوب کالا و پرداخت حقوق ورودی قانونی، مفاد ذیل را مد نظر قرار دهند.
🌊 ابلاغ قانون ایجاد منطقه آزاد تجاری – صنعتی مازندران؛ شاهراه جدید تجارت شمال کشور
سرانجام پس از کشوقوسهای فراوان، قانون ایجاد منطقه آزاد تجاری – صنعتی مازندران به طور رسمی توسط ریاست جمهوری جهت اجرا به دستگاههای ذیربط ابلاغ شد. این قانون که در راستای اجرای اصل یکصد و بیست و سوم (123) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران تنظیم شده، به دولت اجازه میدهد در بستری خارج از نقاط جمعیتی مشخص شده، زیرساختهای یکی از استراتژیکترین مناطق آزاد کشور را پایهریزی کند.
استان مازندران به دلیل همسایگی با کشورهای حوزه دریای خزر (روسیه، قزاقستان، ترکمنستان و آذربایجان) و دسترسی به بنادر مهمی چون امیرآباد، نوشهر و فریدونکنار، پتانسیل بیبدیلی در حوزه ترانزیت و مبادلات بینالمللی دارد. مجموعه ایران ایمپکس به عنوان مرجع تخصصی بازرگانی و ترخیص کالا، در این مقاله تخصصی به تحلیل بندها، تبصرهها و ابعاد گمرکی و حقوقی این ابلاغیه مهم میپردازد.
🏛️ روند تصویب و بستر حقوقی تشکیل منطقه آزاد مازندران
این قانون مسیر تشریفاتی منسجمی را در ارکان قانونگذاری کشور طی کرده است:
-
مصوبه مجلس: در جلسه علنی روز دوشنبه مورخ 27 شهریورماه 1402 به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید.
-
تایید شورای نگهبان: در تاریخ 4 مهر 1402 به تایید نهایی شورای نگهبان قانون اساسی رسید.
-
ابلاغ نهایی: پس از واصل شدن نامه مجلس، در تاریخ 15 مهر 1402 توسط رئیسجمهور ابلاغ گردید.
مبنای قانونی اداره این منطقه، قانون چگونگی اداره مناطق آزاد تجاری-صنعتی جمهوری اسلامی ایران مصوب 1372/6/7 با اصلاحات و الحاقات بعدی آن است. همچنین در موارد سکوت قانون، مقررات قانون تجارت (مشروط به عدم مغایرت با شرع از نظر شورای نگهبان) حاکم خواهد بود. کارشناسان ایران ایمپکس تاکید دارند که هرگونه تغییر در محدودههای جغرافیایی مصوب این منطقه در آینده، صرفاً با پیشنهاد هیات وزیران و تصویب نهایی مجلس امکانپذیر خواهد بود.
🛑 شرط حیاتی گمرک برای اعمال معافیتها و امتیازات قانونی (تبصره 2)
یکی از مهمترین بخشهای این قانون برای بازرگانان و سرمایهگذاران، تبصره 2 ماده واحده است. بر اساس این تبصره:
اعمال امتیازات قانونی، معافیتهای مالیاتی و تسهیلات مرتبط با ورود و خروج کالا در منطقه آزاد مازندران، 100٪ منوط به تایید محصور شدن محدوده مورد نظر توسط گمرک جمهوری اسلامی ایران و استقرار کامل بخشهای ارزیابی و دربهای خروج گمرک است.
نکته بسیار مهم: ماشینآلات، تجهیزات و مواد اولیه مورد نیاز طرحهای سرمایهگذاری و توسعهای از این قاعده مستثنی هستند و میتوانند پیش از محصور شدن کامل نیز وارد شوند. اما برای کالاهای تجاری عمومی، سازمان منطقه آزاد مازندران میتواند فازهای مختلف را به صورت تدریجی محصور کرده و پس از مستقر شدن گمرک، عملیات تجاری را آغاز کند. برای مدیریت این فرآیندها و ثبت سفارشهای اولیه، میتوانید از مشاوره تخصصی تیم ایران ایمپکس بهرهمند شوید.
🚗 قوانین و ضوابط واردات خودروهای سواری خارجی (تبصره 5)
جذابترین بند این قانون برای عموم و فعالان اقتصادی، مربوط به آزادسازی و مجوز واردات خودرو است. طبق تبصره 5:
-
شرط اعطای مجوز: مجوز واردات خودروهای سواری خارجی در این منطقه صرفاً به اشخاص حقیقی یا حقوقی تعلق میگیرد که دارای مجوز فعالیت اقتصادی معتبر و فعال در محدوده منطقه آزاد مازندران باشند.
-
شعاع تردد: تردد این خودروها با پلاک منطقه آزاد، صرفاً و دقیقاً در محدوده جغرافیایی مصوب و پلاکگذاری شده (منطبق بر نقشههای پیوست بر اساس نقاط کلاسیفیه شده) امکانپذیر است و خروج آنها از محدوده تعیینشده قاچاق کالا محسوب میشود.
📝 تکالیف سازمانی و نظارتی (تبصره 3، 4 و 6)
قانونگذار برای جلوگیری از انحراف در اهداف اقتصادی منطقه آزاد مازندران، تکالیف زمانی سختی را تعیین کرده است:
-
تدوین طرح جامع (تبصره 3): سازمان منطقه موظف است ظرف مدت 1.5 سال (18 ماه) پس از تشکیل، طرح جامع منطقه را بر اساس اسناد بالادستی تدوین و به شورای عالی مناطق آزاد تقدیم کند. این شورا نیز حداکثر 6 ماه فرصت بررسی و تصویب دارد.
-
تعهدات اراضی و اشتغال (تبصره 4): اجرای تبصره 3 قانون ایجاد 7 منطقه آزاد مصوب 1399 در اینجا نیز الزامی است؛ بدین معنا که واگذاری اراضی باید بر اساس ضوابط سختگیرانه تولیدی-صادراتی باشد و از سفتهبازی زمین جلوگیری شود.
-
گزارشدهی ششماهه (تبصره 6): دبیرخانه شورای عالی مناطق آزاد مکلف است هر 6 ماه یکبار گزارش عملکرد دقیق منطقه را به کمیسیون اقتصادی مجلس ارائه کند.
📊 مختصات جغرافیایی منطقه آزاد مازندران
محدوده رسمی منطقه آزاد بر اساس 25 نقطه ژئورفرنس شده (UTM) در جداول پیوست قانون تثبیت شده است که محدوده دقیق غیرجمعیتی را در سواحل و کریدورهای ارتباطی استان مشخص میسازد. نمونهای از این نقاط مرزی ثبت شده به شرح زیر است:
| شناسه نقطه (POINT) | مختصات X | مختصات Y |
| :—: | :—: | :—: |
| 1 | 545715/14 | 4056526/64 |
| 2 | 545612/14 | 4056717/76 |
| 3 | 3543544/75 | 4067642/19 |
| 4 | 546099/74 | 4257581/96 |
| 5 | 546012/04 | 4057051/71 |
💡 فرصتهای سرمایهگذاری با ایران ایمپکس
ایجاد منطقه آزاد مازندران فرصتی بینظیر برای ثبت شرکتهای بازرگانی، واردات مواد اولیه بدون حقوق ورودی سنگین، و صادرات ریاکسپورت (صادرات مجدد) به کشورهای CIS است.
اگر مایل به راهاندازی کسبوکار، اخذ مجوز فعالیت اقتصادی برای واردات خودرو، یا ترخیص کالا از بنادر شمال کشور هستید، کارشناسان مجرب ایران ایمپکس از صفر تا صد فرآیندهای قانونی، اخذ توکنهای تجاری و تشریفات گمرکی در کنار شما خواهند بود. جهت کسب اطلاعات بیشتر به وبسایت ایران ایمپکس مراجعه فرمایید.