این بخشنامه رسمی توسط گمرک جمهوری اسلامی ایران (مرکز واردات و امور مناطق آزاد و ویژه) ابلاغ گردیده و اجرای آن در تمامی دوایر گمرکی کشور لازم‌الاجرا می‌باشد. بازرگانان و ترخیص‌کاران محترم جهت تسریع در تشریفات گمرکی، جلوگیری از رسوب کالا و پرداخت حقوق ورودی قانونی، مفاد ذیل را مد نظر قرار دهند.
🪙 راهنمای جامع واردات شمش استاندارد فلزات گرانبها؛ حذف مجوز بانک مرکزی و تسهیل ترخیص کالا
واردات فلزات گرانبها به صورت خام و استاندارد، همواره یکی از ارکان حیاتی تامین زنجیره ارزش صنایع بومی، کارگاه‌های طلا و جواهرسازی و همچنین حفظ ارزش سرمایه‌گذاری‌های کلان بازرگانی در کشور بوده است. در همین راستا، بخشنامه شماره 202/97/723646 گمرک جمهوری اسلامی ایران، به عنوان یک نقطه عطف مقرراتی، گام بزرگی در جهت حذف تشریفات زاید اداری برداشته است.
اگر شما هم به عنوان یک بازرگان هوشمند قصد ورود به حوزه موازی تجارت طلا، نقره و پلاتین را دارید، مجموعه تخصصی ایران ایمپکس در این مقاله تحلیلی تمام ابعاد حقوقی، کدهای تعرفه گمرکی (HS Codes) و پیش‌نیازهای قانونی این بخشنامه را برای شما رمزگشایی می‌کند.
🔍 تحلیل کدهای تعرفه (HS Codes) مشمول معافیت مجوز بانک مرکزی
یکی از کلیدی‌ترین بخش‌های این بخشنامه، تعیین دقیق ردیف تعرفه‌های گمرکی است که از پای میز مجوزهای بانک مرکزی معاف شده‌اند. عدم شناخت دقیق این کدها می‌تواند منجر به توقف کالا در گمرکات اجرایی و تحمیل هزینه‌های سنگین دموراج شود. کارشناسان ایران ایمپکس این ردیف‌ها را به شرح زیر تبیین می‌کنند:
1. ردیف تعرفه 71081200 (و کدهای هم‌پوشان 11081200)
-
شرح کالا: این کد تعرفه به صورت مستقیم به طلا (شامل طلای پلاتین شده) به اشکال کار نشده یا نیمه ساخته، یا به صورت پودر – اشکال غیر پولی – سایر اشکال کار نشده اختصاص دارد.
-
مفهوم حقوقی: شمش‌های استاندارد طلا که برای مصارف تجاری و ساخت گمرکی وارد می‌شوند، در صورت تطابق با این کد، مستقیماً و بدون نیاز به استعلام ثانویه از بانک مرکزی قابل ثبت سفارش هستند.
2. ردیف تعرفه 71069100 (و کدهای هم‌پوشان 21069100)
-
شرح کالا: این کد متعلق به نقره (شامل نقره آبکاری شده با طلا یا پلاتین) به صورت کار نشده یا نیمه ساخته، یا به صورت پودر – سایر – کار نشده می‌باشد.
-
مفهوم حقوقی: واردات شمش استاندارد نقره خام جهت مصارف صنعتی و کارگاهی ذیل این تعرفه کاملاً آزاد و معاف از مجوزهای بانکی است.
3. ردیف تعرفه 71101100 (و کدهای هم‌پوشان 21101100)
-
شرح کالا: این ردیف تعرفه تخصصی به پلاتین به اشکال کار نشده یا به صورت پودر اشاره دارد.
-
مفهوم حقوقی: فلز ارزشمند پلاتین که کاربردهای وسیعی در صنایع پیشرفته و کاتالیزورها دارد، در صورت ورود به صورت شمش خام استاندارد، مشمول این تسهیلات گمرکی خواهد بود.
💡 نکته بسیار مهم بازرگانی: در متن مکاتبات اداری، جابجایی‌های جزئی در پریفیکس اعداد (مانند ذکر 21069100 یا 21101100 در نامه‌های داخلی صمت) دیده می‌شود، اما ساختار پایه طبق کتاب مقررات صادرات و واردات، همان فصل 71 (فصل فلزات گرانبها و جواهرات) است. برای بررسی دقیق استانداردهای شمش و انطباق آزمایشگاهی، می‌توانید از خدمات مشاوره تعرفه ایران ایمپکس بهره‌مند شوید.
⚖️ ریشه‌یابی حقوقی مصوبه؛ از کتاب مقررات تا شورای پول و اعتبار
برای درک بهتر چرایی صدور این بخشنامه، باید به سلسله مراتب قانونی آن نگاهی بیندازیم. این بخشنامه بر اساس تلاقی چند قانون پایه‌ای شکل گرفته است:
یادداشت فصل 71 کتاب مقررات صادرات و واردات
در بند «1» مندرجات ذیل یادداشت فصل 71 کتاب مقررات، ذکر شده بود که ورود فلزات گرانبها منوط به کسب مجوز از بانک مرکزی و رعایت مفاد آئین‌نامه ورود، صدور و معاملات طلا، نقره و پلاتین مصوب شورای پول و اعتبار است. این موضوع سال‌ها موجب موازی‌کاری در سامانه جامع تجارت شده بود.
ماده 4 آئین‌نامه شورای پول و اعتبار
بانک مرکزی در نامه شماره 97/177138 خود صراحتاً به این ماده استناد می‌کند. بر اساس ماده 4 این آئین‌نامه:
-
ورود طلا، نقره و پلاتین خام به کشور توسط اشخاص حقیقی و حقوقی جهت مصارف و معاملات تجاری مجاز است.
-
شرط اصلی، ورود منحصراً به صورت شمش استاندارد و به هر میزان است.
-
در این ماده هیچگونه قیدی مبنی بر اخذ مجوز ثانویه از بانک مرکزی لحاظ نشده است.
بنابراین، اداره نشر اسکناس و خزانه بانک مرکزی اعلام کرده است که افزودن تیک الزام مجوز در سامانه جامع تجارت، یک ناهماهنگی سیستمی بوده و با توجه به مصوبه هیات وزیران (شماره 63793ت/55632هـ)، این مانع باید به سرعت برطرف شود.
🛠️ گام‌های عملی بازرگانان برای ثبت سفارش بدون مجوز
حذف این مجوز به معنای رها کردن استانداردها نیست. گمرکات اجرایی کشور موظفند با رعایت سایر مقررات اقدام نمایند. بازرگانان باید مراحل زیر را با دقت طی کنند:
-
احراز استاندارد بودن شمش: شمش‌های وارداتی باید دارای گواهی عیار و اصالت بین‌المللی (معتبر و استاندارد) باشند.
-
ثبت سفارش در سامانه جامع تجارت: انتخاب دقیق ردیف تعرفه‌های سه گانه (71081200، 71069100، 71101100).
-
دوراظهاری گمرکی و تخصیص ارز: فرآیند تخصیص ارز و بانک عامل همچنان پابرجا برقرار است، اما بخش کارشناسی مجوز بانکی حذف می‌گردد.
اگر در هر یک از این مراحل، از زنجیره ثبت سفارش تا ترخیص نهایی در گمرکات اجرایی دچار چالش‌های تفسیری با ارزیابان گمرک شدید، تیم حقوقی و ترخیص‌کاران زبده ایران ایمپکس آماده‌اند تا با اتکا به خط به خط این بخشنامه‌ها، روند ترخیص کالای شما را در کوتاه‌ترین زمان ممکن محقق سازند. با ایران ایمپکس، تجارت شما روان‌تر از همیشه خواهد بود.