این بخشنامه رسمی توسط گمرک جمهوری اسلامی ایران - دفتر ارزش ابلاغ گردیده و اجرای آن در تمامی دوایر گمرکی کشور لازمالاجرا میباشد. بازرگانان و ترخیصکاران محترم جهت تسریع در تشریفات گمرکی، جلوگیری از رسوب کالا و پرداخت حقوق ورودی قانونی، مفاد ذیل را مد نظر قرار دهند.
📝 راهنمای جامع نحوه تعیین ارزش و بروزرسانی کالاهای صادراتی بر اساس بخشنامه جدید گمرک
صادرات کالا بهعنوان موتور محرک اقتصاد کشور، همواره تحت نظارت دقیق گمرک جمهوری اسلامی ایران قرار دارد. یکی از چالشهای اساسی بازرگانان، موضوع تعیین ارزش گمرکی کالاهاست. در همین راستا، بخشنامه شماره 1402/1291285 دفتر ارزش، دستورالعملهای شفافی را برای صادرکنندگان و گمرکات اجرایی تدوین کرده است که در ادامه به تحلیل تخصصی آن میپردازیم.
⚖️ ماده 16 قانون امور گمرکی چیست؟
ماده 16 قانون امور گمرکی، زیربنای تعیین ارزش کالاهای صادراتی است. طبق این ماده، ارزش کالاهای صادراتی عبارت است از قیمت فروش کالا برای صدور، به اضافه هزینه بیمه و حملونقل و سایر هزینههایی که تا مرز خروجی به کالا تعلق میگیرد. تیم تخصصی ایران ایمپکس همواره به صادرکنندگان پیشنهاد میدهد که برای جلوگیری از بروز مشکلات در زمان ایران ایمپکس، مستندات هزینههای مذکور را بهطور دقیق آمادهسازی کنند.
🛑 مقابله با کماظهاری و بیشاظهاری در صادرات
هدف اصلی این بخشنامه، صیانت از منابع ارزی و بازگشت ارز حاصل از صادرات به چرخه اقتصادی است.
-
کماظهاری: کاهش غیرواقعی ارزش کالا برای فرار از تعهدات ارزی یا عوارض صادراتی.
-
بیشاظهاری: افزایش غیرواقعی ارزش کالا برای بهرهمندی غیرقانونی از تسهیلات یا رفع تعهدات ارزی غیرواقعی.
گمرک با تکیه بر «بانک اطلاعات ارزش»، بهطور مستمر قیمتهای جهانی و بازار را رصد کرده و کوچکترین مغایرت در اظهارنامه (کوتاژ) را با سختگیری بررسی میکند.
📄 فرمهای حیاتی برای تعیین ارزش صادراتی
طبق دستورالعمل جدید، گمرکات اجرایی تنها در صورتی مکاتبات را میپذیرند که فرمهای ذیل بهدقت تکمیل شده باشند:
1. فرم آنالیز مواد اولیه (PQ: 33)
این فرم شناسنامه هزینهای محصول است. صادرکنندگان باید نرخ مواد اولیه خارجی (به دلار) و داخلی (به ریال) و همچنین هزینههای بستهبندی و سایر سربارها را در آن درج کنند تا ارزش نهایی کالا منطقی و قابل دفاع باشد.
2. فرم درخواست تعیین ارزش (PQ: 31)
این فرم برای مواردی است که صادرکننده نسبت به ارزشهای مصوب در پرتال گمرک معترض است یا نیاز به بروزرسانی ارزش دارد. مدارک لازم برای این فرم شامل:
-
سیاهه فروش (Invoice)
-
صورتحساب کرایه حمل و باربندی
-
صورتحساب بیمه
-
اظهارنامه (متن و ظهر)
-
کاتالوگ و بروشور محصول
کارشناسان ما در ایران ایمپکس آمادگی دارند تا در تنظیم این مدارک و دفاع از حقوق صادرکنندگان در کارگروه تعیین ارزش، به شما مشاوره دهند.
💡 نکات کلیدی برای صادرکنندگان
برای جلوگیری از توقف کالا در گمرک یا جریمههای ناشی از مغایرت ارزش، توجه به موارد زیر ضروری است:
-
مستندات قانونی: هیچ درخواست تغییری بدون پیوست مستندات (استعلام قیمت بازار یا قیمتهای بینالمللی) پذیرفته نمیشود.
-
نظریه کارشناسی: از ارسال مکاتبات بدون بررسی کارشناسی خودداری کنید.
-
تداوم نظارت: گمرک بهصورت دورهای قیمتها را در بانک اطلاعاتی خود بروزرسانی میکند؛ لذا قبل از هر اظهار، از قیمتهای مصوب پرتال گمرک اطمینان حاصل کنید.
برای کسب اطلاعات بیشتر و دریافت مشاوره در زمینه ترخیص کالا و امور گمرکی، به وبسایت ایران ایمپکس مراجعه فرمایید. خدمات تخصصی ما در ایران ایمپکس، مسیر صادرات شما را هموارتر خواهد کرد.