این بخشنامه رسمی توسط گمرک جمهوری اسلامی ایران ابلاغ گردیده و اجرای آن در تمامی دوایر گمرکی کشور لازم‌الاجرا می‌باشد. بازرگانان و ترخیص‌کاران محترم جهت تسریع در تشریفات گمرکی، جلوگیری از رسوب کالا و پرداخت حقوق ورودی قانونی، مفاد ذیل را مد نظر قرار دهند.
🚗 تحلیل جامع دستورالعمل تمدید مهلت ترخیص خودروهای وارداتی فاقد شناسه TSC تا پایان آذر 1405
یکی از چالش‌های اصلی واردکنندگان وسایل نقلیه و ماشین‌آلات در فرآیند ترخیص کالا از گمرکات کشور، موضوع تعیین ارزش گمرکی و نبود «شناسه عینی TSC» در بانک اطلاعات ارزش گمرک برای مدل‌ها یا تیپ‌های جدید است. در تازه‌ترین اقدام تسهیل‌گرانه، گمرک جمهوری اسلامی ایران دستورالعمل جدیدی را ابلاغ کرده است که به موجب آن، مهلت ترخیص خودروها و ماشین‌آلات وارداتی فاقد شناسه TSC تا پایان آذرماه 1405 تمدید شده است. در این مقاله تخصصی از ایران ایمپکس، به بررسی دقیق ابعاد قانونی، کالاهای مشمول، استثنائات و تعهدات واردکنندگان در قبال این بخشنامه می‌پردازیم.
📜 مبنای قانونی و سلسله مراتب ابلاغ دستورالعمل
این دستورالعمل پیرو نامه شماره 1405/565195 مورخ 1405/04/31 گمرک ایران و در راستای اجرای قوانین بالادستی زیر صادر شده است:
* تبصره (6) قانون خودرو و اصلاحات بعدی آن؛
* ماده (12) قانون الحاق موادی به قانون ساماندهی صنعت خودرو؛
* نامه شماره 8872525 مورخ 1405/07/13 معاونت صنایع ماشین‌آلات و تجهیزات وزارت صنعت، معدن و تجارت با موضوع «تمدید مهلت ترخیص خودروهای وارداتی فاقد شناسه TSC».
بر اساس قوانین فوق، مسئولیت تعیین و اعلام ارزش انواع وسایل نقلیه بر عهده وزارت صمت (با همکاری گمرک) قرار دارد و این دستورالعمل جهت جلوگیری از رسوب کالاهای ضروری و سرمایه‌ای در بنادر و گمرکات کشور تا زمان استخراج و ثبت شناسه ارزش نهایی صادر گردیده است.
🚜 چه کالاها و وسایل نقلیه‌ای مشمول این بخشنامه هستند؟
طبق متن صریح ابلاغیه، گمرکات اجرایی سراسر کشور موظفند تشریفات گمرکی و ترخیص موارد زیر را (در صورتی که فاقد شناسه عینی TSC در سامانه ارزش باشند) با رعایت ضوابط تعیین‌شده انجام دهند:
- خودروهای امداد و نجات و خدمات ویژه (کالاهای اساسی و ضروری):
- آمبولانس‌ها
- خودروهای آتش‌نشانی
- جرثقیل‌ها
- بالابرها و سایر وسایل نقلیه مشابه
- خودروهای پاک و نوین:
- خودروهای برقی (الکتریکی)
- خودروهای هیبریدی
- وسایل نقلیه دوچرخ و سبک:
- انواع موتورسیکلت
- انواع دوچرخه
- ماشین‌آلات سنگین و عمرانی:
- ماشین‌آلات راهسازی و سایر موارد مشمول قانون خودرو.
برای استعلام کد تعرفه (HS Code) هر یک از این ماشین‌آلات و بررسی مجوزهای فنی مورد نیاز، می‌توانید از خدمات مشاوره تخصصی ایران ایمپکس بهره‌مند شوید.
🚫 استثنای بسیار مهم: خودروهای ایرانیان مقیم خارج از کشور
نکته بسیار کلیدی که بازرگانان و حق‌العمل‌کاران گمرکی باید به آن توجه ویژه داشته باشند، مستثنی شدن خودروهای وارداتی از محل مصوبه ایرانیان مقیم خارج از کشور از شمول این دستورالعمل است.
گمرک ایران صراحتاً اعلام کرده است که ترخیص خودروهای متعلق به ایرانیان مقیم خارج از کشور مشمول این تسهیلات نبوده و صرفاً باید بر اساس دستورالعمل‌ها و بخشنامه‌های اختصاصی زیر انجام پذیرد:
* بخشنامه شماره 1405/1024678 مورخ 1405/07/19
* دستورالعمل شماره 1405/1045102 مورخ 1405/07/21
⚙️ فرآیند اجرایی، الزامات اظهارنامه و اخذ تعهد از صاحب کالا
ترخیص کالاهای فاقد شناسه عینی TSC به معنای عدم بررسی ارزش نهایی آن‌ها نیست، بلکه یک فرآیند تسهیل‌گرانه مشروط است. برای استفاده از مزایای این دستورالعمل تا پایان آذر 1405، رعایت مراحل زیر الزامی است:
1. درج دقیق مشخصات فنی در اظهارنامه
واردکنندگان و اظهارکنندگان موظفند هنگام تنظیم اظهارنامه گمرکی، تمامی مشخصات فنی، آپشن‌ها، سال ساخت، مدل، توان موتور و اطلاعات مربوط به خودروها و ماشین‌آلات را به صورت کاملاً صحیح و دقیق درج نمایند. گمرکات اجرایی مکلف به کنترل دقیق این اطلاعات پیش از صدور مجوز ترخیص هستند.
2. سپردن تعهد رسمی جهت پذیرش مغایرت احتمالی ارزش
صاحب کالا باید تعهد لازم را به گمرک اجرایی بسپارد که در صورت تعیین ارزش نهایی توسط دفتر ارزش گمرک و وزارت صمت پس از ترخیص کالا، هرگونه اختلاف و مابه‌التفاوت ناشی از مغایرت احتمالی ارزش را بدون قید و شرط بپذیرد و پرداخت نماید.
3. ارسال اطلاعات کوتاژها به دفتر ارزش
گمرکات اجرایی موظفند شماره کوتاژ تمامی اظهارنامه‌هایی را که از محل این دستورالعمل ترخیص می‌شوند، به همراه اطلاعات دقیق کالا و مطابق فرمت مندرج در فایل ضمیمه دستورالعمل شماره 1109961 مورخ 1404/08/03، جهت بررسی و رسیدگی نهایی به «دفتر ارزش گمرک جمهوری اسلامی ایران» ارسال کنند.
💡 تحلیل تاثیر بخشنامه بر واردکنندگان و ترخیص‌کاران
ابلاغ این دستورالعمل تا پایان آذر 1405، فرصت بسیار مناسبی را برای شرکت‌های واردکننده ماشین‌آلات راهسازی، تجهیزات امدادی و خودروهای برقی و هیبریدی فراهم می‌آورد تا بدون توقف طولانی‌مدت در انتظار صدور کد TSC، کالاهای خود را ترخیص کرده و هزینه‌های دموراژ و انبارداری گمرکی را به حداقل برسانند.
با این حال، با توجه به اخذ تعهد مابه‌التفاوت ارزش از صاحب کالا، توصیه کارشناسان ایران ایمپکس به واردکنندگان این است که پیش از قیمت‌گذاری نهایی و فروش کالا در بازار داخلی، حاشیه اطمینان مناسبی را برای تعدیلات احتمالی ارزش گمرکی و حقوق ورودی در نظر بگیرند تا پس از رسیدگی نهایی دفتر ارزش، با زیان مالی مواجه نشوند.