📝 راهنمای جامع بخشنامه اخذ ضمانت‌نامه بانکی گمرک؛ تسهیلات ویژه برای تولیدکنندگان و بازرگانان

با توجه به چالش‌های اقتصادی و کمبود نقدینگی در بخش‌های تولیدی و تجاری کشور، گمرک جمهوری اسلامی ایران دستورالعمل جدیدی را جهت حمایت از بنگاه‌های اقتصادی و بهبود فضای کسب‌وکار صادر کرده است. این بخشنامه به استناد قوانین بالادستی، سازوکار دقیقی را برای تودیع ضمانت‌نامه بانکی به جای پرداخت نقدی حقوق ورودی تبیین می‌کند.

اگر شما هم به عنوان یک صاحب کالا یا کارشناس بازرگانی مایلید از این تسهیلات کم‌نظیر نهایت استفاده را ببرید، متخصصان ایران ایمپکس در این مقاله تحلیلی تمام ابعاد، مواد قانونی، ردیف‌های تعرفه و الزامات اجرایی این بخشنامه را برای شما موشکافی می‌کنند.

🏛️ مبانی حقوقی و اهداف بخشنامه جدید گمرکی

این دستورالعمل بر پایه دو قانون کلیدی در حوزه تجارت و تولید استوار است:

1. بند (ت) ماده (38) قانون رفع موانع تولید رقابت‌پذیر و ارتقای نظام مالی کشور: این بند قانونی به دولت و دستگاه‌های اجرایی اجازه می‌دهد تا جهت حمایت از زنجیره تولید، قطعات، تجهیزات و مواد اولیه را با تسهیلات ویژه‌ای همچون تضامین بانکی ترخیص نمایند.

2. ماده (6) قانون امور گمرکی: این ماده به صراحت بیان می‌دارد که گمرک می‌تواند تحت شرایط خاصی که توسط گمرک ایران تعیین می‌شود، کالای متعلق به وزارتخانه‌ها، مؤسسات دولتی، شرکتهای وابسته به دولت و همچنین کالاهای متعلق به بخش خصوصی (به تشخیص گمرک) را با اخذ ضمانت‌نامه معتبر ترخیص کند.

هدف اصلی از تلفیق این مواد قانونی، تسهیل و تسریع فرایند ترخیص کالا، افزایش سرعت گردش کالا در بنادر و گمرکات، و نهایتاً جبران کسری نقدینگی بخش تولید و بازرگانی کشور است. تیم مشاوره ایران ایمپکس آماده است تا در تمام مراحل اداری و تودیع این تضامین همراه شما باشد.

🔍 بخش اول: کالاهای مشمول ضمانت‌نامه با سررسید نیمه بهمن‌ماه (بند الف)

بر اساس بند (الف) این بخشنامه، گروه مشخصی از کالاهای استراتژیک، تولیدی و پزشکی می‌توانند از ضمانت‌نامه بانکی با سررسید حداکثر تا تاریخ 97/11/15 استفاده کنند. این کالاها عبارتند از:

1. بخش تولید و فناوری

• مواد اولیه کارخانجات و واحدهای تولیدی.

• ماشین‌آلات خطوط تولید و تجهیزات کارگاهی و معدنی.

• قطعات منفصله (CKD) و قطعات یدکی مورد نیاز کارخانجات.

• محموله‌های متعلق به شرکتهای دانش‌بنیان.

2. حوزه سلامت و درمان

• انواع دارو و مواد اولیه دارویی.

• لوازم و تجهیزات تخصصی پزشکی، آزمایشگاهی، بیمارستانی و توانبخشی.

3. کالاهای اساسی و نهاده‌های کشاورزی

• مواد غذایی پایه: گندم، برنج، شکر، جو، کنجاله، ذرت دامی، روغن، کره و انواع گوشت.

• نهاده‌های کشت و زرع: انواع دانه‌های روغنی، سبوس، انواع روغن خام، تفاله، کودهای شیمیایی، سموم و بذرهای کشاورزی.

4. محصولات شیلاتی و ماهیان تجاری و صنعتی (تحلیل تخصصی کدهای تعرفه)

بخشنامه به طور ویژه واردات محصولات شیلاتی و ماهیان صنعتی را مشمول این تسهیلات دانسته و کدهای تعرفه (HS Codes) ذیل را مشخص کرده است:

• تعرفه 03034100: مربوط به ماهی آلباکور یا تن باله دراز (Albacore or longfinned tunas) انجمادیافته.

• تعرفه 03034200: مربوط به ماهی تن باله زرد (Yellowfin tunas) انجمادیافته.

• تعرفه 03034300: مربوط به ماهی هوور مسقطی یا تن خط‌دار (Skipjack or stripe-bellied tunas) انجمادیافته.

• تعرفه 03034400: مربوط به ماهی تن چشم درشت (Bigeye tunas) انجمادیافته.

• تعرفه 03034900: سایر انواع ماهی‌های تن (Tunas) انجمادیافته که در ردیف‌های بالا ذکر نشده‌اند.

💡 نکته بسیار مهم برای فعالان مجاز اقتصادی (AEO): > طبق تبصره بند الف، شرکتهایی که اعتبارنامه فعال مجاز اقتصادی را از گمرک دریافت کرده‌اند، محدودیت سررسید 97/11/15 را ندارند. این شرکتها می‌توانند در هر زمان از سال ضمانت‌نامه بانکی با سررسید حداکثر یک‌ساله بابت حقوق ورودی ارایه دهند. لیست این شرکتها هرساله رسماً توسط گمرک منتشر می‌شود. برای بررسی شرایط احراز رتبه AEO می‌توانید با کارشناسان ایران ایمپکس در ارتباط باشید.

📈 بخش دوم: شرایط ضمانت‌نامه برای سایر کالاهای وارده و صادراتی (بند ب و ج)

🔹 ترخیص قطعی سایر کالاها (ضمانت‌نامه 3 ماهه)

طبق بند (ب)، بازرگانانی که کالای آن‌ها در لیست کالاهای اساسی یا تولیدی بند (الف) قرار ندارد نیز ناامید نباشند؛ گمرک اجازه داده است که حقوق ورودی جهت ترخیص قطعی کلیه کالاهای وارده دیگر نیز با اخذ ضمانت‌نامه بانکی 3 ماهه تامین شود. البته یک شرط حیاتی وجود دارد: تاریخ سررسید این ضمانت‌نامه‌ها نیز به هیچ وجه نباید از مرز 97/11/15 تجاوز کند.

🔹 توسعه صادرات غیرنفتی و کالاهای مشمول عوارض

در راستای سیاست‌های تشویقی صادرات و طبق بند (ج)، کالاهای صادراتی که مشمول پرداخت عوارض صادراتی هستند، می‌توانند با تودیع ضمانت‌نامه بانکی با سررسید حداکثر یک‌ساله به سرعت ترخیص و صادر شوند تا نقدینگی صادرکنندگان حفظ گردد.

🔄 بخش سوم: ورود موقت برای پردازش (بند د)

یکی از بهترین ابزارهای قانونی برای واحدهای تولیدی، استفاده از رویه ورود موقت است. بند (د) بخشنامه با استناد به بند (ث) ماده (38) قانون رفع موانع تولید مقرر می‌دارد:

• ورود موقت مواد اولیه و کالاهای متعلق به واحدهای تولیدی (دارای پروانه تاسیس یا بهره‌برداری) که جهت پردازش، تغییر شکل یا تکمیل و صادرات مجدد (موضوع ماده 51 قانون امور گمرکی) وارد کشور می‌شوند، در حکم کالای مجاز تلقی خواهد شد.

• سررسید تضامین و ضمانت‌نامه‌های وصولی برای این کالاها بر اساس پروانه ورود موقت و وفق ماده (82) آیین‌نامه اجرایی قانون امور گمرکی تعیین می‌شود که منعطف‌تر از کارهای تجاری عادی است.

مجموعه تخصصی ایران ایمپکس با تسلط بر قوانین ورود موقت مواد اولیه، فرآیند تودیع تضامین شما را در کمترین زمان ممکن ثبت و پیگیری می‌کند.

⚠️ 9 دستورالعمل و خط قرمز اجرایی که باید بدانید!

گمرک ایران برای جلوگیری از هرگونه سوءاستفاده و هماهنگی کامل بین گمرکات اجرایی، 9 شرط سخت‌گیرانه را ابلاغ کرده است:

1. انطباق نام‌ها: نام ضمانت‌گذار در متن ضمانت‌نامه بانکی باید دقیقاً و مو به مو با نام صاحب کالا در متن اظهارنامه گمرکی یکسان باشد.

2. حذف فرآیند کاغذی: بر اساس بخشنامه پیش‌نیاز شماره 96/811098 مورخ 96/8/3، اخذ ضمانت‌نامه صرفاً به صورت سیستمی و از طریق سامانه جامع امور گمرکی (ACC) انجام می‌گیرد.

3. به‌روزرسانی فوری: گمرکات موظفند اطلاعات ضمانت‌نامه‌ها و اصلاحات آن را بلافاصله در سیستم وب‌بنیاد ثبت کنند.

4. جریمه بانک‌های بدحساب: اگر شعبه بانکی در سررسید مقرر وجه ضمانت‌نامه را پرداخت نکند، گمرک علاوه بر تصاحب اصل وجه، خسارت تأخیر تأدیه را اخذ کرده و ممکن است کل آن بانک از پذیرش ضمانت‌نامه در گمرک محروم شود.

5. ممنوعیت پذیرش از اول بهمن: از تاریخ 1 بهمن‌ماه به بعد، گمرکات اجرایی حق پذیرش ضمانت‌نامه جدید را ندارند (به جز تبصره بند الف یعنی شرکتهای AEO، و بندهای ج و د مربوط به صادرات و ورود موقت).

6. ممنوعیت تمدید: گمرکات اجرایی به هیچ وجه مجاز به تمدید مهلت ضمانت‌نامه‌ها نیستند، مگر در موارد خاص و اضطراری با موافقت مستقیم رئیس کل گمرک ایران.

7. عدم شمول مالیات بر ارزش افزوده: اخذ ضمانت‌نامه بانکی برای مالیات بر ارزش افزوده و سایر هزینه‌های جانبی ممنوع است و این مبالغ باید نقداً پرداخت شوند.

8. مسئولیت تضامنی مدیران: بالاترین مقام اجرایی گمرک و معاون اداری و مالی مشترکاً مسئول حسن اجرای این دستورالعمل هستند.

9. لغو بخشنامه‌های قبلی: با ابلاغ این سند، بخشنامه‌های مغایر قبلی به شماره‌های 96/1466553 مورخ 96/12/26 و 97/186904 مورخ 97/2/23 به طور کامل ملغی اثر می‌شوند.

🤝 ترخیص بدون دغدغه کالا با ایران ایمپکس

تنظیم فرآیندهای سیستمی در سامانه جامع گمرکی (ACC)، تطبیق کدهای تعرفه شیلاتی و صنعتی و تودیع فرم‌های مورد قبول گمرک، نیازمند دانش تخصصی و تجربه بالا در امور گمرکی است. کارشناسان مجرب ایران ایمپکس با تسلط کامل بر این بخشنامه و تمامی قوانین گمرکی، آمادگی دارند تا فرآیند اخذ و ثبت ضمانت‌نامه‌های بانکی شما را به عهده گرفته و کالاهای شما را در سریع‌ترین زمان و با کمترین هزینه ترخیص نمایند. برای دریافت مشاوره اختصاصی همین امروز با ایران ایمپکس تماس بگیرید.