این بخشنامه رسمی توسط گمرک جمهوری اسلامی ایران ابلاغ گردیده و اجرای آن در تمامی دوایر گمرکی کشور لازمالاجرا میباشد. بازرگانان و ترخیصکاران محترم جهت تسریع در تشریفات گمرکی، جلوگیری از رسوب کالا و پرداخت حقوق ورودی قانونی، مفاد ذیل را مد نظر قرار دهند.
🟢 تحلیل بخشنامه ترخیص فوری روغن و دانههای روغنی بدون تایید سیستمی (1404)
در حوزه بازرگانی بینالمللی و زنجیره تامین کالاهای اساسی، سرعت عمل در مبادی ورودی کشور حرف اول را میزند. بخشنامه شماره 1404/1345592 مورخ 1404/09/12، یکی از مهمترین ابلاغیههای تسهیلگر در حوزه واردات نهادههای دامی و روغنهای خوراکی است. طبق این مصوبه، فرآیند ترخیص کالا برای دو بازوی اجرایی دولت یعنی شرکت بازرگانی دولتی ایران و شرکت پشتیبانی امور دام به شدت سادهسازی شده است. متخصصین ایران ایمپکس در این مقاله به کالبدشکافی دقیق این بخشنامه و تاثیر آن بر بازار میپردازند.
📦 جزئیات معافیت جدید در سامانه EPL
به طور معمول، بر اساس مصوبات قبلی وزارت جهاد کشاورزی (مانند نامه 7817 مورخ 1403/01/20)، ترخیص انواع روغن خام و کنجاله منوط به “تایید سیستمی” در سامانه جامع امور گمرکی بود. این تاییدیه نشاندهنده آن بود که واردکننده در ازای واردات، نسبت به خرید دانههای روغنی تولید داخل اقدام کرده است.
اما با ابلاغیه جدید، شرکتهای دولتی مذکور به دلیل وظیفه حاکمیتی در تامین امنیت غذایی، از این شمول خارج شدهاند. این یعنی ترخیص محمولههای این شرکتها دیگر در انتظار تاییدیه خرید داخلی نخواهد ماند. تیم مشاوره ایران ایمپکس معتقد است این حرکت باعث کاهش هزینههای دموراژ و تسریع در توزیع کالاهای اساسی میشود.
🔍 واکاوی کدهای تعرفه (HS Codes) مشمول بخشنامه
این بخشنامه طیف گستردهای از کالاهای استراتژیک را پوشش میدهد. در ادامه، کدهای تعرفه ذکر شده در متن را تحلیل میکنیم:
1. روغنهای خوراکی خام (Raw Oils)
این روغنها به عنوان ماده اولیه کارخانجات تصفیه روغن شناخته میشوند:
-
15071000 (روغن سویا خام): یکی از پرمصرفترین روغنهای جهان برای مصارف خوراکی و صنعتی.
-
15121100 (روغن آفتابگردان یا گلرنگ خام): کالایی کلیدی در سبد خانوار ایرانی.
-
15141100 و 15149100 (روغن کلزا یا خردل خام): با توجه به خواص سلامتی، واردات این کدها همواره در اولویت است.
-
15119010 (روغن پالم): مورد استفاده وسیع در صنایع غذایی و تولیدات لبنی.
2. دانههای روغنی (Oil Seeds)
بخش مهمی از این بخشنامه به دانههایی اشاره دارد که برای روغنکشی وارد میشوند:
- تعرفههای 12019010 تا 12059090: شامل دانههای سویا و کلزا با کدهای مختلف که بر اساس نوع بذر (تراریخته یا غیرتراریخته) و سایر مشخصات فنی متمایز میشوند.
3. کنجالهها (Oil-Cake)
کنجاله به عنوان اصلیترین منبع پروتئین در خوراک دام و طیور اهمیت حیاتی دارد:
-
23040000 (کنجاله سویا): حیاتیترین نهاده برای مرغداریها.
-
23061000، 23063000 و 23064100: کنجالههای پنبه، آفتابگردان و کلزا که جایگزینهای مهمی در جیره غذایی دام هستند.
⚖️ جنبههای حقوقی و نظارتی بخشنامه
اگرچه تایید سیستمی برای این شرکتها حذف شده است، اما بخشنامه صراحتاً تاکید دارد که مسئولیت نظارت بر حسن اجرای ابلاغیه بر عهده بالاترین مقام گمرک اجرایی خواهد بود. این یعنی گمرکات اجرایی باید با دقت اسناد مالکیت و اظهارنامههای متعلق به شرکت بازرگانی دولتی و پشتیبانی امور دام را بررسی کنند تا سوءاستفادهای از این معافیت صورت نگیرد.
کارشناسان حقوقی ایران ایمپکس اشاره میکنند که این بخشنامه به استناد بند سوم مصوبه شورای قیمتگذاری (1402/12/05) صادر شده و هدف آن تعادلبخشی به بازار در زمان پیک مصرف است.
🏗️ نقش ایران ایمپکس در تسهیل فرآیندهای بازرگانی
فرآیندهای گمرکی و سامانههایی مانند EPL همواره در حال تغییر هستند. ایران ایمپکس به عنوان مرجع تخصصی ترخیص کالا و مشاوره بازرگانی، در کنار بازرگانان است تا با تحلیل دقیق بخشنامههایی از این دست، از بروز جریمههای گمرکی و توقف کالا جلوگیری کند. اگر شما نیز در حوزه واردات کالاهای اساسی و نهادهها فعالیت دارید، میتوانید جهت استعلام آخرین وضعیت تعرفهها و قوانین از خدمات ایران ایمپکس بهرهمند شوید.
🚩 نتیجهگیری
بخشنامه 1404/1345592 نشاندهنده عزم دولت برای حذف بروکراسیهای زائد در مسیر تامین کالای اساسی است. معافیت از تایید سیستمی برای شرکتهای دولتی، چراغ سبزی برای ورود سریعتر روغن و کنجاله به چرخه مصرف است که میتواند در میانمدت به ثبات قیمتها کمک شایانی نماید.