این بخشنامه رسمی توسط گمرک جمهوری اسلامی ایران - مرکز واردات و اموره مناطق آزاد و ویژه ابلاغ گردیده و اجرای آن در تمامی دوایر گمرکی کشور لازمالاجرا میباشد. بازرگانان و ترخیصکاران محترم جهت تسریع در تشریفات گمرکی، جلوگیری از رسوب کالا و پرداخت حقوق ورودی قانونی، مفاد ذیل را مد نظر قرار دهند.
🛑 ممنوعیت صادرات با کارت بازرگانی در بازارچههای مرزی: تحلیل بخشنامه 97/254090
در راستای اجرای دقیق قانون ساماندهی مبادلات مرزی و با هدف صیانت از حقوق مرزنشینان، بخشنامه جدیدی از سوی مدیریت کل مرکز واردات و امور مناطق آزاد و ویژه گمرک ابلاغ شده است که تحولی مهم در روند صادرات از معابر مرزی ایجاد میکند. کارشناسان ایران ایمپکس در این مقاله به کالبدشکافی این بخشنامه و اثرات آن بر بازرگانان میپردازند.
⚖️ بررسی مبانی قانونی و ماده 10 آئیننامه اجرایی
طبق بخشنامه شماره 97/254090 مورخ 1397/03/05، مبنای اصلی این محدودیت، ماده 10 آئیننامه اجرایی قانون ساماندهی مبادلات مرزی است. این ماده قانونی صراحتاً بیان میدارد که فعالیت تجاری در بازارچههای مرزی یک امتیاز ویژه برای ساکنان مناطق مرزی است تا از طریق آن معیشت خود را تامین کنند.
تیم تخصصی ایران ایمپکس تاکید میکند که طبق این قانون، صرفاً دو گروه مجاز به اظهار کالا در این نقاط هستند:
-
شرکتهای تعاونی مرزنشینان: که به نمایندگی از اهالی بومی فعالیت میکنند.
-
پیلهوران: افرادی که دارای کارت معتبر پیلهوری صادر شده از سوی مراجع ذیصلاح هستند.
🚫 پایان فعالیت کارتهای بازرگانی در بازارچههای مرزی
پیش از ابلاغ این بخشنامه، گزارشهایی مبنی بر اظهار کالای صادراتی توسط صادرکنندگان با استفاده از کارت بازرگانی عام در بازارچههای مرزی دریافت شده بود. این رویه باعث میشد امتیازاتی که متعلق به بومیان منطقه بود، توسط بازرگانان غیرمرزنشین اشغال شود.
بر اساس دستور صریح جناب آقای علی معقولی، مدیر کل وقت مرکز واردات، تمامی گمرکات اجرایی موظفند از پذیرش اظهارنامههای صادراتی که توسط اشخاص حقیقی یا حقوقی با کارت بازرگانی (به جز تعاونیهای مرزنشین و پیلهوران) ارائه میشود، جداً خودداری کنند. اگر در این زمینه با چالش حقوقی مواجه هستید، مشاوران ایران ایمپکس آماده ارائه راهکارهای جایگزین جهت صادرات کالا از مرزهای رسمی کشور هستند.
🔍 تحلیل فنی: تفاوت بازارچه مرزی و گمرکات رسمی
یکی از نکات کلیدی که بازرگانان باید مد نظر قرار دهند، تفکیک ماهیت “بازارچه مرزی” از “گمرکات رسمی” است. در حالی که صادرات با کارت بازرگانی در مرزهای رسمی (مانند گمرک شهید رجایی یا گمرک بازرگان) کاملاً قانونی و بلامانع است، بازارچهها صرفاً برای “تبادلات مرزی” طراحی شدهاند.
در این راستا، ایران ایمپکس به صادرکنندگان توصیه میکند برای جلوگیری از توقف کالا در مرز و بروز خسارات مالی، پیش از ارسال محموله به نقاط مرزی، نوع کارت و مجوزهای لازم را با رویه اجرایی آن مرز تطبیق دهند.
📋 نکات حیاتی بخشنامه برای بازرگانان:
-
مسئولیت اجرا: حسن اجرای این بخشنامه بر عهده بالاترین مقام اجرایی هر گمرک است، لذا سختگیری در پذیرش اسناد در بازارچهها به شدت افزایش یافته است.
-
کارت پیلهوری: داشتن کارت پیلهوری معتبر و تمدید شده، تنها راه قانونی برای اشخاص حقیقی جهت فعالیت صادراتی در بازارچههاست.
-
نقش ایران ایمپکس: مجموعه ایران ایمپکس با تسلط بر بخشنامههای جاری، شما را در انتخاب بهترین مسیر صادراتی (بازارچه یا گمرک رسمی) یاری میدهد تا مشمول ممنوعیتهای موضوع ماده 10 نشوید.
🚩 نتیجهگیری و توصیه راهبردی
این بخشنامه گامی در جهت نظمبخشی به تجارت مرزی و جلوگیری از سوءاستفاده از خلاءهای قانونی است. اگر قصد صادرات کالاهای خود را دارید، حتماً از خدمات مشاوره و ترخیص کالای ایران ایمپکس استفاده کنید تا با رعایت دقیق قوانین و مقررات صادرات و واردات، فرآیند تجاری شما بدون وقفه انجام شود.