این بخشنامه رسمی توسط شورای‌عالی هماهنگی اقتصادی سران قوا ابلاغ گردیده و اجرای آن در تمامی دوایر گمرکی کشور لازم‌الاجرا می‌باشد. بازرگانان و ترخیص‌کاران محترم جهت تسریع در تشریفات گمرکی، جلوگیری از رسوب کالا و پرداخت حقوق ورودی قانونی، مفاد ذیل را مد نظر قرار دهند.
🚨 تحلیل جامع مصوبه سران قوا: افزایش حقوق ورودی خودرو به 100 درصد و عرضه امتیاز واردات در بورس کالا (سال 1405)
شورای‌عالی هماهنگی اقتصادی سران قوا با امضای روسای سه قوه (مسعود پزشکیان، محمدباقر قالیباف و غلامحسین محسنی اژه‌ای)، بخش دوم احکام مورد نیاز برای بازسازی خسارات جنگ و ضوابط جدید مالی و گمرکی سال 1405 را ابلاغ کرد. این مصوبه چهاربندی، علاوه بر تعیین سازوکارهای تامین مالی بازسازی کشور، تغییرات بسیار مهمی را در حوزه حقوق ورودی خودروهای وارداتی، واردات به مناطق آزاد و ویژه اقتصادی و نحوه تخصیص سهمیه‌های وارداتی از طریق بورس کالا ایجاد کرده است.
در این مقاله تخصصی از ایران ایمپکس، ابعاد گمرکی، تجاری و اقتصادی این مصوبه مهم را برای بازرگانان، ترخیص‌کاران و فعالان حوزه واردات خودرو کالبدشکافی می‌کنیم.
1. افزایش حقوق ورودی خودروهای بنزینی و هیبریدی در سال 1405
مهم‌ترین بخش گمرکی این مصوبه (بند 4)، تغییر کف تعرفه و حقوق ورودی انواع خودروهای سواری در سال 1405 است. بر اساس متن صریح مصوبه، نرخ‌های جدید به شرح زیر تعیین شده‌اند:
- واردات به سرزمین اصلی (حداقل 100 درصد): حقوق ورودی تمامی خودروهای بنزینی و هیبریدی وارداتی (با تامین ارز از هر محل) در سال 1405، حداقل 100 درصد تعیین شده است.
- واردات از مناطق آزاد به سرزمین اصلی (حداقل 100 درصد): خودروهایی که بر اساس مواد 91 و 92 ضوابط اجرایی قانون بودجه سال 1405 کل کشور از مناطق آزاد به سرزمین اصلی وارد می‌شوند نیز مشمول حداقل حقوق ورودی 100 درصد خواهند بود.
- واردات به مناطق آزاد و ویژه اقتصادی (حداقل 60 درصد): حقوق ورودی خودروهای بنزینی و هیبریدی برای تردد در مناطق آزاد و ویژه اقتصادی حداقل 60 درصد تعیین گردیده است. منابع حاصل از این افزایش تعرفه به ردیف درآمدی شماره
110402خزانه‌داری کل کشور واریز می‌شود.
معافیت استراتژیک خودروهای تمام برقی (EV)
نکته بسیار کلیدی برای واردکنندگان و شرکت‌های بازرگانی، مستثنی شدن خودروهای تمام برقی از حکم افزایش حداقل حقوق ورودی است. در متن مصوبه صراحتاً قید شده است که افزایش کف حقوق ورودی به 100 درصد (سرزمین اصلی) و 60 درصد (مناطق آزاد)، شامل خودروهای تمام برقی نمی‌شود. در مقابل، خودروهای هیبریدی که پیش از این از مشوق‌های تعرفه‌ای قابل توجهی برخوردار بودند، اکنون در کنار خودروهای بنزینی قرار گرفته و مشمول حداقل حقوق ورودی 100 درصدی شده‌اند.
2. انقلاب در تخصیص سهمیه واردات: عرضه امتیاز واردات در بورس کالا
یکی دیگر از تحولات بنیادین بند (4) این مصوبه، تغییر نحوه توزیع سهمیه‌های وارداتی است. بر اساس حکم شورای‌عالی هماهنگی اقتصادی سران قوا:
«در راستای حفظ رقابت، دولت مکلف است نسبت به واگذاری سهمیه واردات خودرو و دیگر گروه‌های کالایی (به تشخیص دولت) صرفاً از طریق واگذاری امتیاز واردات در بورس کالا اقدام نماید.»
پیامدهای عرضه امتیاز واردات در بورس کالا برای تجار:
- حذف رانت سهمیه‌های بازرگانی: به جای تخصیص اداری و غیرشفاف سهمیه واردات در سامانه جامع تجارت، متقاضیان واردات خودرو (و سایر کالاهای منتخب دولت) باید گواهی یا امتیاز واردات را به صورت رقابتی از تابلوهای بورس کالا خریداری نمایند.
- افزایش بهای تمام‌شده واردات: هزینه خرید «امتیاز واردات» در بورس کالا به عنوان یک پارامتر هزینه‌ای جدید به کنار قیمت پایه (FOB)، کرایه حمل، بیمه، هزینه ثبت سفارش و حقوق ورودی 100 درصدی اضافه خواهد شد. کارشناسان ایران ایمپکس توصیه می‌کنند واردکنندگان پیش از هرگونه تعهد ارزی، هزینه خرید این امتیاز را در محاسبات بهای تمام‌شده کالا لحاظ کنند.
3. تخصیص 150 هزار میلیارد تومان از درآمد واردات خودرو به کالابرگ
بر اساس ادامه بند (4) مصوبه، منابع حاصل از واردات خودرو تا سقف 150 هزار میلیارد تومان (150 همت) از طریق پرداخت خزانه‌داری کل کشور (با اصلاح ردیف 520009 جدول شماره 9 قانون بودجه سال 1405 کل کشور) مستقیماً صرف تامین منابع کالابرگ و افزایش اعتبار آن خواهد شد. این سیاست نشان‌دهنده رویکرد دولت در انتقال درآمدهای ناشی از عوارض گمرکی کالاهای سرمایه‌ای و مصرفی به سمت حمایت‌های معیشتی است.
4. معافیت مالیاتی غول‌های لجستیکی و حمل‌ونقل کشور در سال 1405
در بند (2) مصوبه، تدابیر حمایتی ویژه‌ای برای بازسازی زیرساخت‌های حیاتی تجارت و ترانزیت کشور که در اثر جنگ آسیب دیده‌اند، در نظر گرفته شده است. بر این اساس، سه مجموعه استراتژیک زیر با تصویب ستاد ملی بازسازی، در سال 1405 مشمول پرداخت مالیات و سود ویژه علی‌الحساب یک‌دوازدهم سال 1405 نخواهند بود:
- سازمان بنادر و دریانوردی
- شرکت فرودگاه‌ها و ناوبری هوایی ایران (شرکت فرودگاه‌های کشور)
- مجتمع کشتی‌سازی و صنایع فراساحل ایران (ایزوایکو)
نکته حقوقی: این معافیت صرفاً مربوط به علی‌الحساب یک‌دوازدهم سال 1405 بوده و مانع از پرداخت مالیات سال قبل در موعد مقرر و همچنین تسویه مالیات سال جاری در سال بعد نخواهد بود. این تنفس مالی به سازمان بنادر و شرکت فرودگاه‌ها کمک می‌کند تا نقدینگی خود را صرف بازسازی سریع‌تر اسکله‌ها، ترمینال‌ها و تجهیزات لجستیکی آسیب‌دیده نمایند.
5. بسیج منابع صندوق‌های دولتی و درآمدهای مخابراتی برای بازسازی
در بندهای (1) و (3) این مصوبه، دو منبع مالی دیگر نیز برای پوشش هزینه‌های بازسازی خسارات جنگ تعریف شده است:
- ظرفیت صندوق‌های سه وزارتخانه کلیدی (بند 1): به «ستاد ملی بازسازی» اجازه داده شده است از ظرفیت و موجودی صندوق‌های زیرمجموعه وزارت صنعت، معدن و تجارت (صمت)، وزارت جهاد کشاورزی و وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات (بدون الزام به رعایت مفاد اساس‌نامه آن‌ها در بخش مصارف) و همچنین از محل انتقال دارایی شرکت‌های دولتی و جابجایی منابع بودجه، جهت ارائه تسهیلات و یارانه سود تسهیلات بازسازی استفاده کند. دستگاه‌های اجرایی موظف به ارسال گزارش ماهانه به دبیرخانه ستاد و سازمان برنامه و بودجه مکلف به ارائه گزارش سه‌ماهه به سران قوا هستند.
- برداشت برخط حق‌السهم دولت از اپراتورهای ارتباطی (بند 3): کمیسیون تنظیم مقررات ارتباطات مکلف شده است سازوکار دریافت حق‌السهم دولت از پروانه فعالیت اپراتورها را به گونه‌ای اصلاح کند که این مبالغ به صورت برخط (Online) از محل هر پرداخت صورتحساب کاربران کسر و به ردیف درآمدی
130404قانون بودجه سال 1405 واریز گردد. تا 50 درصد از این منابع صرف بازسازی و جبران خسارات جنگ خواهد شد.
جمع‌بندی و توصیه‌های کاربردی به بازرگانان و ترخیص‌کاران
ابلاغ این مصوبه توسط شورای‌عالی هماهنگی اقتصادی سران قوا نقشه راه واردات خودرو و نحوه تامین مالی دولت در سال 1405 را به طور کامل شفاف می‌سازد:
- تغییر استراتژی ثبت سفارش خودرو: با افزایش کف حقوق ورودی خودروهای هیبریدی به 100 درصد (مشابه خودروهای بنزینی)، مزیت رقابتی تعرفه‌ای خودروهای هیبریدی در سال 1405 عملاً از بین رفته و تنها خودروهای تمام برقی از مزیت تعرفه‌ای برخوردار خواهند بود.
- کاهش جذابیت واردات خودرو به مناطق آزاد: تعیین حداقل حقوق ورودی 60 درصدی برای ورود خودروهای بنزینی و هیبریدی به مناطق آزاد و ویژه اقتصادی، هزینه شماره‌گذاری پلاک مناطق را به شکل محسوسی افزایش می‌دهد.
- آمادگی برای سازوکار بورس کالا: بازرگانان فعال در حوزه خودرو و کالاهای دارای سهمیه باید زیرساخت‌های معاملاتی و کدهای بورسی خود را برای رقابت در خرید «امتیاز واردات» از بورس کالا آماده کنند.
برای محاسبه دقیق حقوق ورودی، بررسی آخرین تغییرات کتاب مقررات صادرات و واردات و دریافت مشاوره تخصصی در زمینه ترخیص کالا و قوانین گمرکی، همواره با سامانه هوشمند ایران ایمپکس همراه باشید.