این بخشنامه رسمی توسط وزارت امور اقتصادی و دارایی - هیأت مقررات زدایی و بهبود محیط کسب و کار ابلاغ گردیده و اجرای آن در تمامی دوایر گمرکی کشور لازمالاجرا میباشد. بازرگانان و ترخیصکاران محترم جهت تسریع در تشریفات گمرکی، جلوگیری از رسوب کالا و پرداخت حقوق ورودی قانونی، مفاد ذیل را مد نظر قرار دهند.
⚖️ رمزگشایی از مصوبات هشتادمین نشست هیأت مقرراتزدایی؛ انقلاب در صدور مجوزها و تعیین ماهیت کالاهای گمرکی
در فضای پیچیده بازرگانی بینالمللی و قوانین حاکم بر ترخیص کالا در ایران، پایش دقیق مصوبات حاکمیتی اصلیترین کلید موفقیت بازرگانان و ترخیصکاران است. هشتادمین نشست هیأت مقرراتزدایی و بهبود محیط کسب و کار به ریاست وزیر امور اقتصادی و دارایی، تکانههای مثبتی را در حوزه صدور مجوزها، فرآیندهای بندری، گمرکی و پتروشیمی ایجاد کرده است.
ما در مجموعه ایران ایمپکس به عنوان مرجع تخصصی بازرگانی و ترخیص کالا، در این مقاله جامع به بررسی بند به بند این مصوبه تاریخی، مفاهیم حقوقی آن و تاثیری که بر روند واردات، صادرات و تولید داخلی میگذارد خواهیم پرداخت.
💄 1. تسهیل تولید کارگاهی فرآوردههای آرایشی و بهداشتی (کدهای تعرفه فصل 33)
بر اساس بخش (الف) این مصوبه، راهنمای دریافت پروانه کسب تولید کارگاهی فرآوردههای آرایشی و بهداشتی به تصویب رسیده و دبیرخانه هیأت عالی نظارت بر سازمانهای صنفی مکلف به صدور الکترونیکی و برخط آن از طریق درگاه ملی مجوزها شده است.
تحلیل فنی و گمرکی:
فرآوردههای آرایشی و بهداشتی عمدتاً تحت کدهای تعرفه فصل 33 کتاب مقررات صادرات و واردات (از جمله تعرفه 3304 برای فرآوردههای آرایشی و مراقبت از پوست و تعرفه 3305 برای فرآوردههای مو) طبقهبندی میشوند. پیش از این، دریافت مجوز تولید در این حوزهها نیازمند بروکراسیهای سنگین صنعتی بود. با مصوبه جدید:
-
متقاضیان ابتدا پروانه کسب کارگاهی را به صورت کاملاً الکترونیکی دریافت میکنند.
-
سپس پروانه ساخت و بهرهبرداری کارگاه از سوی سازمان غذا و دارو (با شرایطی تسهیلشده و متمایز از مجوزهای بزرگ صنعتی) صادر میگردد.
کارشناسان ایران ایمپکس معتقدند این اقدام گام بزرگی در جهت قانونمند کردن تولیدات کارگاهی و کاهش قاچاق در این فصل تعرفهای به شمار میرود.
🧪 2. رسمیت یافتن پدیده “دلالی ضایعات پتروشیمی، گرانول و کامپاند” (فصل 39)
یکی از بخشهای بسیار حیاتی این مصوبه برای تامینکنندگان مواد اولیه، تصویب پروانه کسب صنفی جدید برای “دلالی مواد ضایعات پتروشیمی، گرانول، کامپاند و ریسایکل” است.
تحلیل تخصصی و گاد کدهای مربوطه:
مواد پلاستیکی و ضایعات آن در فصل 39 گمرکی دستهبندی میشوند. به عنوان مثال، ضایعات و تراشههای پلاستیکی تحت کد تعرفه 3915 و انواع گرانولهای پلیاتیلن و پلیپروپیلن ذیل تعرفههای 3901 و 3902 قرار میگیرند.
تا پیش از این، زنجیره واسطهگری و توزیع این مواد پتروشیمی در بورس کالا شفاف نبود. با این مصوبه:
-
یک عنوان پروانه کسب جدید ایجاد شده که صدور آن 100٪ آنلاین است.
-
نظارت پسینی شدید: شرکت بورس کالا و دبیرخانه هیأت عالی نظارت موظف به رصد مبادلات هستند و در صورت بروز تخلف، پروانه ابطال خواهد شد. اگر در تامین مواد اولیه پتروشیمی یا ترخیص تجهیزات خطوط تولید پلیمری نیاز به مشاوره دارید، متخصصین ایران ایمپکس آماده راهنمایی شما هستند.
⚓ 3. بارگذاری 18 عنوان مجوز جدید در سازمان بنادر و دریانوردی
بخش (د) مصوبه، دسترسی بازرگانان به زنجیره لجستیک را شفافتر از همیشه کرده است. 18 عنوان مجوز رسوبکرده و جامانده سازمان بنادر و دریانوردی اکنون باید به صورت برخط صادر شوند. از جمله مهمترین این مجوزها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
-
فعالیت راهبری پایانههای کانتینری و فله (مایع و خشک): تنظیمکننده خطوط تخلیه و بارگیری.
-
فعالیت بازرسی و تایید ایمنی کانتینر: مرتبط با استانداردهای بینالمللی کانتینرها.
-
خدمات دریافت و پردازش مواد زائد کشتیها: منطبق بر کنوانسیونهای بینالمللی مارپول (MARPOL).
الکترونیکی شدن این مجوزها، سرعت عملیات لجستیکی و ترخیص کالا در بنادر اصلی کشور نظیر بندر شهید رجایی و بندر امام خمینی (ره) را به شدت افزایش خواهد داد. برای مدیریت فرآیندهای لجستیکی خود میتوانید روی خدمات زنجیره تامین ایران ایمپکس حساب کنید.
⛽ 4. ورود رسمی به حوزه انرژیهای پاک؛ مجوزهای وارداتی LNG و CNG
طبق بند (هـ)، مجوز موافقت اصولی طرحهای LNG (گاز طبیعی مایعشده)، CNG (گاز طبیعی فشرده)، Mini LNG و SNG وارداتی مربوط به وزارت نفت به درگاه ملی مجوزها اضافه شد. این تجهیزات و فرآوردهها تحت فصل 27 گمرکی (کد تعرفه 2711) بررسی میشوند و تسهیل صدور مجوز آنها، مسیر را برای سرمایهگذاری بخش خصوصی در توسعه زیرساختهای ناترازی انرژی هموار میسازد.
🚜 5. تفکیک ساختاری 66 مجوز در حوزههای دامپروری، شیلات و طیور
در بخش (و) مصوبه، هیأت مقرراتزدایی اقدام به تفکیک و اختصاصیسازی عناوین مجوزهای موافقت اصولی در سه حوزه کلان دام، طیور و شیلات نموده است. این تفکیک شامل 66 ردیف مشخص از جمله پرورش آهو، گوزن، انواع آبزیان (آرتمیا، تیلاپیا، ماهیان خاویاری تحت کدهای فصول 01 و 03) و طیور صنعتی است.
نکته حقوقی و دامپزشکی (بند ز):
بر اساس این مصوبه، فارغالتحصیلان دکتری تخصصی دامپزشکی (حتی بدون مدرک دکتری عمومی) میتوانند به عنوان مسئول فنی بهداشتی در مراکز تکثیر و پرورش آبزیان و صنایع تبدیلی مشغول به کار شوند که این امر گامی مثبت در جهت بکارگیری نیروهای متخصص در واحدهای شیلاتی است.
❌ 6. حذف مجوزهای موازی و کدهای بینالمللی واسط
در راستای کاهش موازیکاری، 3 عنوان مجوز از سازمان ملی استاندارد (از جمله کد شناسایی بینالمللی WMI که صرفاً یک فرآیند واسطهای با سازمان بینالمللی SAE بود) و 26 عنوان مجوز غیرفعال بانک مرکزی (مانند موافقت اصولی تاسیس شعب بانکهای خارجی یا اجازهنامههای سه مرحلهای عملیات ارزی) رسماً از درگاه ملی مجوزها حذف یا غیرفعال شدند تا از سردرگمی متقاضیان جلوگیری شود.
🗺️ 7. جراحی بزرگ در استعلامات معدنی و سامانه کاداستر
یکی از چالشبرانگیزترین بخشهای حقوقی این بخشنامه، تبصره مربوط به فرآیندهای حوزه معدن است:
-
تقسیمبندی اراضی: سازمان منابع طبیعی مکلف شده ظرف 4 بازه ششماهه، تمام محدودههای کشور را در سه دسته آزاد، مشروط و ممنوعه در سامانه کاداستر بارگذاری کند.
-
حذف استعلام مجدد: استعلام مجدد از سازمان منابع طبیعی در مرحله بهرهبرداری حذف شده است که این یک پیروزی بزرگ برای مکتشفین و فعالان معدنی است.
-
کاهش فساد اداری: بازدیدهای کارشناسی کارشناسان منابع طبیعی از معادن از این پس صرفاً به صورت کد ناشناس و از طریق درگاه ملی مجوزها انجام میشود تا ارتباط مستقیم متقاضی و کارشناس قطع گردد.
-
جریمه قاچاق سوخت: وزارت صمت موظف است در صورت عدم تطابق میزان استخراج واقعی با طرح اولیه، سوخت مازاد را به قیمت آزاد با معدندار حساب کرده یا از سهمیه سال بعد کسر کند.
💊 8. شکستن انحصار در توزیع دارو و شرکتهای پخش استانی
در بخش (م)، بندهای محدودکننده ضابطه تاسیس شرکتهای پخش فرآوردههای سلامت ابطال شد. با این تصمیم، شرکتهای پخش استانی دارو میتوانند به طور مستقیم از تامینکنندگان و واردکنندگان دارو خرید کنند و لزومی به واسطهگری شرکتهای سراسری بزرگ نیست. این امر به شفافیت قیمت و توزیع عادلانه دارو در مناطق محروم کمک شایانی خواهد کرد.
🔍 9. ابلاغ حکم نهایی گمرکی: الزامی شدن تعیین ماهیت کالاهای گمرکی توسط استاندارد
اما بخش (ن) این مصوبه، مهمترین بند برای جامعه بازرگانان و ترخیصکاران است که مستقیماً با گمرک جمهوری اسلامی ایران ارتباط دارد.
تشریح رویه تعیین ماهیت کالا:
در جریان ترخیص کالا از گمرکات اجرایی، بارها پیش میآید که گمرک در خصوص ساختار شیمیایی، جنس، یا نوع دقیق کالا دچار تردید میشود تا بتواند به درستی کد تعرفه (HS Code) 8 رقمی کالا را تعیین کند. در این حالت، نمونه کالا به آزمایشگاههای همکار استاندارد جهت «تعیین ماهیت» ارسال میشود.
حکم مصوبه:
آزمایشگاههای استاندارد مکلفند بدون هیچگونه عذر و بهانهای، تعیین ماهیت کالاهای گمرکی را طبق روال سابق ادامه دهند و سازمان ملی استاندارد موظف به الزام آنها شده است. همچنین هرگونه تغییر در این رویه باید حداقل 3 ماه قبل به اطلاع فعالان اقتصادی برسد.
ثبات در رویه تعیین ماهیت، ریسک توقف طولانیمدت کالا در انبارها و تحمیل هزینههای دموراج را به شدت کاهش میدهد. تیم ترخیص کاران تخصصی ایران ایمپکس با اشراف کامل بر آزمایشگاههای تعیین ماهیت و کدهای تعرفه، آماده است تا کلاهای شما را در سریعترین زمان ممکن از گمرکات سراسر کشور ترخیص نماید.
💡 سخن پایانی و جمعبندی بازرگانی
مصوبات هشتادمین نشست هیأت مقرراتزدایی، سندی محکم بر عزم حاکمیت جهت حذف بروکراسیهای سنتی، امضاهای طلایی و شفافسازی فرآیندهای تجاری است. از الزامی شدن فرآیند تعیین ماهیت گمرکی گرفته تا حذف استعلامهای موازی معدن و نفت، همگی فرصتهای جدیدی را پیش روی فعالان اقتصادی قرار میدهند.
برای حرکت ایمن در این مسیر قانونی و بهرهمندی از آخرین تسهیلات ترخیص کالا، مشاوره با یک تیم ترخیص حرفهای الزامی است. شما میتوانید جهت انجام امور واردات، صادرات، ثبت سفارش و ترخیص کارهای خود، به دانش و تجربه ایران ایمپکس اعتماد کنید. همراه شما در تمام مرزهای گمرکی کشور هستیم.