این بخشنامه رسمی توسط گمرک جمهوری اسلامی ایران ابلاغ گردیده و اجرای آن در تمامی دوایر گمرکی کشور لازمالاجرا میباشد. بازرگانان و ترخیصکاران محترم جهت تسریع در تشریفات گمرکی، جلوگیری از رسوب کالا و پرداخت حقوق ورودی قانونی، مفاد ذیل را مد نظر قرار دهند.
🚗 لغو ترخیص خودرو و تلفن همراه بدون شناسه TSC؛ الزامات جدید گمرک و سامانه همتا 📱
گمرک جمهوری اسلامی ایران در بخشنامهای جدید و حائز اهمیت به شماره 1404/557584 مورخ 1404/04/29، دستورالعمل قبلی خود مبنی بر امکان ترخیص خودروهای وارداتی، گوشیهای تلفن همراه و دستگاههای موبایلواره بدون نیاز به اخذ شناسه TSC را رسماً لغو کرد. این تصمیم که مستقیماً بر روند زنجیره تأمین و تشریفات گمرکی این کالاهای استراتژیک تأثیر میگذارد، با هدف یکپارچهسازی سامانهها و اجرای دقیق قوانین بالادستی اتخاذ شده است.
در این مقاله تحلیلی از ایران ایمپکس، به بررسی ابعاد حقوقی، الزامات قانونی این بخشنامه و تأثیر آن بر روند واردات میپردازیم. اگر شما هم به عنوان بازرگان یا ترخیصکار در زمینه واردات خودرو یا تجهیزات ارتباطی فعالیت دارید، تا انتهای این مطلب با ما همراه باشید.
🔍 جزئیات لغو دستورالعمل قبلی و بازگشت به روال سختگیرانه
پیش از این، بر اساس دستورالعمل شماره 1404/418932 مورخ 1404/03/28، تسهیلاتی برای ترخیص موقت یا سریعتر خودروهای وارداتی و تلفنهای همراه بدون نیاز به ثبت و ارائه شناسه TSC (شناسه چهاررقمی انتهای کد تعرفه گمرکی که ارزش کالا را مشخص میکند) در نظر گرفته شده بود. با این حال، بخشنامه جدید صراحتاً اعلام میدارد که دستورالعمل فوق از تاریخ ابلاغ این یادداشت، فاقد قابلیت اجرایی است.
این بدان معناست که دفتر ارزش گمرک ایران تمامی گمرکات اجرایی کشور را مکلف کرده است تا تشریفات گمرکی خودرو و موبایل را صرفاً بر اساس بخشنامههای عمومی و با رعایت ضوابط تعیین ارزش و اخذ شناسههای مربوطه انجام دهند. تیم تخصصی ایران ایمپکس آماده است تا در این دوره گذار و تغییر قوانین، فرآیند ثبت و دریافت شناسه ارزش کالاهای شما را در کوتاهترین زمان ممکن اجرا کند.
⚖️ بررسی مبانی حقوقی و مواد قانونی بخشنامه
گمرک ایران در متن این بخشنامه به سه مبنای قانونی اصلی برای لغو تسهیلات قبلی اشاره کرده است که بررسی آنها جنبههای حقوقی این تصمیم را روشن میسازد:
1. تبصره 6 قانون الحاق موادی به قانون ساماندهی صنعت خودرو
این تبصره بر ضرورت شفافیت در قیمتگذاری، مشخص بودن دقیق هویت و ارزش خودروهای وارداتی و نظارت بر زنجیره عرضه تأکید دارد. همراستایی با این قانون ایجاب میکند که گمرک بدون تعیین دقیق شناسه TSC که نشاندهنده مشخصات فنی و ارزش پایه خودرو است، اجازه ترخیص صادر نکند.
2. تبصره یک ماده 17 آییننامه اجرایی قانون امور گمرکی
طبق قانون امور گمرکی، تعیین ارزش کالای ابلاغی و بررسی عادلانه حقوق و عوارض گمرکی بر عهده گمرک است. تبصره 1 ماده 17 صراحتاً به مکانیزمهای بررسی ارزش و استفاده از بانکهای اطلاعاتی گمرک (مانند سامانه TSC) اشاره دارد. لغو دستورالعمل قبلی در واقع بازگشت به اجرای صحیح و بدون استثنای این ماده قانونی است.
3. همراهی و همگامسازی با سامانه همتا
سامانه همتا (سامانه هوشمند مدیریت تجهیزات همتا) مسئولیت رجیستری و کنترل اصالت گوشیهای تلفن همراه و موبایلوارهها را بر عهده دارد. از آنجا که ثبت اطلاعات نادرست یا ترخیص بدون شناسه ارزش تخصصی میتواند فرآیند رجیستری و اخذ حقوق دولت را با چالش مواجه کند، گمرک موظف به همراهی کامل با این سامانه جهت جلوگیری از قاچاق و تخلفات احتمالی شده است.
🛠️ شناسه TSC چیست و چرا برای خودرو و موبایل حیاتی است؟
شناسه TSC (Tariff Specification Code) یک کد شناسه ارزش 4 رقمی است که به انتهای کد تعرفه هشترقمی سیستم هماهنگشده (HS Code) کالا اضافه میشود. این کد مشخصات دقیقتری از کالا شامل برند، مدل، سال ساخت، کشور سازنده و ویژگیهای فنی را در بر میگیرد و ارزش پایه گمرکی محموله بر اساس آن محاسبه میشود.
-
در حوزه خودرو: بدون این شناسه، تعیین دقیق حجم موتور، آپشنها و ارزش واقعی خودرو غیرممکن است.
-
در حوزه تلفن همراه و موبایلوارهها: این شناسه مستقیماً به مدل و حافظه دستگاه متصل بوده و مبنای محاسبات عوارض ورودی در سامانه همتا قرار میگیرد.
عدم وجود این شناسه میتواند منجر به بروز اختلاف ارزش در گمرک، جریمههای سنگین و یا توقف طولانیمدت کالا در انبارها شود. برای جلوگیری از این مشکلات، کارشناسان ایران ایمپکس با دسترسی به آخرین متدهای تعیین ارزش، مسیر ترخیص کالا را برای شما هموار میسازند.
💡 توصیه ایران ایمپکس به بازرگانان و واردکنندگان
با توجه به لغو فوری دستورالعمل تسهیلکننده، به تمامی فعالان اقتصادی در حوزه واردات خودرو و تجهیزات ارتباطی توصیه میشود:
-
پیشاظهار و بررسی TSC: قبل از ورود محموله به گمرک، از وجود شناسه TSC دقیق و متناسب با مدل خودرو یا تلفن همراه در سامانه گمرکی اطمینان حاصل کنید.
-
بهروزرسانی اطلاعات در سامانه همتا: فرآیندهای مربوط به ثبت سفارش و هماهنگی با سامانه همتا را فوراً با قوانین جدید تطبیق دهید.
-
مشاوره با متخصصین: با توجه به پیچیدگیهای دفتر ارزش گمرک، استفاده از خدمات مشاوره و ترخیص ایران ایمپکس میتواند ریسک رد اظهارنامه یا جریمههای گمرکی را به صفر برساند.