📌 خلاصه اجرایی و اثرات ترخیصراهنمای کارشناسان گمرک و بازرگانان
این بخشنامه رسمی توسط رئیس جمهور - تصویب نامه هیئت وزیران ابلاغ گردیده و اجرای آن در تمامی دوایر گمرکی کشور لازمالاجرا میباشد. بازرگانان و ترخیصکاران محترم جهت تسریع در تشریفات گمرکی، جلوگیری از رسوب کالا و پرداخت حقوق ورودی قانونی، مفاد ذیل را مد نظر قرار دهند.
متن و مفاد رسمی بخشنامه به شرح زیر میباشد:
📜 تحلیل جامع تصویبنامه هیئت وزیران؛ فهرست جدید کالاهای خام و نیمهخام (بند پ ماده 99 قانون برنامه هفتم)
وزارتخانههای امور اقتصادی و دارایی، نفت، صمت و معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری گام نهایی را برای اجرای فاز جدیدی از محدودیتها و عوارض صادراتی بر روی مواد اولیه برداشتند. تصویبنامه شماره 165420/ات63853هـ مورخ 1404/9/30 که بر اساس جلسه مورخ 1404/8/25 هیئت وزیران تنظیم شده است، به طور دقیق به تعیین فهرست مواد و محصولات معدنی صنایع معدنی (فلزی و غیرفلزی)، نفتی، گازی و پتروشیمی به صورت خام و نیمهخام میپردازد.
این مقررات که بر اساس بند (پ) ماده (99) قانون برنامه پنجساله هفتم پیشرفت مصوب 1403 بنا شده، ابزار حاکمیت برای هدایت زنجیره تأمین به سمت ارزش افزوده بالاتر و جلوگیری از ارزانفروشی منابع ملی است. در این مقاله تخصصی از ایران ایمپکس، به واکاوی کدهای تعرفه کلیدی، تعاریف حقوقی و استثنائات تجاری این قطعنامه بزرگ میپردازیم.
🔍 بستر قانونی و اهداف کلان مصوبه خام و نیمهخام
هدف از تدوین بند (ب) و (پ) ماده 99 قانون برنامه هفتم پیشرفت، مدیریت صادرات فلهای و بدون فرآوری مواد معدنی و پتروشیمی است. دولتها با وضع عوارض بر صادرات مواد خام، عملاً صنایع بالادستی را ناچار به تأمین نیاز کارخانجات داخلی (صنایع پاییندستی) میکنند. این امر از یک سو ثبات بازار داخل را تضمین کرده و از سوی دیگر از خامفروشی جلوگیری میکند. متخصصان ایران ایمپکس معتقدند شناخت دقیق این ردیفها برای هر بازرگانی که در حوزه صادرات کالاهای معدنی و پتروشیمی فعال است، حیاتی ارزیابی میشود؛ زیرا جابجایی یک رقم در کد تعرفه (HS Code) میتواند بار مالیاتی و حقوقی شدیدی به همراه داشته باشد.
🛠 تحلیل بخشهای کلیدی جدول تعرفههای ابلاغی
این مصوبه حاوی یک جدول 756 ردیفی بسیار دقیق است. در ادامه به مهمترین فصلهای کتاب مقررات صادرات و واردات که تحت تأثیر این ابلاغیه قرار گرفتهاند، نگاهی تحلیلی میاندازیم:
1. فصل 25: نمک، گوگرد، خاک و سنگ، گچ، آهک و سیمان
بخش وسیعی از کدهای بخش اول مربوط به فرآوردههای معدنی ساختمانی و پایهای است:
نمک (تعرفههای 25010010 تا 25010090): شامل انواع نمکهای معمولی، تقلیبشده و صنعتی است. نکته بسیار مهم حقوقی در توضیحات جدول ذکر شده است: «نمک گرید غذایی از این فهرست مستثنی میباشد.» این بدان معناست که نمکهای تصفیه شده خوراکی مشمول عوارض مواد خام نخواهند بود.
خاکهای صنعتی و نسوز (تعرفههای 2507 و 2508): کائولن ($25070010$)، بنتونیت ($25081000$) و خاک رس نسوز ($25083000$) که به عنوان مواد اولیه صنایع کاشی، سرامیک و نسوز شناخته میشوند، کاملاً در دسته مواد خام جای گرفتهاند.
سنگهای ساختمانی و تزیینی کارنشده (تعرفه 2515 و 2516): مرمر ($25151110$)، تراورتن ($25151120$) و مرمریت ($25152020$) اگر کارنشده باشند یا صرفاً اره شده باشند (به صورت کوپ یا بلوک)، خام تلقی میشوند.
سیمان و کلینکر (تعرفههای 2523): کلینکر سیمان ($25231000$) و انواع سیمانهای پورتلند، سفید و پوزولانی در این لیست هستند، اما یک استثنای طلایی برای واحدهای تولیدی وجود دارد: «بستهبندی به صورت پاکتی از این فهرست مستثنی میباشد.» یعنی سیمان فله مشمول محدودیت خام است، اما سیمان پاکتی جنبه فرآوریشده به خود گرفته است.
2. فصل 26: سنگپیوندها، جوش و خاکستر فلزات (سنگهای معدنی دانه بندی و کنسانتره)
این بخش شریان حیاتی صادرات صنایع معدنی فلزی کشور است:
سنگ آهن (کدهای 26011110 تا 26011200): شامل هماتیت و مگنتیت دانهبندی شده با خلوصهای مختلف (40 تا 60 درصد و بالاتر) و همچنین کنسانتره آهن و گندله (به هم فشرده شده) است. همگی بدون قید و شرط نیمهخام یا خام قلمداد میشوند.
کنسانترههای فلزی: کنسانتره مس ($26030090$)، کنسانتره سرب اکسیدی و سولفیدی ($26070020$ و $26070030$) و کنسانترههای روی ($26080020$ تا $26080040$) همگی مشمول عوارض این قانون هستند.
3. فصل 27: سوختهای معدنی، روغنهای معدنی و مشتقات تقطیر آنها
حوزه انرژی و فرآوردههای قیری بیشترین سهم ارزآوری نیمهخام را دارند:
زغالسنگ و کک (2701 تا 2704): انواع زغالسنگ قیری و ککهای نفتی/معدنی.
روغن پایه (27101940): در این بند قید شده است «صرفاً تصفیه اول». این یک معافیت بزرگ تلقی میشود؛ چرا که روغن پایههای حاصل از بازیافت و تصفیه دوم مشمول این عوارض سنگین نخواهند بود.
گازهای مایع شده و هیدروکربورها (2711): پروپان، بوتان و گازهای طبیعی در ظروف بزرگتر از 1000 سانتیمتر مکعب فله صادراتی مشمول این مصوبه هستند.
قیر نفت (27132000): یکی از پربحثترین اقلام صادراتی که رسماً در این چارچوب تثبیت شده است.
4. فصل 71 و 72: فلزات گرانبها، چدن، آهن و فولاد
محصولات واسطهای ذوب و فرآوری اولیه فلزات:
انواع فروآلیاژها (7202): فرومنگنز، فروسیلیکو منگنز، فروکروم و فرومولیبدن.
آهن اسفنجی (7203): به شکل بریکت گرم ($72031010$) یا سایر اشکال پودری و فله به عنوان محصول نیمهخام زنجیره فولاد تثبیت شده است.
شمش و بیلت فولادی (7206 و 7207): شمشهای ابتدایی فولاد، بلوم و اسلب با ضخامتهای مختلف (بخش اعظم زنجیره فولاد میانی کشور).
کاتد مس (74031100): مس کاتد و انواع شمشهای مفتولسازی برنج و برنز.
5. فصل 28، 29 و 39: محصولات شیمیایی پتروشیمی و پلیمرها
محصولات استراتژیک پتروشیمیهای بالادستی کشور در انتهای این جدول به چشم میخورند:
مواد پایه شیمیایی: متانول ($29051100$)، اتیلن ($29012100$)، پروپیلن ($29012200$)، استیرن ($29025000$)، پارااکسیلن ($29024300$) و اتیلن گلیکول ($29053100$).
مواد پلیمری پایه (فصل 39): انواع پلیاتیلن سبک و سنگین خطی، فیلم، تزریقی و بادی (کدهای 3901)، پلیپروپیلن (3902)، پلیاستایرنهای معمولی و مقاوم در برابر ضربه (3903) و پیویسی سوسپانسیون و امولسیون (3904).
📈 اثرات سئو و لجستیکی مصوبه بر فرآیند ترخیص کالا
بررسی ساختاری این تصویبنامه نشان میدهد که گمرک جمهوری اسلامی ایران (Gomrok) سیستمهای روانسازی و محاسباتی خود را در پنجره واحد تجارت فرامرزی بر اساس این کدهای 8 رقمی بهروزرسانی خواهد کرد. بازرگانان باید توجه داشته باشند که:
اظهار صحیح کالا: انطباق دقیق کوتاژ صادراتی با توصیفهای جدول الزامی است. به عنوان مثال، اگر سیمان شما به صورت پاکتی صادر میشود اما کد فله اظهار شود، مشمول عوارض سنگین خامفروشی میشوید. برای جلوگیری از این خطاها، مشورت با کارشناسان ایران ایمپکس راهگشا خواهد بود.
بررسی استثنائات: مواردی مانند پارافینهای خاص، حلالهای ویژه (502 و 503) و گریدهای دارویی/بهداشتی (مثل تالک دارویی $25262010$) مرزهای باریکی با فرآوردههای صنعتی دارند که نیازمند آنالیز دقیق آزمایشگاهی گمرک است.
🤝 خدمات ایران ایمپکس در حوزه صادرات و ترخیص مواد معدنی و شیمیایی
آگاهی از بخشنامههای لحظهای گمرک و قوانین برنامه هفتم پیشرفت، برگ برنده شرکتهای تجاری در بازار پرفشار امروز است. مجموعه ایران ایمپکس با بهرهگیری از کادر مجرب کارگزاری گمرکی، آمادگی دارد تا خدمات زیر را به صادرکنندگان محترم ارائه دهد:
مشاوره و تعیین دقیق HS Code: بررسی تخصصی آنالیز مواد شیمیایی و معدنی جهت انطباق یا عدم انطباق با فهرست خام و نیمهخام تصویبنامه 165420.
ترخیص و انجام تشریفات صادرات: انجام صفر تا صد فرآیند گمرکی محمولههای ذوبآهن، فولاد، کلینکر، سیمان، محصولات پتروشیمی و پلیمری در گمرکات کشور.
محاسبه عوارض صادراتی: تخمین دقیق هزینههای گمرکی پیش از بارگیری محموله به مقاصد بینالمللی با بررسی آخرین مصوبات هیئت وزیران.
برای کسب اطلاعات بیشتر و دریافت مشاوره تخصصی در خصوص این بخشنامه، همین امروز با کارشناسان ارشد ایران ایمپکس تماس حاصل فرمایید.
⚖️میز تخصصی دفاعیه و حل اختلاف گمرکی | کارگزاری رسمی رتبه یک ایران
نیاز به مشاوره حقوقی یا رفع موانع گمرکی در اجرای این بخشنامه دارید؟
چنانچه ترخیص کالای شما با استناد به این بخشنامه با موانع قانونی، اختلاف ارزش (TSC)، بیشبود ارزش، تعرفهبندی نامتعارف یا تفاسیر سلیقهای در گمرک مواجه گردیده است؛ وکلای پایه یک و کارشناسان رسمی امور گمرکی ایران ایمپکس آماده همراهی و دفاع تخصصی از پرونده شما میباشند.
تنظیم لوایح مستند به کمیسیونهای بدوی و تجدیدنظراستناد مستقیم به مواد قانون امور گمرکی و کتاب مقررات صادرات و واردات
پیشگیری از جریمههای ماده ۱۰۸ و توقف محمولهحلوفصل فوری اختلافات اداری پیش از ارجاع پرونده به مراجع قضایی
مشاوره مستقیم با ترخیصکار معتبر و باسابقهپایش آخرین بخشنامهها و رویههای جاری در کلیه گمرکات تخصصی کشور
ابلاغ بخشنامه جدید واردات خودرو
۲ دقیقه پیش • دفتر واردات گمرک ایران
👥بیش از ۵۰,۰۰۰ نصب فعال بازرگانان
🔥 انتخاب بیش از ۵۰,۰۰۰ ترخیصکار و بازرگان رسمی
دیگر هیچ ابلاغیه و تغییر تعرفهای را از دست ندهید!
با نصب رایگان اپلیکیشن ایران ایمپکس، به محض انتشار جدیدترین بخشنامههای گمرک و بانک مرکزی نوتیفیکیشن فوری دریافت کنید و از ۱۸ ابزار تخصصی ارزشگذاری TSC و محاسبات ترخیص همیشه و همهجا در جیب خود بهرهمند شوید.
⚡
نوتیفیکیشن لحظهای صدور بخشنامهها
پیش از آنکه درگیر رسوب کالا و دموراژ شوید، از هر تغییری باخبر شوید.
📱
دسترسی آفلاین و دائمی به بانک تعرفه
مشاهده بخشنامهها و محاسبات گمرکی در مرزها و گمرکات بدون نیاز به اینترنت پرسرعت.
🛡️
۱۸ ابزار گمرکی تخصصی در یک اپلیکیشن
ماشین حساب حقوق ورودی، CBM کانتینر، ارزشگذاری TSC و استعلام صرافی.
