این بخشنامه رسمی توسط گمرک جمهوری اسلامی ایران ابلاغ گردیده و اجرای آن در تمامی دوایر گمرکی کشور لازمالاجرا میباشد. بازرگانان و ترخیصکاران محترم جهت تسریع در تشریفات گمرکی، جلوگیری از رسوب کالا و پرداخت حقوق ورودی قانونی، مفاد ذیل را مد نظر قرار دهند.
⚓️ تحلیل جامع بخشنامه جدید ملوانی؛ فهرست اصلاحی شناورهای مشمول سفر تشویقی دوم و ضوابط لنجهای متخلف
تجارت مرزی و رویه ملوانی (تهلنجی) همواره یکی از ارکان حیاتی اقتصاد مناطق ساحلی ایران به شمار میرود. گمرک جمهوری اسلامی ایران طی بخشنامه شماره 1404/1648866 مورخ 1404/11/07، اقدام به ابلاغ فهرست اصلاحی شناورهای مشمول سفر تشویقی دوم در سال اول اجرای قانون ساماندهی و نظارت بر تجارت مرزی، کولبری و ملوانی کرده است. این بخشنامه که بر اساس سلسله مراتب قانونی از سوی ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز و سازمان توسعه تجارت ایران صادر شده، حاوی نکات اجرایی و حقوقی بسیار مهمی برای بازرگانان، لنجداران و فعالان حوزه ترخیص کالا است.
در این مقاله تحلیلی از مجموعه ایران ایمپکس، به بررسی دقیق ابعاد این بخشنامه، تسهیلات سفر تشویقی دوم، محدودیتهای اعمالشده برای شناورهای متخلف و وظایف گمرکات اجرایی خواهیم پرداخت.
📑 تسهیلات سفر تشویقی دوم ملوانی چیست؟
در اجرای ماده (9) آییننامه اجرایی قانون ساماندهی و نظارت بر تجارت مرزی کولبری و ملوانی و ایجاد اشتغال پایدار مرزنشینان، شناورهایی که ضوابط قانونی را در سفر اول خود به طور کامل رعایت کرده باشند، مشمول تسهیلاتی تحت عنوان «سفر تشویقی دوم» در سال اول اجرای قانون میشوند.
⚖️ شاخصهای کلیدی بهرهمندی از سفر تشویقی دوم
بر اساس مکاتبات سازمان توسعه تجارت ایران، شناورها برای قرارگیری در این فهرست باید شاخصهای عملکردی زیر را محرز میکردند:
-
پرداخت حقوق ورودی ملوانی: پرداخت 5 درصد ارزش کالا.
-
رعایت حد نصاب وزنی: وزن کالای اظهار شده در سفر اول باید حداقل به میزان ظرفیت ناخالص (Gross Tonnage) شناور باشد.
با تکمیل اطلاعات ترخیص کالای رویه ملوانی و ارسال اطلاعات تکمیلی از سوی گمرکات استانی، در مرحله اول فهرست نهایی اصلاح و سپس در نامه متمم، تعداد 9 شناور جدید دیگر نیز به عنوان شناورهای الحاقی جهت بهرهمندی از این امتیاز معرفی شدند. شناورهای مندرج در این لیست مجاز به دریافت اجازه حرکت دریایی و تخصیص سوخت حمایتی برای سفر دوم تشویقی خواهند بود. در صورت نیاز به بررسی وضعیت شناور خود و مشاوره در خصوص ثبت آماری این رویه، کارشناسان ایران ایمپکس آماده راهنمایی شما هستند.
🚫 برخورد با شناورهای متخلف؛ محدودیتها و مهلتهای قانونی
یکی از بخشهای حساس این ابلاغیه، پیوست نامه ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز (شماره 04/203215/ص) است که بر اساس گزارشهای و پردازش اطلاعات ارسالی از سوی وزارت اطلاعات و فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران (فراجا) تنظیم شده است.
🛑 ممنوعیت صدور اجازه حرکت (PC)
بر اساس بند (5) مصوبات کارگروه مواد (9) و (10) آییننامه اجرایی، از زمان اعلام فهرست شناورهای متخلف، امکان صدور اجازه حرکت دریایی (Port Clearance – PC) برای این لنجها به هیچ عنوان وجود نخواهد داشت. این محرومیت به منظور پیشگیری از تکرار تخلفات در رویه ملوانی وضع شده است.
⏳ مهلت دوماهه ترخیص کالا و ثبت آماری
قانونگذار برای جلوگیری از ضرر و زیان صاحبان کالا که بارهای آنها در این شناورها بارگیری شده است، یک دوره گذار پیشبینی کرده است:
شرایط ثبت آماری و ترخیص کالا نهایتاً تا دو ماه پس از زمان اعلام تخلف برای شناورهای متخلف وجود خواهد داشت.
این بدان معناست که صاحبان کالا باید در سریعترین زمان ممکن نسبت به انجام تشریفات گمرکی اقدام کنند. مجموعه ایران ایمپکس با تخصص بالا در پروژههای ترخیص کالای مرزی، میتواند در این مهلت محدود، فرآیند ثبت آماری و ترخیص کالاهای شما را تسهیل نماید.
🚷 وضعیت شناورهای غیرمشمول متخلف
بخش دیگری از این مقررات (جدول شماره 2 بخشنامه) به 32 فروند شناور غیرمشمول متخلف اختصاص دارد. طبق بند (4) مصوبات کارگروه، حتی در صورت اصلاح آییننامه اجرایی قانون ساماندهی تجارت مرزی و مشمول شدن این شناورها در آینده، این لنجها تا مدت زمان تعیینشده حق بهرهمندی از مزایا و تسهیلات این قانون را نخواهند داشت.
🛠 وظایف گمرکات اجرایی و بالاترین مقام استانی
مطابق بند پایانی بخشنامه گمرک ایران، مسئولیت نظارت بر حسن اجرای این مصوبه به طور مستقیم بر عهده بالاترین مقام گمرک اجرایی استان (مدیران کل و ناظران گمرکات استانهای ساحلی) قرار داده شده است. گمرکات موظفند:
-
ضوابط و زمانبندیهای مندرج در ابلاغیههای قبلی (به ویژه نامه شماره 6833829) را به دقت رعایت کنند.
-
از صدور خروج و تخصیص سوخت به شناورهای خارج از لیست یا متخلف خودداری نمایند.
-
فرآیند ترخیص کالای شناورهای الحاقی 9 گانه را با تسهیلات سفر دوم تشویقی هموار سازند.
💡 نتیجهگیری و پیشنهاد برای بازرگانان
قوانین مربوط به تجارت مرزی، ته لنجی و ملوانی به سمت سیستمی شدن و نظارت هوشمند حرکت میکنند. تطبیق دقیق مشخصات کالا با ظرفیت ناخالص شناور و پرداخت دقیق 5 درصد ارزش کالا، کلید بهرهمندی از معافیتها و سفرهای تشویقی بعدی است. با توجه به مهلت محدود دو ماهه برای شناورهای متخلف و فرآیندهای پیچیده اداری، توصیه میشود قبل از هرگونه اقدام، مستندات خود را با ضوابط روز گمرکی تطبیق دهید.
ما در ایران ایمپکس به عنوان مرجع تخصصی بازرگانی و ترخیص کالا، تمامی بخشنامههای گمرکی را به صورت لحظهای تحلیل کرده و در مسیر تجارت ایمن و قانونی همراه شما هستیم. برای کسب اطلاعات بیشتر و حل چالشهای گمرکی خود با ما در ایران ایمپکس تماس بگیرید.