این بخشنامه رسمی توسط گمرک جمهوری اسلامی ایران ابلاغ گردیده و اجرای آن در تمامی دوایر گمرکی کشور لازم‌الاجرا می‌باشد. بازرگانان و ترخیص‌کاران محترم جهت تسریع در تشریفات گمرکی، جلوگیری از رسوب کالا و پرداخت حقوق ورودی قانونی، مفاد ذیل را مد نظر قرار دهند.
📋 راهنمای جامع فرآیند قانونی اعاده یا امحاء کالاهای کشاورزی مردودی در گمرک
در دنیای تجارت بین‌الملل، ورود کالاهای کشاورزی به دلیل حساسیت‌های سلامت‌محور، همواره تحت نظارت دقیق نهادهای قرنطینه‌ای قرار دارد. بخشنامه شماره 1400/1060206 گمرک جمهوری اسلامی ایران، تکلیف بازرگانان و ترخیص‌کاران را در مواجهه با کالاهایی که از سوی سازمان حفظ نباتات “مردود” اعلام شده‌اند، مشخص کرده است. در این مقاله از ایران ایمپکس به بررسی این فرآیند حقوقی و عملیاتی می‌پردازیم.
⚠️ چرا برخی کالاهای کشاورزی در گمرک مردود می‌شوند؟
کالاهای کشاورزی به دلیل احتمال انتقال آفات یا بیماری‌های گیاهی، پیش از ترخیص نهایی باید گواهی سلامت قرنطینه نباتی را دریافت کنند. در صورتی که کارشناسان مربوطه در گمرک اجرایی، سلامت کالا را تایید نکنند، کالا اصطلاحاً “مردودی قرنطینه‌ای” شناخته شده و اجازه ورود به کشور را نخواهد داشت.
🔄 مسیر اول: اعاده کالا به خارج از کشور (مرجوعی)
طبق بخشنامه ابلاغی، اولین اولویت برای مدیریت کالاهای مردودی، اعاده کالا (مرجوع کردن) به خارج از کشور است.
-
نقش سامانه EPL: مامور قرنطینه در سامانه جامع امور گمرکی مهلت زمانی مشخصی را برای عودت کالا درج می‌کند.
-
تکلیف قانونی: گمرک بر اساس ماده 105 قانون امور گمرکی (ق.ا.گ) و مواد 11 و 12 قانون حفظ نباتات، موظف است این مهلت را به صاحب کالا یا نماینده قانونی وی ابلاغ نماید.
اگر در این مهلت اقدام لازم صورت نگیرد، فرآیند به سمت امحاء تغییر جهت می‌دهد. متخصصین ایران ایمپکس همواره توصیه می‌کنند برای جلوگیری از زیان‌های مالی سنگین ناشی از امحاء، در صورت بروز این مشکل، سریعاً نسبت به رویه مرجوعی اقدام نمایید.
🚫 مسیر دوم: امحاء کالا؛ زمانی که راه بازگشتی نیست
اگر صاحب کالا با اعاده موافقت نکند یا مهلت قانونی به پایان برسد، گمرک اجرایی وارد فاز “امحاء” می‌شود:
-
اخذ مجوز قضایی: گمرک ابتدا برای امحاء کالا از مرجع قضایی استان مجوز دریافت می‌کند.
-
هماهنگی دستگاه‌ها: امحاء با حضور نمایندگان سازمان جمع‌آوری و فروش اموال تملیکی، قرنطینه نباتی، نماینده قضایی و متولیان تامین محل امحاء انجام می‌شود.
-
هزینه‌ها: بسیار مهم است بدانید که تمامی هزینه‌های انتقال و امحاء کالا بر عهده صاحب کالا است.
💰 رفع تعهد ارزی در سامانه بانک مرکزی
یکی از جنبه‌های بسیار حیاتی این بخشنامه، ارتباط آن با مقررات ارزی است. طبق بند 12 از فصل هفتم مجموعه مقررات ارزی بانک مرکزی، صاحب کالا برای رفع تعهد ارزی خود نیازمند مستندات رسمی اعاده یا امحاء کالا است. پس از انجام مراحل فوق، صورتجلسات رسمی باید در سامانه گمرکی بارگذاری شوند تا امکان تسویه حساب ارزی فراهم گردد.
🤝 چرا در این مسیر به ایران ایمپکس نیاز دارید؟
فرآیندهای گمرکی ایران پیچیدگی‌های حقوقی خاصی دارند. از تفسیر مواد قانونی مانند ماده 105 قانون امور گمرکی تا هماهنگی‌های چندجانبه بین گمرک، سازمان حفظ نباتات و دستگاه‌های قضایی، نیازمند تجربه و تخصص است. ایران ایمپکس با تکیه بر دانش فنی کارشناسان خود، آماده است تا در تمامی مراحل ترخیص کالا، مشاوره تخصصی ارائه دهد تا از بروز چنین هزینه‌های پیش‌بینی‌نشده‌ای جلوگیری شود.
برای آگاهی از آخرین بخشنامه‌ها و تسهیل روند تجارت خارجی خود، همواره با کارشناسان ایران ایمپکس در ارتباط باشید.