این بخشنامه رسمی توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران ابلاغ گردیده و اجرای آن در تمامی دوایر گمرکی کشور لازمالاجرا میباشد. بازرگانان و ترخیصکاران محترم جهت تسریع در تشریفات گمرکی، جلوگیری از رسوب کالا و پرداخت حقوق ورودی قانونی، مفاد ذیل را مد نظر قرار دهند.
🛑 تحلیل بخشنامه ممنوعیت ترخیص کالا با ثبت سفارش مؤخر بر بارنامه؛ زنگ خطر برای واردکنندگان
در دنیای پیچیده تجارت بینالملل، رعایت توالی زمانی اسناد یکی از ارکان اصلی پیشگیری از جرایم گمرکی و مشکلات ارزی است. بخشنامه اخیر بانک مرکزی (شماره 03/118127) پیامی روشن برای فعالان اقتصادی دارد: دوره ارفاق برای کالاهای بدون ثبت سفارش به پایان رسیده است. کارشناسان ایران ایمپکس در این مقاله به کالبدشکافی این مقررات و تاثیر آن بر روند ترخیص کالا میپردازند.
⚖️ بررسی مبانی قانونی و بندهای بخش اول مجموعه مقررات ارزی
بانک مرکزی در این ابلاغیه به سه بند حیاتی از مجموعه مقررات ارزی استناد کرده است که هر بازرگانی باید با آنها آشنا باشد:
-
بند 5-3-13 قسمت «الف»: تاکید بر لزوم انطباق اسناد حمل با مجوزهای ورود.
-
بند 1-10-1 قسمت «ج»: ممنوعیت صریح پذیرش بارنامههای صادره قبل از تاریخ ثبت سفارش.
-
بند 1-6 قسمت «د»: ضوابط مربوط به تخصیص ارز و تاییدیه بانک عامل.
مفهوم کلی این مواد قانونی این است که واردکننده موظف است ابتدا مجوز ثبت سفارش را از وزارت صمت دریافت نموده و سپس نسبت به بارگیری کالا در مبدأ اقدام کند. عدم رعایت این ترتیب به معنای ورود غیرقانونی کالا تلقی شده و میتواند منجر به عدم تخصیص ارز و رسوب کالا در انبارهای گمرکی شود. تیم تخصصی ایران ایمپکس آماده ارائه مشاوره در خصوص تطبیق زمانی اسناد شماست.
🏗️ استثنای مصوبه هیئت وزیران و مهلت 3 ماهه
علیرغم سختگیریهای بانک مرکزی، مصوبه شماره 53525/ت62477هـ مورخ 1403/03/30 دریچهای موقت برای برخی کالاها باز کرده است. طبق تبصره 4 الحاقی به ماده 5 آییننامه اجرایی قانون مقررات صادرات و واردات:
-
کالاهایی که تا 3 ماه پس از این تاریخ در مناطق آزاد تجاری و ویژه اقتصادی یا اماکن گمرکی تخلیه شده باشند، میتوانند استثنائاً ثبت سفارش مؤخر انجام دهند.
-
این بند شامل حمل یکسره (ورود مستقیم بدون تخلیه در انبار مرزی) نیز میشود.
اما نکته اینجاست که بانک مرکزی در بخشنامه جدید خود اعلام کرده است که دیگر با “تمدید” این مهلتها موافقت نخواهد کرد. این یعنی بازرگانان نباید به امید تمدیدهای بعدی، سرمایه خود را به خطر بیندازند. برای مدیریت دقیق زمانبندی واردات، میتوانید از خدمات مدیریت زنجیره تامین ایران ایمپکس بهرهمند شوید.
📉 چرا بانک مرکزی با ثبت سفارش پس از ورود کالا مخالف است؟
دلیل اصلی این مخالفت که در متن بخشنامه نیز ذکر شده، ناترازی در تامین ارز است. وقتی کالا بدون ثبت سفارش وارد مرز میشود:
-
فشار مضاعف بر منابع ارزی: بانک مرکزی در عمل انجام شده قرار میگیرد تا برای کالای موجود در گمرک، ارز تخصیص دهد.
-
سوءاستفادههای اقتصادی: برخی اشخاص با دور زدن نوبتهای ثبت سفارش، سعی در اولویتبندی غیرقانونی کالای خود دارند.
بانک مرکزی معتقد است ورود کالا باید تابع سیاستهای ارزی کشور باشد، نه اینکه سیاستهای ارزی تابع ورود بیرویه کالا قرار گیرد.
💡 راهکار ایران ایمپکس برای بازرگانان
با توجه به بخشنامه 03/118127، توصیه میگردد:
-
تطابق تاریخها: همیشه تاریخ صدور بارنامه (Bill of Lading) باید حداقل یک روز پس از تاریخ تایید نهایی ثبت سفارش باشد.
-
فهرست شرکتهای خاص: بانک مرکزی از وزارت صمت درخواست کرده تا فهرست شرکتهایی که دارای بارنامه مقدم هستند را ارائه دهد. اگر در این شرایط هستید، سریعاً از طریق ایران ایمپکس برای پیگیری وضعیت خود اقدام کنید.
-
استفاده از ظرفیت مناطق آزاد: با دقت در مهلتهای قانونی ذکر شده در مصوبه 1403/03/30، از فرصت باقیمانده برای ترخیص کالاهای رسوبی استفاده کنید.
ترخیص کالا یک فرآیند فنی و حقوقی است. عدم آگاهی از کدهای تعرفه و مقررات ارزی میتواند منجر به متروکه شدن کالا شود. ما در ایران ایمپکس در تمام مراحل از دوراظهاری تا خروج کالا در کنار شما هستیم.