این بخشنامه رسمی توسط گمرک جمهوری اسلامی ایران ابلاغ گردیده و اجرای آن در تمامی دوایر گمرکی کشور لازمالاجرا میباشد. بازرگانان و ترخیصکاران محترم جهت تسریع در تشریفات گمرکی، جلوگیری از رسوب کالا و پرداخت حقوق ورودی قانونی، مفاد ذیل را مد نظر قرار دهند.
📝 تحلیل بخشنامه جدید سقف سهمیه ارزی و صادرات تعاونیهای مرزنشین سال 1404
در راستای حمایت از معیشت ساکنان مناطق مرزی و تسهیل فرآیندهای تجاری، گمرک جمهوری اسلامی ایران طی بخشنامه شماره 228/1404/1585573/د، دستورالعمل جدیدی را در خصوص فعالیتهای تجاری شرکتهای تعاونی مرزنشین ابلاغ کرد. این ابلاغیه که بر پایه نامههای سازمان توسعه تجارت تنظیم شده است، تحولی در دسترسی این شرکتها به مبادی خروجی کشور ایجاد میکند. ما در ایران ایمپکس به بررسی دقیق ابعاد حقوقی و اجرایی این بخشنامه میپردازیم.
🚀 لبه اصلی بخشنامه: صادرات بدون محدودیت گمرکی
یکی از محدودیتهای پیشین تعاونیهای مرزنشین، تمرکز فعالیت آنها در گمرکات محلی بود. اما طبق این دستورالعمل جدید، صادرات کلیه شرکتهای تعاونی مرزنشین تا سقف سهمیه تخصیص داده شده برای واردات، از تمامی گمرکات اجرایی کشور مجاز است.
این یعنی یک تعاونی در شرق کشور میتواند محموله خود را از گمرکات غربی یا جنوبی صادر کند. متخصصان ایران ایمپکس معتقدند این تنوع در مبادی خروجی، هزینههای لجستیک را به شدت کاهش داده و قدرت چانهزنی بازرگانان مرزنشین را در بازارهای جهانی افزایش میدهد.
⚖️ معافیت از کارت بازرگانی بر اساس ماده 10 قانون مقررات
یکی از سوالات پر تکرار در حوزه ترخیص کالا، الزامات مربوط به داشتن کارت بازرگانی است. این بخشنامه با استناد به ماده 10 آییننامه اجرایی قانون مقررات صادرات و واردات، صراحتاً اعلام میدارد که شرکتهای تعاونی مرزنشین جهت انجام صادرات و واردات در حد سقف سهمیه ارزی خود، معاف از ارائه کارت بازرگانی هستند.
تحلیل حقوقی ماده 10:
ماده 10 آییننامه مذکور، ردیفهای خاصی را از داشتن کارت بازرگانی مستثنی میکند که تعاونیهای مرزنشین یکی از مهمترین آنها هستند. این معافیت به منظور کاهش بوروکراسی اداری و تشویق بومیان مرزنشین به مشارکت در تجارت رسمی در نظر گرفته شده است. اگر در خصوص نحوه استفاده از این معافیت سوالی دارید، کارشناسان ایران ایمپکس آماده ارائه مشاوره تخصصی هستند.
📊 سامانه مبادلات مرزی و سقف سهمیه ارزی
مبنای عملکرد تعاونیها در این بخشنامه، “سهمیه ارزی تخصیص یافته در سامانه مبادلات مرزی” است. این سهمیه بر اساس تعداد اعضای فعال تعاونی و منطقه جغرافیایی تعیین میشود. در لیست پیوست این بخشنامه، تعاونیهای متعددی از شهرستانهای سربیشه، فاروج، کلات، تایباد، تربتجام، درگز، بجنورد، سرخس، ارومیه، سردشت، پیرانشهر، آبادان، خرمشهر، ماهشهر و چابهار مشاهده میشوند که سهمیههای دلاری مشخصی برای سال جاری دریافت کردهاند.
برای مثال، تعاونیهایی مانند “مرزنشینان سفیر بخش مرکزی سرخس” با بیش از 51 هزار عضو فعال، سهمیه قابل توجهی را برای مدیریت واردات و صادرات در اختیار دارند. مدیریت این سهمیه و جلوگیری از ابطال آن نیازمند دقت بالا در فرآیندهای گمرکی است که تیم ایران ایمپکس در تمامی مراحل همراه شماست.
🔍 اهمیت کدهای تعرفه (HS Code) در معاملات مرزنشینی
اگرچه این بخشنامه به طور مستقیم لیست کالاها را تغییر نداده، اما تاکید بر “سقف سهمیه وارداتی” به این معناست که تعاونیها باید دقیقاً مطابق با لیست کالاهای مجاز مرزنشینی و با رعایت کدهای تعرفه HS Code 8 رقمی اقدام کنند. هرگونه مغایرت در کد تعرفه کالا میتواند منجر به اتهام “صادرات/واردات خارج از سهمیه” یا “قاچاق کالا” شود.
فرآیند تعیین HS Code صحیح برای کالاهای مرزنشینی (از برنج و روغن گرفته تا لوازم خانگی و قطعات یدکی) تخصصی است که در ایران ایمپکس با دقت میلیمتری انجام میشود تا از تضییع حقوق بازرگانان جلوگیری گردد.
✅ جمعبندی و توصیههای اجرایی
ابلاغیه 1404/10/24 گمرک، فرصتی طلایی برای تعاونیهای مرزنشین است تا از محدودیتهای جغرافیایی خارج شده و بدون نیاز به کارت بازرگانی، فعالیتهای خود را توسعه دهند.
نکات کلیدی برای مدیران تعاونیها:
-
بررسی سقف سهمیه: پیش از هر اقدامی، مانده سهمیه ارزی خود را در سامانه مبادلات مرزی چک کنید.
-
انتخاب گمرک بهینه: با توجه به آزادی انتخاب گمرک، نزدیکترین و سریعترین گمرک به مقصد نهایی خریدار خارجی را انتخاب کنید.
-
همکاری با کارگزار رسمی: برای پیشگیری از بروز مشکلات در بازبینی پس از ترخیص، فرآیندهای خود را به مرجع تخصصی یعنی ایران ایمپکس بسپارید.
ارتباط با ایران ایمپکس به شما کمک میکند تا تمامی بخشنامههای لحظهای گمرک را به فرصتی برای رشد کسبوکار خود تبدیل کنید.