این بخشنامه رسمی توسط وزارت صنعت، معدن و تجارت ابلاغ گردیده و اجرای آن در تمامی دوایر گمرکی کشور لازم‌الاجرا می‌باشد. بازرگانان و ترخیص‌کاران محترم جهت تسریع در تشریفات گمرکی، جلوگیری از رسوب کالا و پرداخت حقوق ورودی قانونی، مفاد ذیل را مد نظر قرار دهند.
🏗️ تحلیل بخشنامه ساماندهی صادرات شمش فولادی؛ حذف تاییدیه فرامرزی گمرک (EPL)
روند صادرات کالاهای استراتژیک مانند محصولات فلزی و فولادی در ایران همواره تحت تأثیر مصوبات کارگروه تنظیم بازار و تغییرات مقرراتی وزارت صنعت، معدن و تجارت (صمت) قرار دارد. بخشنامه شماره 60/203600 مورخ 1400/08/26 یکی از ابلاغیه‌های کلیدی در حوزه زنجیره فولاد است که با هدف تسهیل تشریفات گمرکی صادرکنندگان بزرگ گام برداشته است.
در این مقاله تحلیلی از ایران ایمپکس، قصد داریم ابعاد حقوقی، فرآیندهای گمرکی و تاثیر این بخشنامه بر روند تجاری واحدهای تولیدی شمش فولادی را به طور کامل واکاوی کنیم. اگر شما هم به عنوان یک بازرگان یا ترخیص‌کار در این حوزه فعالیت دارید، شناخت این رویه‌ها به کاهش خواب بار و تسریع فرآیندهای شما کمک شایانی خواهد کرد.
📋 جزئیات و سلسله مراتب اداری بخشنامه 60/203600
این ابلاغیه حاصل یک هماهنگی بین‌دستگاهی میان ارکان مختلف تصمیم‌گیری در وزارت صمت و گمرک جمهوری اسلامی ایران است. سلسله مراتب صدور این دستورالعمل به شرح زیر است:
-
دفتر صنایع معدنی وزارت صمت: به عنوان متولی فنی و کارشناسی زنجیره فولاد کشور.
-
دفتر مقررات صادرات و واردات: به عنوان مرجع قانونی ابلاغ ضوابط تجاری به گمرک.
-
گمرک جمهوری اسلامی ایران (دفتر صادرات): به عنوان مجری نهایی دستورالعمل در مرزها و گمرکات اجرایی کشور.
این بخشنامه مستقیماً توسط آقای سعید عباسپور (مدیرکل وقت دفتر مقررات صادرات و واردات) به آقای شامانی (مدیرکل وقت دفتر صادرات گمرک ایران) ابلاغ شده و پیرو مصوبات کارگروه تنظیم بازار به شماره 60/157963 تنظیم گردیده است. تیم تخصصی ایران ایمپکس آماده است تا در تمامی مراحل پیگیری این سنخ مصوبات، بازوی مشاوره‌ای شما باشد.
🛠️ تسهیلات گمرکی: حذف تاییدیه دفتر صنایع معدنی در سامانه EPL
مهم‌ترین بند اجرایی این بخشنامه، ایجاد یک مسیر سبز تجاری برای تولیدکنندگان شناسنامه‌دار شمش فولادی است. طبق متن صریح ابلاغیه:
“فهرست واحدهای مجاز به صادرات از تاریخ 1400/07/01 به مدت دو ماه نیازی به تایید دفتر صنایع معدنی در سامانه فرامرزی گمرک (EPL) ندارد.”
سامانه EPL چیست و حذف تاییدیه چه معنایی دارد؟
سامانه EPL (پنجره واحد تجارت فرامرزی گمرک) بستر اصلی دوراظهاری و قفل‌های سیستمی گمرک است. تا پیش از این مصوبه، صادرکنندگان شمش فولادی حتی پس از تایید محموله، باید منتظر تایید کارشناس دفتر صنایع معدنی در این سامانه می‌ماندند که این امر گاهی به دلیل بروکراسی اداری باعث رسوب کالا در بندرگاه‌ها می‌شد. با این ابلاغیه، ایستگاه تاییدیه این دفتر به مدت دو ماه حذف شد تا واحدهای تولیدی لیست ارسالی بتوانند به صورت مستقیم و بدون توقف، اظهارنامه صادراتی خود را ثبت و کالا را روانه بازارهای هدف کنند. شما می‌توانید برای مدیریت اظهارنامه‌های خود در سامانه EPL از تجربه کارشناسان ایران ایمپکس بهره‌مند شوید.
🔬 بررسی فنی و کدهای تعرفه (HS Code) محصولات مشمول
هرچند در متن نامه به طور کلی از عبارت “شمش فولادی” استفاده شده است، اما در اصطلاحات تخصصی گمرکی و کتاب مقررات صادرات و واردات، این عنوان شامل کدهای تعرفه مشخصی در فصل 72 (آهن و فولاد) می‌شود. شناخت این کدها برای اظهار صحیح کالا حیاتی است:
1. بیلت (Billet) و بلوم (Bloom) – کد تعرفه احتمالی 7207
شمش‌های فولادی با مقطع مربع یا مستطیل که عمدتاً برای تولید میلگرد و تیرآهن استفاده می‌شوند. در سیستم گمرکی، این کالاها زیرمجموعه محصولات نیمه‌تمام از آهن یا فولاد غیرممزوج قرار می‌گیرند.
- اهمیت حقوقی: ترخیص و اظهار این کالاها نیازمند رعایت ضوابط کف عرضه در بورس کالا است که این بخشنامه با اتکا به رعایت این کف عرضه توسط واحدهای مجاز، روند خروج صادرکنندگان لیست را تسهیل کرده است.
2. اسلب یا تختال (Slab) – کد تعرفه احتمالی 720712
محصولات نیمه‌تمام فولادی با مقطع مستطیلی عریض که برای تولید ورق‌های فولادی کاربرد دارند.
مشاوران ایران ایمپکس تاکید می‌کنند که تعیین دقیق کد هشت رقمی (HS Code) با توجه به درصد کربن و آنالیز متالورژیکی شمش صورت می‌گیرد و هرگونه خطای اظهاری می‌تواند مشمول جریمه‌های بندهای قانون امور گمرکی شود.
⚖️ بررسی پیش‌نیازها و بستر حقوقی مصوبه
این بخشنامه بر پایه دو پیش‌نیاز اصلی صادر شده است که نشان‌دهنده وفاداری به سیاست‌های تنظیم بازار داخلی است:
1. نامه شماره 60/301198 دفتر صنایع معدنی (سیف‌اله امیری):
این نامه تصریح می‌کند که لیست جدید واحدهای تولیدی مجاز به صادرات به گمرک ارسال شده است. یعنی این معافیت از تاییدیه EPL، صرفاً شامل “واحدهای تولیدی تایید شده” است و بازرگانان واسطه یا واحدهایی که تعهدات کف عرضه خود را در بورس کالا ایفا نکرده‌اند، نمی‌توانند از این تسهیلات استفاده کنند.
2. بند 4 مصوبات کارگروه تنظیم بازار:
دولت با این مصوبه تلاش کرده است تعادلی میان تأمین نیاز نوردکاران داخلی به شمش و همچنین ارزآوری کارخانجات ذوب فولاد ایجاد کند. دادن مهلت دو ماهه بدون نیاز به تاییدیه سیستمی، یک پاداش مقرراتی برای واحدهایی بود که عملکرد مثبتی در زنجیره فولاد کشور داشتند.
📈 نقش خدمات ایران ایمپکس در صادرات محصولات فولادی
صادرات فولاد و محصولات معدنی به دلیل حجم بالایی مالی و حساسیت‌های ارزی (مانند رفع تعهدات ارزی صادرکنندگان)، نیازمند دسترسی به اطلاعات آنلاین و دقیق گمرکی است. ایران ایمپکس به عنوان مرجع تخصصی بازرگانی و ترخیص کالا، خدمات زیر را به صادرکنندگان شمش فولادی ارائه می‌دهد:
-
بررسی وضعیت کدینگ واحدها: استعلام زنده از قرارگیری نام واحد تولیدی شما در لیست‌های مجاز وزارت صمت.
-
دوراظهاری و ترخیص تخصصی: انجام تشریفات گمرکی در گمرکات مبدا و مرزی کشور بدون اتلاف وقت.
-
مشاوره کدهای تعرفه: تعیین دقیق و کارشناسی HS Code محموله‌های فلزی بر اساس آنالیز آزمایشگاهی جهت جلوگیری از اختلافات گمرکی.
برای کسب اطلاعات بیشتر و دریافت مشاوره تخصصی در خصوص آخرین بخشنامه‌های صادراتی و وارداتی، کافی است با کارشناسان ایران ایمپکس در ارتباط باشید تا بهترین مسیر تجاری را برای کسب‌وکار شما ترسیم کنیم.