🏗️ راهنمای جامع بخشنامه ساماندهی صادرات واحدهای قوسی و تسهیلات 17 شرکت بزرگ فولادی

صادرات آهن و فولاد به عنوان یکی از ارزآورترین حوزه‌های تجاری در ایران، همواره تحت نظارت شدید و بخشنامه‌های متعدد وزارت صنعت، معدن و تجارت (صمت) قرار دارد. در تاریخ 1401/05/19، گمرک جمهوری اسلامی ایران بخشنامه جدیدی به شماره 1401/687787 صادر کرد که موضوع آن «ساماندهی صادرات محصولات تولیدی شرکت گروه صنعتی پارس بوتیل» و سایر واحدهای بزرگ تولیدکننده فولاد است.

این بخشنامه که بر اساس ارجاعات دفتر مقررات صادرات و واردات و نظرات کارشناسی دفتر صنایع معدنی تنظیم شده، تغییرات ساختاری مهمی را در نحوه تایید مجوزهای صادراتی در سامانه فرامرزی گمرک (EPL) ایجاد کرده است. در این مقاله تخصصی از وب‌سایت ایران ایمپکس، به تحلیل بند به بند این ابلاغیه، بررسی حقوقی کدهای تعرفه 7206 و 7207 و تاثیر آن بر تسهیل فرآیند صادرات بازرگانان خواهیم پرداخت.

🔍 ریشه و پیشینه بخشنامه ساماندهی واحدهای قوسی

این ابلاغیه جدید، در واقع متمم و پیرو بخشنامه شماره 1401/107/487804 مورخ 1401/04/11 است. وزارت صمت به منظور کنترل بازار داخلی و در عین حال حمایت از صادرات پایدار، مکانیزمی را برای رصد واحدهای فولادی (به‌ویژه واحدهای دارای کوره قوس الکتریکی) در نظر گرفته بود.

طبق نامه‌نگاری‌های پیوست از سوی دفتر مقررات صادرات و واردات (نامه شماره 60/1214200) و دفتر صنایع معدنی (نامه شماره 60/114303)، ساختار نظارتی گمرک در بخش خروجی زنجیره فولاد دستخوش تسهیلات ویژه‌ای شده است. هدف اصلی این مصوبه، حذف فرآیندهای موازی اداری برای شرکت‌های تولیدی احراز صلاحیت شده است تا سرعت صادرات کشور افزایش یابد. در این مسیر، کارشناسان ایران ایمپکس آماده ارائه خدمات مشاوره و اجرای فرآیندهای صادراتی صادرکنندگان محترم هستند.

🚀 لغو تاییدیه دفتر صنایع معدنی در سامانه EPL (بزرگترین تسهیلات بخشنامه)

بزرگترین و کلیدی‌ترین نکته حقوقی و اجرایی این بخشنامه در پیش‌نیاز شماره 1 نهفته است. بر اساس دستور صادر شده، فهرستی شامل 17 واحد تولیدی مجاز به صادرات به گمرکات اجرایی ابلاغ شده است.

تحلیل حقوقی: محموله‌های صادراتی متعلق به این 17 شرکت، در زمان اظهار در سامانه فرامرزی گمرک (EPL)، نیازی به اخذ تاییدیه سیستمی و مجزا از سوی دفتر صنایع معدنی وزارت صمت ندارند.

این امر به معنای حذف یکی از طولانی‌ترین گلوگاه‌های اداری در صادرات فولاد است. پیش از این، صادرکنندگان مجبور بودند روزها یا حتی هفته‌ها در انتظار تایید کارشناسان وزارتخانه در سامانه EPL بمانند که این امر هزینه‌های دموراج و انبارداری سنگینی را به همراه داشت. مجموعه ایران ایمپکس با تسلط بر این معافیت‌ها و بخشنامه‌های روز، فرآیند اظهار و خروج کالا در EPL را برای صادرکنندگان به حداقل زمان ممکن می‌رساند.

🛠️ واکاوی تخصصی کدهای تعرفه 7206 و 7207 (بیلت، بلوم و اسلب)

در متن نامه تخصصی دفتر صنایع معدنی به طور مشخص به وضعیت پروانه بهره‌برداری شرکت گروه صنعتی پارس بوتیل یزد اشاره شده است. این بخش از نامه حاوی نکات فنی بسیار مهمی درباره کدهای تعرفه گمرکی (HS Codes) زنجیره فولاد است که هر بازرگانی باید به آن تسلط داشته باشد:

1. کد تعرفه 7206 (آهن و فولاد غیرممزوج به شکل شمش یا اشکال ابتدایی دیگر)

این کد بخش مهمی از زیرمجموعه فصل 72 کتاب مقررات صادرات و واردات را تشکیل می‌دهد. این تعرفه به فرآورده‌های اولیه فولادی اشاره دارد که هنوز فرآیند نورد روی آن‌ها انجام نشده است.

2. کد تعرفه 7207 (محصولات نیمه‌تمام از آهن یا فولاد غیرممزوج)

این ردیف تعرفه گمرکی، شامل محصولات بسیار استراتژیک نظیر بیلت (Billet)، بلوم (Bloom) و اسلب (Slab) می‌شود.

• بیلت و بلوم: فرآورده‌های فولادی با مقطع مربع یا مستطیل هستند که عمدتاً برای تولید میلگرد و تیرآهن (محصولات طویل) کاربرد دارند.

• اسلب (تختال): فرآورده‌ای با مقطع مستطیلی پهن است که به عنوان ماده اولیه تولید ورق‌های فولادی (محصولات تخت) استفاده می‌شود.

نکته حقوقی پرونده پارس بوتیل: دفتر صنایع معدنی صراحتاً اعلام کرده است که طبق پروانه بهره‌برداری، تولیدات شرکت پارس بوتیل یزد صرفاً شامل بیلت و بلوم تحت کدهای 7206 و 7207 است و این شرکت در حال حاضر امکان و مجوز قانونی برای تولید و صادرات اسلب (Slab) را ندارد. بنابراین گمرکات اجرایی موظفند در صورت اظهار اسلب به نام این شرکت، از خروج آن جلوگیری کنند؛ چرا که این اقدام تخلف و مصداق عدم مطابقت کالا با پروانه بهره‌برداری تلقی می‌شود. برای جلوگیری از بروز چنین چالش‌های حقوقی پیچیده‌ای در گمرک، می‌توانید عملیات بررسی اسناد و ترخیص کالای خود را به تیم متخصص ایران ایمپکس بسپارید.

📊 جدول و آنالیز لیست 17 شرکت مجاز به صادرات بدون نیاز به تاییدیه سیستمی

وزارت صمت جهت شفافیت کامل، لیست واحدهای مجاز و نوع محصولی که هر یک حق صادرات آن را بدون تاییدیه دفتر صنایع معدنی دارند، به شرح زیر تثبیت و ابلاغ کرده است. این جدول مبنای اصلی کارشناسان گمرک در گمرکات مرزی و اجرایی کشور است:

| نام شرکت | شناسه ملی | محصولات مجاز جهت صادرات | کد تعرفه (HS Code) | وضعیت تسهیلات گمرکی |

| :— | :— | :— | :— | :— |

| آهن و فولاد ارفع | 10102830088 | شمش فولادی (بیلت و بلوم) | 7206 – 7207 | معاف از تایید سیستمی صمت در EPL |

| فولاد خوزستان | – | شمش فولادی (بیلت، بلوم و اسلب) | 7206 – 7207 | معاف از تایید سیستمی صمت در EPL |

| فولاد سیرجان ایرانیان | – | شمش فولادی (بیلت و بلوم) | 7206 – 7207 | معاف از تایید سیستمی صمت در EPL |

| فولاد کاوه جنوب کیش | 10861569320 | شمش فولادی (بیلت و بلوم) | ثبت نشده در متن | معاف از تایید سیستمی صمت در EPL |

| مجتمع جهان فولاد سیرجان | 10530171529 | شمش فولادی (بیلت و بلوم) | 7206 – 7207 | معاف از تایید سیستمی صمت در EPL |

| مجتمع صنعتی ذوب آهن پاسارگاد | 10102599713 | شمش فولادی (بیلت و بلوم) | ثبت نشده در متن | معاف از تایید سیستمی صمت در EPL |

| مجتمع فولاد خراسان | 10861926358 | شمش فولادی (بیلت و بلوم) | ثبت نشده در متن | معاف از تایید سیستمی صمت در EPL |

| مجتمع معدنی و صنعتی چادرملو | – | شمش فولادی (بیلت و بلوم) | ثبت نشده در متن | معاف از تایید سیستمی صمت در EPL |

| فولاد زرند ایرانیان | – | شمش فولادی (بیلت و بلوم) | 7206 – 7207 | معاف از تایید سیستمی صمت در EPL |

| سهامی ذوب آهن اصفهان | 10260085302 | شمش فولادی (بیلت و بلوم) | 7206 – 7207 | معاف از تایید سیستمی صمت در EPL |

| مجتمع ذوب آهن فولاد خزر | – | شمش فولادی (بیلت و بلوم) | 7206 – 7207 | معاف از تایید سیستمی صمت در EPL |

| مجتمع ذوب و ریخته گری فولاد ویان| 10861136520 | شمش فولادی (بیلت و بلوم) | 7206 – 7207 | معاف از تایید سیستمی صمت در EPL |

| البرز ناب آرش | 12003829830 | شمش فولادی (بیلت و بلوم) | 7206 – 7207 | معاف از تایید سیستمی صمت در EPL |

| ذوب آهن ایرانیان | – | شمش فولادی (بیلت و بلوم) | 7206 – 7207 | معاف از تایید سیستمی صمت در EPL |

| فولاد مبارکه اصفهان | 10260289262 | شمش فولادی (فقط اسلب) | 7207 | معاف از تایید سیستمی صمت در EPL |

| فولاد هرمزگان جنوب | 10800152022 | شمش فولادی (فقط اسلب) | 7207 | معاف از تایید سیستمی صمت در EPL |

| گروه صنعتی پارس بوتیل یزد | 10861070075 | شمش فولادی (بیلت و بلوم) | 7206 – 7207 | معاف از تایید سیستمی صمت در EPL |

💡 نکات کلیدی بازرگانی برای صادرکنندگان زنجیره فولاد

اگر به عنوان یک صادرکننده یا کارگزار گمرکی در حال فعالیت هستید، توجه به نکات زیر بر اساس این بخشنامه الزامی است:

1. تطابق دقیق کالا با پروانه بهره‌برداری: شرکت‌هایی مانند فولاد مبارکه و فولاد هرمزگان صرفاً مجاز به صادرات اسلب (7207) بدون تاییدیه هستند، در حالی که پارس بوتیل یزد صرفاً مجاز به صادرات بیلت و بلوم است. اظهار کالای مغایر، فرآیند صادرات شما را با قاچاق کالا یا تخلفات گمرکی مواجه خواهد کرد.

2. بررسی وضعیت شناسه ملی: برخی شرکت‌ها در جدول فاقد شناسه ملی ثبت شده هستند؛ صادرکنندگان باید پیش از اظهار، از همگام‌سازی اطلاعات شرکت در سامانه جامع تجارت و EPL اطمینان حاصل کنند.

3. تسهیلات ویژه ارزی و گمرکی: این بخشنامه نشان‌دهنده سیاست‌های تشویقی برای واحدهای تولیدی شناسنامه‌دار است.

شرکت بازرگانی و ترخیص کالای ایران ایمپکس با بهره‌گیری از مستندات قانونی و کادر مجرب گمرکی در تمامی بنادر و مرزهای خروجی کشور، فرآیند صادرات محصولات فولادی شما را مطابق با آخرین تغییرات بخشنامه‌ها مدیریت می‌کند. شما می‌توانید جهت انجام امور صادراتی، تمدید مجوزها، و حل اختلافات گمرکی خود با کارشناسان ایران ایمپکس در ارتباط باشید.