این بخشنامه رسمی توسط گمرک جمهوری اسلامی ایران ابلاغ گردیده و اجرای آن در تمامی دوایر گمرکی کشور لازمالاجرا میباشد. بازرگانان و ترخیصکاران محترم جهت تسریع در تشریفات گمرکی، جلوگیری از رسوب کالا و پرداخت حقوق ورودی قانونی، مفاد ذیل را مد نظر قرار دهند.
🎲 تحلیلی بر رفع ممنوعیت صادرات تخته نرد؛ گشایشی جدید در بازار صنایع دستی
پس از حدود 18 سال وقفه و ممنوعیت، سرانجام با ابلاغ بخشنامه شماره 213/1404/1364824/د، مانع بزرگ صادرکنندگان صنایع دستی چوبی برداشته شد. این تصمیم که حاصل پیگیریهای مستمر وزارت میراث فرهنگی و تحلیلهای دقیق معاونت حقوقی وزارت صمت است، نشاندهنده تغییر نگاه سیستمی به حوزه کالاهای هنری و سرگرمی است. ما در مجموعه ایران ایمپکس، به عنوان مرجع تخصصی بازرگانی، در این مقاله تمامی ابعاد حقوقی و اجرایی این بخشنامه را بررسی میکنیم.
📑 جزئیات فنی و کد تعرفه (HS Code)
بر اساس این ابلاغیه، کالای تخته نرد تحت کد طبقه بندی 95049090 شناخته میشود. در نظام هماهنگ توصیف و کدگذاری کالا، ردیف 9504 مربوط به “اشیاء برای بازیهای ویدئویی، بازیهای روی میز یا بازیهای سالنی” است. کد اختصاصی 95049090 شامل سایر وسایل بازی است که پیش از این به دلیل ابهامات فقهی و قانونی در لیست ممنوعه قرار داشت.
تیم متخصص ایران ایمپکس آماده است تا مشاوره لازم جهت تعیین دقیق ارزش گمرکی و اظهار صحیح این کالا را در اختیار بازرگانان قرار دهد.
⚖️ تحلیل حقوقی: چرا صادرات تخته نرد آزاد شد؟
نکته بسیار برجسته در این بخشنامه، استناد به مفاهیم بنیادین قانون امور گمرکی و قانون مجازات اسلامی است:
-
بند (ف) ماده (1) قانون امور گمرکی: طبق این ماده، کالای ممنوع تنها به کالایی اطلاق میشود که صدور یا ورود آن به موجب “قانون” (مصوب مجلس) ممنوع باشد. معاونت حقوقی صمت استدلال کرده است که دولت نمیتواند بدون اجازه صریح مجلس، کالایی را در ردیف “ممنوع” دائم قرار دهد.
-
تبصره الحاقی 1400/11/10: بر اساس این اصلاحیه در قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز، کالاهایی که دولت بنا به مقتضیات زمانی ممنوع میکند، در حکم “مجاز مشروط” هستند، نه “ممنوع شرعی یا قانونی”.
-
ماده 705 قانون مجازات اسلامی: با تغییر تعبیر عرفی و تشخیص اینکه تخته نرد لزوماً به عنوان ابزار قمار شناخته نمیشود و جنبه هنری و صنایع دستی دارد، مانع شرعی صادرات آن مرتفع شده است.
🏺 نقش وزارت میراث فرهنگی و صنایع دستی
وزارت میراث فرهنگی با ارسال نامههای متعددی در سال 1404 (از جمله نامه شماره 14042200/13330)، بر لزوم حمایت از هنرمندان این رشته تاکید کرده است. تختهنردهای تولیدی ایران، بهویژه آثار نازککاری سنندج و خاتمکاری اصفهان، جزو نفیسترین صنایع دستی جهان هستند که با این مصوبه، مسیر حضور آنها در بازارهای جهانی توسط ایران ایمپکس هموارتر از گذشته خواهد بود.
🚀 راهنمای صادرکنندگان: گامهای بعدی
با ابلاغ این دستورالعمل به کلیه گمرکات اجرایی، صادرکنندگان میتوانند با رعایت موارد زیر اقدام به صادرات کنند:
-
اخذ مجوزهای لازم: اگرچه ممنوعیت کلی رفع شده، اما رعایت ضوابط اختصاصی صنایع دستی الزامی است.
-
اظهار در سامانه EPL: دقت در درج کد تعرفه 95049090 برای جلوگیری از بیشاظهاری یا کماظهاری.
-
تسهیلات بازرگانی: برای بهرهمندی از خدمات ترخیص سریع و مشاوره در خصوص استانداردهای بستهبندی صادراتی، میتوانید با کارشناسان ایران ایمپکس در تماس باشید.
🏁 نتیجهگیری
رفع ممنوعیت صادرات تخته نرد، پیروزی “اصل اباحه” بر محدودیتهای غیرضروری است. طبق بند (الف) ماده (23) قانون احکام دائمی برنامههای توسعه کشور، اصل بر جواز صادرات کلیه کالاهاست مگر در موارد استثنای قانونی. ایران ایمپکس به عنوان همراه شما در تمامی مراحل تشریفات گمرکی، این گشایش را به جامعه صادرکنندگان صنایع دستی تبریک میگوید.