این بخشنامه رسمی توسط کارگروه پایش رفتار تجاری ابلاغ گردیده و اجرای آن در تمامی دوایر گمرکی کشور لازمالاجرا میباشد. بازرگانان و ترخیصکاران محترم جهت تسریع در تشریفات گمرکی، جلوگیری از رسوب کالا و پرداخت حقوق ورودی قانونی، مفاد ذیل را مد نظر قرار دهند.
⚖️ واکاوی دستورالعمل کارگروه پایش رفتار تجاری؛ چتر نظارتی بر کارتهای بازرگانی
در دنیای پیچیده تجارت بینالملل، رعایت اخلاق تجاری و قوانین موضوعه، رکن اصلی پایداری فعالیتهای اقتصادی است. اخیراً دستورالعمل کارگروه پایش رفتار تجاری با هدف انتظامبخشی به فعالیتهای واردات و صادرات و جلوگیری از تخلفات در حوزه کارت بازرگانی ابلاغ شده است. ما در مجموعه ایران ایمپکس، به عنوان مرجع تخصصی ترخیص کالا و مشاوره بازرگانی، در این مقاله به بررسی ابعاد حقوقی و اجرایی این دستورالعمل میپردازیم.
🏛️ تشکیلات و ساختار کارگروه پایش؛ چه کسانی تصمیمگیر هستند؟
طبق ماده 1 و 2 این دستورالعمل، ساختار نظارتی در دو سطح ملی و استانی تعریف شده است. کارگروه مرکزی با حضور غولهای نظارتی از جمله وزارت صمت، گمرک جمهوری اسلامی ایران و اتاقهای بازرگانی و تعاون تشکیل میشود.
نقش کمیتههای کارشناسی استانی
به جهت تسریع در بررسیها، کمیتههای کارشناسی در سطح استانها تشکیل شدهاند. این کمیتهها وظیفه دارند پروندههای مشکوک را بررسی کرده و گزارش توصیفی اولیه را به دبیرخانه مستقر در سازمان توسعه تجارت ارسال کنند. ایران ایمپکس توصیه میکند که بازرگانان عزیز همواره مستندات فعالیتهای خود را به صورت طبقهبندی شده آماده داشته باشند تا در صورت فراخوان این کمیتهها، با چالش مواجه نشوند.
🔍 فرآیند تشکیل پرونده و مراجع گزارشدهنده
ماده 4 این دستورالعمل دایره وسیعی از سازمانها را مجاز به تشکیل پرونده علیه رفتارهای ناهنجار تجاری دانسته است. این مراجع شامل موارد زیر هستند:
-
وزارت جهاد کشاورزی و وزارت بهداشت (برای کالاهای سلامتمحور و کشاورزی)
-
بانک مرکزی (در خصوص تعهدات ارزی)
-
ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز
-
رایزنیهای بازرگانی ایران در خارج از کشور
این گستردگی نشان میدهد که رفتار تجار نه تنها در داخل مرزها، بلکه در تعامل با طرفهای خارجی نیز تحت نظارت دقیق قرار دارد. هرگونه گزارش مبنی بر عدم ایفای تعهدات یا رفتارهای خلاف عرف بازرگانی میتواند منجر به باز شدن پرونده در این کارگروه شود.
📜 تحلیل حقوقی ماده 10 آییننامه اجرایی قانون مقررات صادرات و واردات
این دستورالعمل مستقیماً از بند 6 ماده 10 آییننامه اجرایی قانون مقررات صادرات و واردات منشأ میگیرد. این ماده قانونی به شرایط صدور و تمدید کارت بازرگانی اشاره دارد. کارگروه پایش رفتار تجاری در واقع بازوی اجرایی برای تشخیص صلاحیت استمرار فعالیت بازرگانان است.
در صورتی که شخصی (حقیقی یا حقوقی) از قوانین مربوط به کد تعرفه (HS Code) سوءاستفاده کرده یا با اظهار خلاف واقع سعی در دور زدن محدودیتهای بازرگانی داشته باشد، این کارگروه صلاحیت تعلیق یا ابطال کارت بازرگانی وی را خواهد داشت. کارشناسان ایران ایمپکس معتقدند شفافیت در اظهار کالا و تطبیق دقیق با کد تعرفه، بهترین راه برای پیشگیری از قرارگیری در لیست پایش است.
⚠️ مهلت طلایی یکماهه برای دفاع
طبق ماده 6 دستورالعمل، بازرگانان تنها یک ماه فرصت دارند تا اسناد و مدارک مثبته خود را به دبیرخانه یا کمیتههای استانی ارائه دهند. نکته بسیار مهم اینجاست که “عدم ارائه اسناد، مانع از رسیدگی نخواهد بود”؛ این یعنی سکوت یا عدم پاسخگویی بازرگان به منزله پذیرش گزارش تخلف تلقی شده و کارگروه بر اساس مستندات موجود اقدام به صدور رای میکند.
💡 خدمات ایران ایمپکس در مسیر تجارت ایمن
با توجه به سختگیریهای جدید کارگروه پایش رفتار تجاری، ریسکهای بازرگانی بیش از پیش افزایش یافته است. ایران ایمپکس با بهرهگیری از متخصصان مجرب گمرکی، آمادگی دارد تا در زمینههای زیر در کنار شما باشد:
-
بررسی دقیق اسناد قبل از اظهار به گمرک جهت جلوگیری از تخلفات ناخواسته.
-
مشاوره در خصوص رفع تعهدات ارزی و تطبیق با بخشنامههای جدید صمت.
-
دفاعیه حقوقی در کمیتههای کارشناسی و کارگروه پایش رفتار تجاری.
برای کسب اطلاعات بیشتر و دریافت مشاوره تخصصی، به وبسایت ایران ایمپکس مراجعه فرمایید.