این بخشنامه رسمی توسط وزارت جهاد کشاورزی - معاونت توسعه بازرگانی ابلاغ گردیده و اجرای آن در تمامی دوایر گمرکی کشور لازمالاجرا میباشد. بازرگانان و ترخیصکاران محترم جهت تسریع در تشریفات گمرکی، جلوگیری از رسوب کالا و پرداخت حقوق ورودی قانونی، مفاد ذیل را مد نظر قرار دهند.
🌾 جزئیات بخشنامه رفع ابهام ممنوعیت صادرات محصولات کشاورزی؛ حقوق مکتسبه صادرکنندگان چه میشود؟
تصمیمات ناگهانی و ابلاغیههای اضطراری در حوزه تجارت بینالملل، همواره بازرگانان و شرکتهای صادراتی را با چالشهای جدی مواجه میکند. در پی ابلاغیه مورخ 1404/12/11 وزیر محترم جهاد کشاورزی مبنی بر اعمال ممنوعیت بر صادرات اقلام و کالاهای کشاورزی به دلیل شرایط اضطراری، ابهامات زیادی در خصوص محمولههای موجود در گمرکات کشور شکل گرفت.
خوشبختانه با صدور بخشنامه جدید معاونت توسعه بازرگانی وزارت جهاد کشاورزی به شماره 1171060 مورخ 1404/12/26، مرز میان ممنوعیتهای جدید و حقوق قانونی صادرکنندگان مشخص شده است. در این مقاله تحلیلی از ایران ایمپکس، به بررسی ابعاد حقوقی و اجرایی این بخشنامه و تاثیر آن بر روند ترخیص و خروج کالا از گمرکات خواهیم پرداخت.
📄 نگاهی به متن و مفاد بخشنامه شماره 1171060
این بخشنامه که توسط سرپرست معاونت توسعه بازرگانی، خطاب به ریاست محترم گمرک جمهوری اسلامی ایران و سازمان توسعه تجارت صادر شده است، یک استثنای قانونی و حیاتی را برای صادرکنندگان محصولات کشاورزی یادآوری میکند.
موضوع اصلی این ابلاغیه، تبیین دقیق «دامنه شمول» ممنوعیتهای صادراتی است که پیشتر در نامه شماره 020/8138049 م س مطرح شده بود. بر اساس دستور جدید، کالاهایی که پیش از تاریخ ابلاغِ ممنوعیت، فرآیند اظهار گمرکی آنها انجام شده باشد، از این قاعده مستثنی هستند. اگر در زمینه تفسیر این قوانین یا انجام امور تشریفات گمرکی کالاهای خود دچار مشکل شدهاید، کارشناسان ایران ایمپکس آماده ارائه مشاوره تخصصی به شما هستند.
⚖️ بررسی حقوقی ماده 11 (مکرر) آئیننامه اجرایی قانون مقررات صادرات و واردات
کلید اصلی حل این چالش در بدنه بخشنامه، استناد به ماده 11 (مکرر) آئیننامه اجرایی قانون مقررات صادرات و واردات است. اما این ماده قانونی چه میگوید و چرا برای بازرگانان فرشته نجات محسوب میشود؟
مفهوم قانونی ماده 11 (مکرر): این ماده به طور کلی به حمایت از “حقوق مکتسبه” بازرگانان اشاره دارد. طبق این قاعده حقوقی، هرگاه دولت یا مراجع ذیصلاح تصمیم به ممنوعیت یا محدودیت جدیدی در امر واردات یا صادرات بگیرند، این تصمیم نباید عطف به ماسبق شود. به این معنا که اگر بازرگانی پیش از واقعه یا ابلاغیه جدید، اقدامات قانونی خود را آغاز کرده و کالا را به گمرک اظهار نموده باشد، مشمول قانون سختگیرانه جدید نخواهد شد.
این بخشنامه صراحتاً تاکید میکند که محمولههای کشاورزی اظهار شده در محدوده گمرکی قبل از تاریخ 1404/12/11، اجازه خروج دارند و گمرک موظف است تشریفات صادراتی آنها را تکمیل کند. تیم حقوقی و ترخیصکاران ایران ایمپکس با تسلط کامل بر این رویههای قانونی، روند ترخیص کالاهای شما را در کوتاهترین زمان ممکن پیگیری میکنند.
🍎 کدهای تعرفه و اقلام مشمول این بخشنامه (سیستم هماهنگ شده HS)
گرچه در متن مستقیم بخشنامه کدهای تعرفه به صورت تفکیکی ذکر نشدهاند، اما واژه عام “کالاهای کشاورزی” بازه وسیعی از نمانکلاتور سیستم هماهنگ شده (HS Code) را در بر میگیرد که به طور مستقیم تحت مدیریت وزارت جهاد کشاورزی قرار دارند. اصلیترین گروههای کالایی که این ممنوعیت و استثنای آن را شامل میشوند عبارتند از:
-
فصل 06: نباتات زنده و محصولات گلکاری
-
فصل 07: سبزیجات، نباتات، ریشه و غدههای زیرزمینی خوراکی
-
فصل 08: میوههای خوراکی، پوست مرکبات یا خربزه
-
فصل 10: غلات (گندم، جو، برنج، ذرت و…)
-
فصل 11: محصولات صنعت آردسازی، مالت، نشاسته و…
-
فصل 12: دانهها و میوههای روغندار، دانهها و بذرهای گوناگون
هرگونه اظهار گمرکی ثبت شده در سامانه EPL برای این کدها قبل از تاریخ ممنوعیت، مشمول تسهیلات بخشنامه جدید خواهد بود.
🔍 تحلیل کارشناسی: این بخشنامه چه تاثیری بر بازار و بازرگانان دارد؟
-
جلوگیری از ضرر و زیان انباشته صادرکنندگان: محصولات کشاورزی غالباً فسادپذیر هستند. در صورت توقف ناگهانی در مرزها و گمرکات، خسارات جبرانناپذیری به بار میآمد که این بخشنامه از آن جلوگیری کرد.
-
کاهش حجم رسوب کالا در مرزها: با ترخیص محمولههای اظهار شده قبلی، از ترافیک سنگین در گمرکات مرزی کاسته میشود.
-
حفظ اعتبار بازرگانان ایرانی در بازارهای بینالمللی: صادرکنندگانی که با خریداران خارجی قرارداد داشته و کالا را اظهار کرده بودند، میتوانند تعهدات خود را ایفا کنند.
🤝 خدمات ایران ایمپکس در زمان تغییرات ناگهانی قوانین گمرکی
در فضای متلاطم تجارت خارجی، دسترسی به یک مشاور امین و بهروز، برگ برنده هر بازرگانی است. مجموعه ایران ایمپکس به عنوان مرجع تخصصی بازرگانی، ترخیص کالا و مشاوره گمرکی، در کنار شماست تا تغییرات ناگهانی قوانین و بخشنامهها، روند تجاری شما را مختل نکند.
اگر محموله کشاورزی شما در گمرک دچار چالش حقوقی شده است یا نیاز به استعلام آخرین وضعیت بخشنامههای صادراتی دارید، همین امروز با متخصصان ایران ایمپکس تماس بگیرید تا راهکارهای قانونی و سریع را در اختیارتان قرار دهند.