این بخشنامه رسمی توسط گمرک جمهوری اسلامی ایران ابلاغ گردیده و اجرای آن در تمامی دوایر گمرکی کشور لازم‌الاجرا می‌باشد. بازرگانان و ترخیص‌کاران محترم جهت تسریع در تشریفات گمرکی، جلوگیری از رسوب کالا و پرداخت حقوق ورودی قانونی، مفاد ذیل را مد نظر قرار دهند.
💉 واکاوی آمار واردات واکسن‌های کرونا به ایران؛ تحلیل فنی و گمرکی
در برهه‌ای حساس از تاریخ سلامت کشور، مدیریت زنجیره تأمین و ترخیص کالاهای استراتژیک پزشکی، آزمونی بزرگ برای نهادهای نظارتی و اجرایی بود. گزارش پیش‌رو که توسط جناب آقای مهرداد جمال ارونقی، معاون سابق فنی گمرک تدوین شده است، جزئیات دقیق ورود 71,323,606 دوز واکسن را در 57 محموله مجزا تشریح می‌کند. مجموعه ایران ایمپکس به عنوان مرجع تخصصی ترخیص کالا، در این مقاله به تحلیل ابعاد فنی این واردات عظیم می‌پردازد.
📊 بررسی تفکیکی محموله‌های واکسن بر اساس نوع و منشأ
در بازه زمانی 15 بهمن 1399 تا 4 مهر 1400، سبد واکسیناسیون ایران تنوع قابل توجهی از نظر برند و کشور سازنده داشته است. این تنوع، پیچیدگی‌های خاصی را در بحث اسناد مثبته گمرکی و کنترل‌های بهداشتی ایجاد می‌کرد.
1. واکسن سینوفارم (Sinopharm) 🇨🇳
بیشترین حجم واردات متعلق به واکسن چینی سینوفارم با 34 محموله و مجموع 61,726,396 دوز است. از منظر گمرکی، این کالا ذیل ردیف تعرفه 300220 (واکسن‌ها برای طب انسانی) طبقه‌بندی می‌شود. ترخیص این حجم از کالا نیازمند هماهنگی دقیق میان وزارت بهداشت و گمرک برای خروج از پای پرواز (حمل یکسره) بوده است.
2. واکسن آسترازنکا (AstraZeneca) 🌐
این واکسن از مبادی مختلفی وارد کشور شده است که نشان‌دهنده دیپلماسی سلامت و بهره‌گیری از سبد کووکس (COVAX) است:
-
ژاپن: 2,911,810 دوز (3 محموله)
-
ایتالیا (کووکس): 1,452,000 دوز (1 محموله)
-
چین (سبد کووکس): 1,449,600 دوز (1 محموله)
-
روسیه: 963,000 دوز (2 محموله)
-
کره جنوبی (کووکس): 700,800 دوز (1 محموله)
-
اتریش: 650,000 دوز (2 محموله)
3. واکسن اسپوتنیک وی (Sputnik V) 🇷🇺
12 محموله از واکسن روسی اسپوتنیک با مجموع 1,345,000 دوز وارد شده است. شرایط نگهداری خاص این واکسن (دمای بسیار پایین) اهمیت لجستیک سرد در گمرکات فرودگاهی را بیش از پیش نمایان کرد.
🔍 تحلیل فنی کد تعرفه (HS Code) واکسن‌ها
تمامی واکسن‌های مذکور در این جدول ذیل فصل 30 کتاب مقررات صادرات و واردات (محصولات دارویی) قرار می‌گیرند. کد تعرفه 8 رقمی دقیق برای این کالاها معمولاً 30022010 یا 30022000 است.
-
حقوق ورودی: با توجه به ماهیت استراتژیک و حیاتی این کالاها در آن مقطع، بسیاری از این محموله‌ها با نرخ حقوق ورودی حداقل و معافیت‌های مالیاتی یا به صورت ترخیص نسیه و با ضمانت‌نامه جهت تسریع در فرآیند وارد شدند.
-
مجوزهای قانونی: واردات این کالا مستلزم اخذ مجوز ارزی و فنی از سازمان غذا و دارو است. متخصصان ایران ایمپکس همواره تأکید دارند که در واردات دارو، تطابق دقیق اظهارنامه با پکینگ لیست و حفظ زنجیره سرد (Cold Chain) حیاتی‌ترین بخش عملیات است.
🏗️ نقش گمرک و تسهیلات “حمل یکسره”
در فرآیند واردات این 71 میلیون دوز واکسن، گمرک جمهوری اسلامی ایران از مکانیزم “ترخیص فوری” استفاده کرد. در این روش، کالا بدون تخلیه در انبارهای عمومی، مستقیماً از داخل هواپیما به کامیون‌های یخچال‌دار منتقل می‌شد. این سطح از هماهنگی لجستیکی، الگویی موفق برای ترخیص کالاهای فاسدشدنی و ضروری در کشور است.
اگر شما نیز در حوزه واردات تجهیزات پزشکی یا دارو فعالیت دارید، مشاوران ایران ایمپکس آمادگی دارند تا پیچیده‌ترین فرآیندهای ثبت سفارش و تخصیص ارز را برای شما تسهیل کنند.
✅ نتیجه‌گیری
آمار ارائه شده نشان‌دهنده تمرکز بر تأمین حداکثری از طریق منابع در دسترس (سینوفارم) و همزمان بهره‌گیری از ظرفیت‌های بین‌المللی (آسترازنکا و کووکس) است. مدیریت این حجم از محموله (57 محموله) در فاصله زمانی کوتاه، گواهی بر توان اجرایی بخش فنی و امور گمرکی در شرایط بحرانی است. برای کسب اطلاعات بیشتر در خصوص آخرین بخشنامه‌های گمرکی، همواره به وب‌سایت ایران ایمپکس مراجعه نمایید.