این بخشنامه رسمی توسط گمرک جمهوری اسلامی ایران ابلاغ گردیده و اجرای آن در تمامی دوایر گمرکی کشور لازمالاجرا میباشد. بازرگانان و ترخیصکاران محترم جهت تسریع در تشریفات گمرکی، جلوگیری از رسوب کالا و پرداخت حقوق ورودی قانونی، مفاد ذیل را مد نظر قرار دهند.
⚙️ راهنمای جامع جایگزینی ضمانتنامه بانکی با گواهی چک برای ماشینآلات خطوط تولید + تحلیل حقوقی بخشنامه 1402
یکی از بزرگترین چالشهای واحدهای تولیدی، صنعتی و معدنی در فرآیند واردات و ترخیص کالا، تأمین نقدینگی بالا برای پرداخت حقوق ورودی و به ویژه مالیات بر ارزش افزوده ماشینآلات سنگین خطوط تولید است. گمرک جمهوری اسلامی ایران با همکاری سازمان امور مالیاتی کشور در ابلاغیه مشروح به شماره 1402/1831674، تسهیلات حقوقی و اجرایی ویژهای را صادر کرده است که به بازرگانان و تولیدکنندگان اجازه میدهد تا ضمانتنامههای بانکی معطلشده خود را با گواهی چک و چکهای صیادی تضمینی جایگزین کنند.
در این مقاله تخصصی از ایران ایمپکس، قصد داریم ابعاد حقوقی، بخشنامههای پیرو، نحوه تفکیک ضمانتنامههای تجمیعی و دستورالعملهای اجرایی سازمان امور مالیاتی را بند به بند کالبدشکافی کنیم تا با کمترین چالش نقدینگی، تجهیزات کارخانه خود را ترخیص کنید.
🏛️ ریشه قانونی بخشنامه: بند (الف) ماده (39) قانون احکام دائمی چیست؟
برای درک بهتر این ابلاغیه، ابتدا باید به قانون مادر ارجاع دهیم. بر اساس بند (الف) ماده (39) قانون احکام دائمی برنامههای توسعه کشور، ورود ماشینآلات و تجهیزات خطوط تولید توسط واحدهای تولیدی صنعتی و معدنی مجاز، با تشخیص و صدور مجوز از سوی وزارت صنعت، معدن و تجارت (صمت)، مشروط به رعایت مقررات قانونی بدون پرداخت نقدی مالیات بر ارزش افزوده و صرفاً با اخذ تضمین امکانپذیر است.
این بند قانونی یک بازوی محرک برای جهش تولید است، چرا که به کارخانهدار اجازه میدهد به جای بلوکه کردن میلیاردها تومان نقدینگی در بدو ورود کالا، با ارائه تضمین به گمرک، چرخه تولید خود را راهاندازی کند. حال، بخشنامه جدید گمرک فرآیند مدیریت این تضامین را بسیار منعطفتر از گذشته کرده است.
🔍 تحلیل بندهای اجرایی ابلاغیه گمرک ایران
تیم مشاوره و ترخیص کالا در ایران ایمپکس ذیل این سه بند، تکالیف گمرکات اجرایی کشور را اینگونه تشریح میکند:
1. تداوم پذیرش گواهی چک امور مالیاتی
ارائه گواهی چک موضوع بند (الف) ماده (39) قانون احکام دائمی که از سوی ادارات کل امور مالیاتی صادر میشود، کماکان در چارچوب دستورالعملهای قبلی (بخشنامه شماره 1402/867935) معتبر و قابل پذیرش است. این یعنی مسیر تودیع چک صیادی کماکان باز است.
2. ضوابط ابطال و تفکیک ضمانتنامههای بانکی تجمیعی
در بسیاری از موارد، واردکنندگان هنگام ثبت اظهارنامه در سامانه EPL، ضمانتنامه بانکی را به صورت تجمیعی (یعنی یک ضمانتنامه واحد هم بابت حقوق ورودی و هم بابت مالیات بر ارزش افزوده) تودیع میکنند.
- شرط جایگزینی: اگر بخواهید بخش مربوط به ارزش افزوده را با گواهی چک آزاد کنید، گمرک تنها در صورتی این جایگزینی را میپذیرد که یک ضمانتنامه بانکی تفکیکی و معتبر صرفاً بابت حقوق ورودی با همان سررسید اولیه ارائه دهید. پس از تودیع ضمانتنامه جدید حقوق ورودی، تضامین مربوط به ارزش افزوده آزاد میگردند.
3. استرداد تضامین بدون نیاز به گواهی چک
یک مزیت بینظیر برای تولیدکنندگان! در صورتی که ماشینآلات در کارخانه نصب شده باشند و اداره امور مالیاتی پس از بازدید، تاییدیه نصب را به گمرک ارسال کند، گمرک اجرایی موظف است بدون دریافت هیچگونه گواهی چک جدیدی، تشریفات استرداد و ابطال ضمانتنامههای تودیعی قبلی را به سرعت انجام دهد.
📋 دستورالعمل سازمان امور مالیاتی (بخشنامه 200/1402/512)
سازمان امور مالیاتی فرآیند صدور چک تضمین را بسیار دقیق ساختاردهی کرده است. تکالیف مودیان در این بخش به شرح زیر است:
-
مدت زمان اعتبار چک اولیه: ادارات مالیاتی مکلفند چک صیادی تضمین را با تاریخ سررسید حداکثر 6 ماه از تاریخ نامه گمرک دریافت کنند. این چک حتماً باید در سامانه صیاد ثبت شده باشد.
-
تمدید مهلت (تبصره 1): اگر به هر دلیلی (مثل مشکلات فنی یا ساختمانی) کارخانه موفق به نصب ماشینآلات ظرف 6 ماه نشد، با موافقت مدیرکل امور مالیاتی، چک اولیه با یک چک صیادی جدید با تاریخ حداکثر 3 ماهه جایگزین (تمدید) میشود.
-
اجرای تضمین (تبصره 2): در صورت عدم نصب تجهیزات در مهلتهای قانونی، چک تضمین به اجرا گذاشته شده و وجه آن وصول میشود.
⚠️ هشدار مهم: تفاوت تفکیکی ماشینآلات و تجهیزات (تبصره 4 ماده 8)
کارشناسان حقوقی ایران ایمپکس تاکید دارند که بر اساس تبصره (4) ماده (8) قانون مالیات بر ارزش افزوده، صرفاً مالیات و عوارض خرید مربوط به ماشینآلات خطوط تولید قابل کسر، تهاتر و استرداد است و این معافیت و تسهیلات تضامینی، به تجهیزات جانبی تسری نمییابد. در زمان ثبت سفارش و تنظیم اظهارنامه به این نکته فنی دقت فرمایید تا دچار بیشبود یا جریمههای گمرکی نشوید.
💡 شرایط استرداد تضمینها و ثبت اعتبار مالیاتی
برای اینکه چک یا ضمانتنامه شما با موفقیت مسترد شود، رعایت اصول زیر الزامی است:
-
احراز نصب: کارشناسان مالیاتی باید از محل کارخانه بازدید کرده و نصب ماشینآلات را احراز کنند.
-
عدم بدهی سیستماتیک: مودی نباید در دوره مالیاتی مربوطه، بدهی قطعیشده بابت مالیات و عوارض ارزش افزوده داشته باشد.
-
ممنوعیت فروش: مفاد جزء (الف) ماده (39) تاکید دارد که ورود بدون پرداخت نقدی مشروط به بهرهبرداری در خط تولید خود واحد است. در صورتی که مشخص شود ماشینآلات وارداتی به فروش رفته یا واگذار شدهاند، اداره مالیات بلافاصله تضامین را وصول خواهد کرد.
-
شرط ثبت اعتبار مالیاتی: تا زمانی که وجه تضامین (در صورت تخلف) وصول و به حساب سازمان واریز نشود، هیچگونه اعتبار مالیاتی برای مودی لحاظ نخواهد شد.
🤝 ترخیص تخصصی ماشینآلات صنعتی با ایران ایمپکس
فرآیند تفکیک ضمانتنامههای بانکی در گمرک اجرایی، هماهنگی با سازمان امور مالیاتی، ثبت چکهای صیادی ثبتشده و در نهایت اخذ تاییدیه نصب، نیازمند اشراف کامل به قوانین گمرکی و مالیاتی است.
مجموعه ایران ایمپکس به عنوان مرجع تخصصی بازرگانی، ترخیص کالا و مشاوره گمرکی، در تمامی مراحل از اخذ مجوز صمت برای بند الف ماده 39 تا ترخیص نهایی و استرداد ضمانتنامهها در کنار شماست. با سپردن پروندههای خود به ایران ایمپکس، نقدینگی کارخانه خود را حفظ کرده و ریسک جریمههای مالیاتی را به صفر برسانید. جهت دریافت مشاوره رایگان با کارشناسان ما تماس بگیرید.