این بخشنامه رسمی توسط گمرک جمهوری اسلامی ایران ابلاغ گردیده و اجرای آن در تمامی دوایر گمرکی کشور لازمالاجرا میباشد. بازرگانان و ترخیصکاران محترم جهت تسریع در تشریفات گمرکی، جلوگیری از رسوب کالا و پرداخت حقوق ورودی قانونی، مفاد ذیل را مد نظر قرار دهند.
⚡ انقلاب در تسهیل صادرات کالای ایرانی؛ جزئیات حذف آزمایشگاه تعیین ماهیت تکراری در گمرک
در فضای رقابتی تجارت بینالملل، “زمان” و “هزینه” دو فاکتور حیاتی برای بقای صادرکنندگان و تولیدکنندگان به شمار میروند. گمرک جمهوری اسلامی ایران در راستای تحقق اهداف کلان اقتصادی و کاهش زنجیره فرآیندهای زائد اداری، اقدام به صدور بخشنامهای کلیدی به شماره 170/1402/1801168/د نموده است. هدف اصلی این دستورالعمل، تسریع و تسهیل در تجارت خارجی و رفع موانع تولید و صادرات از طریق بازنگری در سیستم ارزیابی آزمایشگاهی کالاها است.
در این مقاله تحلیلی از ایران ایمپکس، قصد داریم ابعاد حقوقی و اجرایی این بخشنامه را موشکافی کنیم و بگوییم که صادرکنندگان چگونه میتوانند از این تسهیلات جدید برای سرعت بخشیدن به ترخیص کالای خود استفاده نمایند.
🔍 فلسفه بخشنامه جدید گمرک؛ مدیریت ریسک به جای ارزیابی فیزیکی مکرر
پیش از صدور این دستورالعمل، یکی از بزرگترین چالشهای واحدهای تولیدی صادرکننده، فرآیند زمانبر و هزینهبر ارسال محمولهها به آزمایشگاه تعیین ماهیت گمرک بود. حتی در مواردی که یک کالا با مشخصات کاملاً یکسان به صورت هفتگی یا ماهانه صادر میشد، گمرکات اجرایی موظف به نمونهبرداری و استعلام مجدد بودند. این امر علاوه بر طولانی کردن فرآیند ترخیص، هزینههای انبارداری و آزمایشگاهی سنگینی را به فعالان اقتصادی تحمیل میکرد.
اکنون، در اجرای بند 3 صورتجلسه هشتمین جلسه کمیته راهبردی مدیریت مخاطره (ریسک) در گمرک، رویه تغییر کرده است. گمرک ایران با تکیه بر اصالت نظام مدیریت ریسک هوشمند، مقرر داشته است که اگر کالایی مسبوق به سابقه بوده و اصالت اظهار آن قبلاً اثبات شده باشد، نیازی به آزمایش مجدد ندارد. مجموعه ایران ایمپکس به عنوان مشاور امین شما در امور گمرکی، آمادگی دارد تا سوابق کوتاژهای قبلی شما را جهت بهرهمندی از این معافیت در سامانههای گمرکی به ثبت برساند.
🛠️ شرایط قانونی معافیت از ارسال مکرر کالا به آزمایشگاه
موافقت با عدم ارسال کالا به آزمایشگاه تعیین ماهیت به صورت خودکار انجام نمیشود، بلکه مشروط به احراز شرایط زیر از سوی صادرکننده و با تشخیص مستقیم مدیریت گمرک اجرایی است:
-
ذینفع بودن تولیدکننده: این تسهیلات مستقیماً برای واحدهای تولیدی صادرکننده در نظر گرفته شده است تا توان رقابتی صادرات کالای ایرانی در بازارهای جهانی افزایش یابد.
-
وجود سابقه صادراتی مثبت: کالا باید قبلاً در همان گمرک اظهار شده و نظریه آزمایشگاه تعیین ماهیت برای آن ثبت شده باشد که نشاندهنده انطباق کامل کالا با اظهارنامه است.
-
ثبت سیستمی سوابق: شماره کوتاژ و تاریخ اظهارنامه استنادی قبلی باید به صورت سیستمی در اظهارنامه جدید درج شده و اسکن نظریه آزمایشگاه قبلی ضمیمه گردد.
برای هدایت صحیح این فرآیند سیستمی در سامانه EPL، کارشناسان متخصص ایران ایمپکس میتوانند صفر تا صد تشریفات اظهار صادراتی را برای شما به صورت کاملاً بهینه انجام دهند.
⚠️ استثنائات بخشنامه؛ چه کالاهایی همچنان باید به آزمایشگاه بروند؟
بخشنامه تسهیلاتی گمرک، شامل تمامی خطوط تعرفهای نمیشود. بر اساس متن صریح دستورالعمل، موارد زیر از شمول این بخشنامه خارج هستند و کماکان نیازمند نمونهبرداری و تایید آزمایشگاهی دقیق میباشند:
1. کالاهای مشمول عوارض صادراتی 💰
کالاهایی که برای خروج از کشور مشمول پرداخت مجوزها یا عوارض خاص صادراتی هستند، به دلیل حساسیتهای مالی و جلوگیری از فرار تعرفهای، به طور کامل ارزیابی میشوند.
2. مشتقات مایع نفت و گاز 🛢️
صادرات مشتقات مایع نفت و گاز تابع دستورالعملهای سختگیرانه ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز است. تعیین ماهیت دقیق این کالاها جهت تفکیک محصولات یارانهای از محصولات صادراتی مجاز، کاملاً الزامی است.
3. رویه ورود موقت برای پردازش (ماده 51 قانون امور گمرکی) 🔄
طبق ماده 51 قانون امور گمرکی، کالاهایی که به صورت موقت وارد کشور میشوند تا پس از پردازش، ساخت یا بستهبندی، صادر گردند، تسویه پروانه ورود موقت آنها منوط به تایید آزمایشگاهی است تا گمرک مطمئن شود کالای صادر شده دقیقاً از محل همان مواد اولیه وارداتی است.
4. استرداد حقوق ورودی (ماده 66 قانون امور گمرکی) 📉
بر اساس ماده 66 قانون امور گمرکی، اگر صادرکنندهای کالایی را صادر کند که مواد اولیه آن در زمان ورود قطعی مشمول پرداخت حقوق ورودی شده بود، میتواند تقاضای استرداد (پس گرفتن) آن مبالغ را داشته باشد. برای این کار، گمرک باید ماهیت کالا را دقیقاً آزمایش کند تا استحقاق استرداد وجه محرز شود.
اگر در خصوص مواد 51 و 66 قانون امور گمرکی و نحوه انجام فرآیندهای آن سوالی دارید، مشاوره حقوقی ایران ایمپکس کلید حل ابهامات شماست.
⚖️ حق نمونهبرداری تصادفی گمرک بر اساس مدیریت ریسک
باید توجه داشت که این بخشنامه اختیارات مدیران گمرکات اجرایی را سلب نکرده است. گمرک این حق را دارد تا جهت اعمال نظارتهای عالیه و مدیریت ریسک، به صورت تصادفی (Random) از محمولههای صادراتی تکراری نیز نمونهبرداری به عمل آورد. این امر نشاندهنده هوشمندی سیستم گمرکی در تعادل میان “تسهیل تجارت” و “مبارزه با تخلفات احتمالی” است.
📈 نتیجهگیری و نقش ایران ایمپکس در سرعتبخشی به صادرات شما
اجرای صحیح این بخشنامه، گامی بزرگ در جهت کاهش زمان توقف محمولهها در مرزها و گمرکات خروجی است. با حذف مراحل زائد آزمایشگاهی، هزینههای لجستیک صادرکنندگان به طور چشمگیری کاهش مییابد.
شرکت کارگزاری و ترخیص کالا ایران ایمپکس با بهرهگیری از کادر مجرب و کارشناسان مسلط به قانون امور گمرکی، آماده است تا با استفاده از مفاد این بخشنامه و مستندسازی دقیق سوابق آزمایشگاهی و کوتاژهای صادراتی شما، فرآیند صادرات محصولات تولیدی شما را به کوتاهترین زمان ممکن کاهش دهد. با ایران ایمپکس، تجارت فرامرزی بدون مانع را تجربه کنید.