این بخشنامه رسمی توسط گمرک جمهوری اسلامی ایران - دفتر واردات ابلاغ گردیده و اجرای آن در تمامی دوایر گمرکی کشور لازم‌الاجرا می‌باشد. بازرگانان و ترخیص‌کاران محترم جهت تسریع در تشریفات گمرکی، جلوگیری از رسوب کالا و پرداخت حقوق ورودی قانونی، مفاد ذیل را مد نظر قرار دهند.
📦 تحلیل بخشنامه جدید گمرک: تشدید ضوابط رویه متروکه و مهلت خروج کالا از گمرکات کشور
رسوب کالا در اماکن گمرکی و بنادر کشور همواره یکی از چالش‌های بزرگ در زنجیره تامین و تجارت بین‌الملل ایران بوده است. گمرک جمهوری اسلامی ایران با هدف مقابله با این عارضه اقتصادی و جلوگیری از تضییع حقوق بیت‌المال، اقدام به صدور بخشنامه‌ای قاطع در خصوص مدیریت کالاهای متروکه نموده است. این ابلاغیه که از سوی دفتر واردات گمرک صادر شده، تکالیف جدید و مهلت‌های زمانی بسیار سختی را برای گمرکات اجرایی و صاحبان کالا تعیین کرده است.
اگر شما هم به عنوان یک واردکننده یا بازرگان دغدغه ترخیص به موقع کالاهای خود را دارید، متخصصان ایران ایمپکس در این مقاله به کالبدشکافی دقیق حقوقی و اجرایی این بخشنامه می‌پردازند تا از متروکه شدن محموله‌های تجاری خود جلوگیری کنید.
🔍 چرا این بخشنامه صادر شد؟ مبارزه با رسوب کالا و تضییع حقوق دولت
بر اساس متن صریح بخشنامه، عدم اقدام به موقع در اعلام منقضی شدن مهلت توقف کالاهای تخلیه شده توسط مرجع تحویل‌گیرنده و همچنین تاخیر در تنظیم و ارسال اظهارنامه‌های متروکه به “سازمان جمع‌آوری و فروش اموال تملیکی”، از عوامل اصلی انباشت و رسوب کالا در انبارهای گمرکی شناخته شده است. مدیریت ارشد گمرک اعلام کرده است که این قبیل تاخیرها به هیچ وجه قابل اغماض نبوده و ناظرین و مدیران کل گمرکات اجرایی موظف به نظارت مستمر و مستقیم بر این فرآیند هستند.
تیم مشاوره بازرگانی ایران ایمپکس آماده است تا با پایش مستمر وضعیت کوتاژهای تجاری شما، ریسک ورود به فرآیند متروکه را به صفر برساند.
⚖️ بررسی ابعاد حقوقی: تبصره‌های ماده 33 و 34 قانون امور گمرکی
این بخشنامه بر دو پایه قانونی بسیار مهم استوار است که شناخت آن‌ها برای هر بازرگانی الزامی است:
1️⃣ تبصره 2 ماده 34 قانون امور گمرکی (ق.ا.گ)
این تبصره به تکلیف قانونی گمرک در راستای تنظیم اظهارنامه متروکه و ارسال اطلاعات آن به سازمان جمع‌آوری و فروش اموال تملیکی اشاره دارد. طبق این بند، گمرک موظف است به محض پایان یافتن مهلت قانونی توقف کالا، فرآیند انتقال مالکیت موقت یا فروش آن را از طریق سازمان مذکور کلید بزند.
2️⃣ تبصره 1 ماده 33 قانون امور گمرکی (ق.ا.گ)
این تبصره به موضوع “اعاده به جریان” یا همان برگشت اظهارنامه متروکه به رویه ترخیص قطعی می‌پردازد. بخشنامه جدید شرایط بسیار سختی را برای اعاده اظهارنامه تعیین کرده است. هرگونه اقدام در این خصوص منوط به احراز شرایط زیر است:
-
ارائه درخواست کتبی و رسمی از سوی ذینفع یا صاحب کالا.
-
تعهد پرداخت یا ارائه تضمین معتبر برای حقوق ورودی.
-
ارائه تمام مجوزهای قانونی و مقرراتی (نظیر استاندارد، بهداشت، جهاد و … حسب مورد).
-
رفع کامل تمامی نواقص موجود در تشریفات گمرکی.
هشدار مهم ایران ایمپکس: گمرکات اجرایی به طور قطع از پذیرش درخواست اعاده اظهارنامه‌هایی که فاقد شرایط کامل جهت طی تشریفات ترخیص قطعی می‌باشند، منع شده‌اند. بنابراین تا زمانی که اسناد شما کامل نیست، فرآیند اعاده را آغاز نکنید.
⚠️ ضرب‌الاجل 1 ماهه خروج کالا پس از صدور پروانه الکترونیکی
یکی از کلیدی‌ترین و جدیدترین دستورات این بخشنامه مربوط به کالاهایی است که تشریفات آن‌ها به پایان رسیده است.
گاهی صاحبان کالا پس از پایان تشریفات گمرکی، پرداخت حقوق ورودی و حتی دریافت پروانه الکترونیکی و مجوز بارگیری، به دلایل مختلفی از خارج کردن کالا از انبارها خودداری می‌کنند. بخشنامه جدید برای این دسته از کالاها خط و نشان جدی کشیده است:
-
مهلت خروج کالا: حداکثر یک ماه از تاریخ صدور مجوز بارگیری.
-
ضمانت اجرا: در صورت عدم خروج کالا در این مهلت، یک اخطار سیستمی با مهلت 20 روزه به صاحب کالا داده می‌شود.
-
نتیجه عدم توجه به اخطار: در صورت پایان یافتن مهلت 20 روزه اخطار، گمرک با قید فوریت کالا را مشمول رویه متروکه اعلام کرده و پرونده را به سازمان اموال تملیکی ارجاع می‌دهد.
🛠️ راهکار ایران ایمپکس برای جلوگیری از متروکه شدن کالا
با توجه به تاکید بخشنامه بر پیگیری تمامی اظهارنامه‌های متروکه سال‌های قبل و تعیین تکلیف سریع آن‌ها، نظارت‌ها در تمامی گمرکات اجرایی کشور به شدت افزایش یافته است. برای اینکه کالای شما در این مسیر دچار توقیف و ارجاع به سازمان اموال تملیکی نشود، رعایت نکات زیر الزامی است:
-
پایش زمانی دقیق: مهلت‌های قانونی توقف کالا در انبارهای گمرکی و مواعد پس از صدور مجوز بارگیری را به طور دقیق رصد کنید.
-
تامین به موقع نقدینگی: پیش از صدور مجوزها، از تامین بودن مبالغ مربوط به حقوق ورودی و ضمانت‌نامه‌ها اطمینان حاصل کنید.
-
تکمیل اسناد و مجوزها: قبل از درخواست اعاده کالا، تمام مجوزهای صامتها و سازمان‌های همجوار را اخذ کنید.
مجموعه ایران ایمپکس به عنوان کارگزار رسمی و امین شما در گمرکات کشور، با بهره‌گیری از کارشناسان مجرب حقوقی و گمرکی، تمامی مراحل ترخیص قطعی کالا را در سریع‌ترین زمان ممکن و پیش از ورود به مهلت‌های بحرانی متروکه به سرانجام می‌رساند. با واگذاری فرآیندهای گمرکی خود به ایران ایمپکس، تجارت خود را از ریسک‌های سیستمی و بخشنامه‌های ناگهانی مصون بدارید.