🛑 ابطال کدهای رهگیری فرآورده‌های نفتی؛ شوک جدید به صادرات مشتقات نفتی + لیست شرکت‌ها

بخشنامه جدید گمرک جمهوری اسلامی ایران به شماره 000/1402/437970 مورخ 1402/04/05، به یکی از چالش‌برانگیزترین موضوعات حوزه صادرات انرژی و مواد شیمیایی پرداخته است: اعلام کدهای رهگیری ابطالی فرآورده‌ها و مشتقات نفتی. این ابلاغیه که پیرو نامه شماره 62412 سازمان ملی استاندارد ایران صادر شده است، فرآیند صادرات بسیاری از واحدهای تولیدی فعال در حوزه پتروشیمی و روان‌سازها را تحت تأثیر مستقیم قرار می‌دهد.

اگر شما نیز در حوزه صادرات فرآورده‌های نفتی، هیدروکربن‌ها یا روغن‌های صنعتی فعالیت دارید، تحلیل این بخشنامه توسط تیم فنی ایران ایمپکس را به دقت مطالعه کنید تا از توقیف محموله‌های صادراتی خود در گمرکات تخصصی جلوگیری نمایید.

🔍 ریشه حقوقی بخشنامه؛ چرا کدهای رهگیری باطل شدند؟

بر اساس قوانین صادرات فرآورده‌های نفتی و مشتقات پتروشیمی، تمامی واحدهای تولیدی مکلفند برای محصولات صادراتی خود از سازمان ملی استاندارد ایران، کد رهگیری استانداردسازی دریافت کنند. این فرآیند جهت تمیز دادن فرآورده‌های مجاز تولیدی از سوخت‌های یارانه‌ای و جلوگیری از قاچاق سوخت صورت می‌گیرد.

پیرو بخشنامه‌های مادر (مانند بخشنامه شماره 166/96/274905)، سازمان استاندارد به شرکت‌ها فرصتی جهت بازنگری و به‌روزرسانی دستورالعمل‌های کیفی کدهای صادرشده در بازه زمانی مهر ماه 1395 الی دی ماه 1398 داده بود. با پایان یافتن این مهلت و عدم اقدام یا عدم احراز شرایط توسط برخی واحدها، دفتر ارزیابی کیفیت کالاهای وارداتی و صادراتی رسماً دستور ابطال این کدها را صادر کرده است.

کارشناسان ایران ایمپکس تأکید می‌کنند که از تاریخ ابلاغ این دستورالعمل، سیستم جامع گمرکی (EPL) اجازه ثبت اظهارنامه صادراتی با کدهای ابطال‌شده را به هیچ بازرگانی نخواهد داد.

🗺️ استان‌های مشمول و دامنه جغرافیایی ابطال کدها

این بخشنامه یک جراحی بزرگ در شبکه صادرات مشتقات نفتی است و واحدهای تولیدی مستقر در 10 استان استراتژیک کشور را مستقیماً هدف قرار داده است:

• آذربایجان شرقی

• اردبیل

• تهران

• خوزستان

• زنجان

• سمنان

• قزوین

• قم

• کردستان

• گلستان

تشریفات خروجی این کالاها صرفاً در گمرکات تخصصی فرآورده‌های نفتی بررسی می‌شود و ابلاغ آن به سایر گمرکات کشور، صرفاً جهت آگاهی و پیشگیری از تخلفات احتمالی است. برای هماهنگی و ترخیص تخصصی بار در گمرکات بوشهر، بندرعباس و مرزهای زمینی، می‌توانید با مشاوران ایران ایمپکس در ارتباط باشید.

📊 لیست شرکت‌ها و کدهای رهگیری باطل شده

در جدول زیر، نام واحدهای تولیدی بزرگ ذکر شده در بخشنامه گمرک به همراه کدهای عددی باطل‌شده آمده است. بازرگانان باید از خرید بار با این مشخصات خودداری کنند:

| ردیف | نام استان | واحد تولیدی | کد رهگیری ابطال شده | وضعیت صادرات |

| :— | :— | :— | :— | :— |

| 1 | اردبیل | مهرشیمی سبلان | کلیه کدهای بازه 95 تا 98 | ❌ ممنوع |

| 12 | آذربایجان شرقی | پترولیوم ارس | کلیه کدهای بازه 95 تا 98 | ❌ ممنوع |

| 13 | آذربایجان شرقی | ارکان پارس هشترود | کلیه کدهای بازه 95 تا 98 | ❌ ممنوع |

| 14 | تهران | پتروشیمی ری | کلیه کدهای بازه 95 تا 98 | ❌ ممنوع |

| 31 | سمنان | پترو پالایش آکام | 230170578 | ❌ ممنوع |

| 32 | سمنان | پترو پالایش آکام | 230170572 | ❌ ممنوع |

| 46 | سمنان | هماشیمی فرد | 232310607 | ❌ ممنوع |

| 47 | سمنان | روغن موتور آریان اطلس | 231210529 | ❌ ممنوع |

| 91 | قزوین | آفاق سوخت اطلس | 283180602 | ❌ ممنوع |

| 92 | قزوین | روان سازان اطلس | 281170616 | ❌ ممنوع |

| 164 | قم | پیشگام سامان فرس | کلیه کدهای بازه 95 تا 98 | ❌ ممنوع |

| 166 | قم | پالایش پگاه پرشنگ | کلیه کدهای بازه 95 تا 98 | ❌ ممنوع |

| 169 | کردستان | نیکران شیمی | کلیه کدهای بازه 95 تا 98 | ❌ ممنوع |

| 171 | گلستان | روغن موتور رهروان گنبد | کلیه کدهای بازه 95 تا 98 | ❌ ممنوع |

| 173 | یزد | پتروستاره پویا | کلیه کدهای بازه 95 تا 98 | ❌ ممنوع |

🛠️ تحلیل کدهای تعرفه (HS Codes) وابسته به بخشنامه

هرچند در متن اصلی بخشنامه به طور مستقیم به شماره تعرفه‌ها اشاره نشده، اما کالاها و فرآورده‌های تولیدی این شرکت‌ها مستقیماً ذیل فصل 27 و 34 کتاب مقررات صادرات و واردات قرار می‌گیرند. در ادامه به تشریح مفاهیم حقوقی و تعرفه‌ای این بخش می‌پردازیم:

1. کدهای تعرفه مربوط به روغن موتور و روان‌سازها (تعرفه 2710 و 3403)

شرکت‌هایی نظیر روغن موتور آریان اطلس، روان سازان اطلس و روغن موتور رهروان گنبد در این دسته قرار دارند:

• HS Code 27101910: روغن‌های موتور که پایه نفت خام آنها بالای 70 درصد است. این کالاها مشمول ضوابط سخت‌گیرانه کارگروه ارزیابی مشتقات نفتی هستند.

• HS Code 34031900: روان‌کننده‌های آماده حاوی روغن‌های نفتی. ابطال کدهای رهگیری این بند یعنی گمرک محموله را به عنوان سوخت یا فرآورده پتروشیمی قاچاق تلقی خواهد کرد مگر اینکه کد جدید صادر شود.

2. کدهای تعرفه هیدروکربن‌ها و سوخت‌های تقطیری (تعرفه 2710)

شرکت‌های پترو پالایش نظیر پترو پالایش آکام، پتروشیمی ری و پالایش پگاه پرشنگ:

• HS Code 27101210: بنزین موتور و هیدروکربن‌های سبک سبک.

• HS Code 27101950: نفت گاز (گازوئیل) و هیدروکربن‌های سنگین ناشی از تقطیر. صادرات این اقلام بدون کد رهگیری معتبر سازمان استاندارد، مستقیماً مشمول ماده 1 قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز خواهد شد.

💡 راهکار صادرکنندگان برای برون‌رفت از بحران ابطال کدها

اگر محموله شما تولیدِ یکی از این شرکت‌هاست و کد رهگیری آن باطل شده، اقدامات زیر را به سرعت با همکاری تیم حقوقی ایران ایمپکس پیش ببرید:

1. توقف فوری بارگیری: به هیچ عنوان بار را به سمت گمرکات مرزی ارسال نکنید؛ چرا که در گمرکات تخصصی متوقف شده و هزینه دمورژ و انبارداری سنگینی به شما تحمیل می‌شود.

2. درخواست نمونه‌برداری مجدد (تست استاندارد): واحد تولیدی باید فوراً از طریق سامانه سازمان ملی استاندارد، درخواست تجدید ارزیابی و فرآیند استانداردسازی جدید را ثبت کند.

3. تغییر مسیر تامین کالا: در صورت فوری بودن تعهدات بین‌المللی، باید کالا را از واحدهای تولیدی دارای کدهای استانداردسازی معتبر (موضوع بخشنامه اخیر 389930/1402) تامین کنید.

برای مدیریت ریسک و دریافت مشاوره‌های تخصصی در حوزه صادرات فرآورده‌های نفتی و پتروشیمی، ایران ایمپکس به عنوان وکیل و ترخیص‌کار تخصصی شما در گمرکات کشور، آماده ارائه خدمات صفر تا صد تشریفات بازرگانی می‌باشد.