این بخشنامه رسمی توسط گمرک جمهوری اسلامی ایران ابلاغ گردیده و اجرای آن در تمامی دوایر گمرکی کشور لازمالاجرا میباشد. بازرگانان و ترخیصکاران محترم جهت تسریع در تشریفات گمرکی، جلوگیری از رسوب کالا و پرداخت حقوق ورودی قانونی، مفاد ذیل را مد نظر قرار دهند.
💊 تحلیل تخصصی بخشنامه کاهش حقوق گمرکی دارو و مواد اولیه دارویی در سال 1403
در راستای حمایت از تامین کالاهای اساسی و کاهش هزینههای درمانی در کشور، گمرک جمهوری اسلامی ایران بخشنامه جدید و بسیار مهمی را به شماره 1403/1504317 در تاریخ 1403/10/15 ابلاغ نموده است. این بخشنامه حاوی اصلاحیه تصویبنامه هیئت وزیران در خصوص اعطای تسهیلات حقوق گمرکی و کاهش مالیات بر ارزش افزوده برای بخش دارو و صنایع دارویی کشور است.
روند ترخیص کالا و بهرهمندی از معافیتها یا تخفیفات قانونی در حوزه اقلام استراتژیک دارویی، همواره پیچیدگیهای حقوقی خاص خود را دارد. مجموعه ایران ایمپکس به عنوان مرجع تخصصی بازرگانی و ترخیص کالا، در این مقاله جامع به کالبدشکافی دقیق این بخشنامه، بررسی تغییرات عبارتی مصوبه هیئت وزیران و تشریح ابعاد حقوقی و اجرایی آن برای بازرگانان و شرکتهای داروسازی میپردازد.
📋 جزئیات فنی و پیشینه حقوقی بخشنامه 1403/1504317
این ابلاغیه، پیرو سلسله مراتب اداری و با هماهنگی بین وزارت صمت، سازمان توسعه تجارت ایران و در نهایت گمرک ایران صادر شده است. ریشه اصلی این دستورالعمل به نامه شماره 4299454 مورخ 1403/10/10 مدیر دفتر مقررات صادرات و واردات بازمیگردد که تصویبنامه شماره 145234/ت63446هـ مورخ 1403/09/20 هیئت وزیران را ابلاغ نموده است.
هدف از این اصلاحیه، اصلاح و رفع ابهام از مصوبه قبلی (شماره 85614/ت62645هـ مورخ 1403/06/04) در خصوص کاهش حقوق گمرکی اقلام مشمول جزء (2) بند (الف) تبصره (9) قانون بودجه سال 1403 کل کشور است. طبق این بند از قانون بودجه، حاکمیت برای مهار تورم در بخش درمان و بهداشت، نرخ حقوق گمرکی و اقلام مالیاتی واردات دارو را به حداقل ممکن کاهش داده است. اگر در مسیر اعمال این معافیتها نیاز به مشاوره دارویی یا ترخیص فوری دارید، کارشناسان ایران ایمپکس آماده راهنمایی شما هستند.
🔍 تحلیل تغییرات مصوبه هیئت وزیران؛ چرا واژه «دارو» الحاق شد؟
هیئت وزیران در جلسه مورخ 1403/09/14 به پیشنهاد وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و به استناد اصل 138 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، سه تغییر کلیدی و عبارتی را در مصوبه اولیه ایجاد کرد. این تغییرات به ظاهر کوچک، بار حقوقی و مالی بسیار سنگینی در زمان اظهار کالا در سامانه EPL گمرک دارند:
-
اضافه شدن عبارت «دارو و» در جزء (الف) بند (1): در مصوبه قبلی ممکن بود اصطلاح مواد اولیه دارویی به تنهایی ذکر شده باشد یا ابهاماتی در تفکیک داروهای آماده مصرف (محصول نهایی) وجود داشته باشد. با الحاق کلمه “دارو”، اکنون هم خود داروی ساختهشده و هم مواد اولیه فرمولاسیون مشمول تسهیلات هستند.
-
اصلاح بند (7) الحاقی مربوط به مالیات بر ارزش افزوده: عبارت «دارو و» بعد از واژههای “ارزش افزوده” و “به عنوان” اضافه گردید. این اقدام به این معنی است که نرخ کاهشی یا تسهیلات مرتبط با مالیات بر ارزش افزوده به طور 100 درصدی به داروهای وارداتی نیز تسری مییابد.
-
اصلاح عنوان جدول پیوست شماره (1): عنوان جدول به «فهرست دارو و مواد اولیه دارویی» تغییر یافته است تا از نظر طبقه بندی تعرفهای، پوشش قانونی کامل ایجاد شود.
🛠 شرایط بهرهمندی از تسهیلات گمرکی دارو (437 ردیف تعرفه)
بر اساس متن صریح بخشنامه گمرک، این تسهیلات گمرکی به صورت عام و برای هر نوع کالایی قابل استفاده نیست. شرایط احراز و بهرهمندی از این تخفیفات و تسهیلات قانونی به شرح زیر است:
1. محدودیت به 437 ردیف تعرفه ممهور
تسهیلات اعطایی صرفاً و منحصراً شامل اقلامی است که ذیل (437) ردیف تعرفه مشخص شده در جدول پیوست مصوبه قرار میگیرند. این جدول الزامات بسیار سختی دارد و باید ممهور به مهر دفتر هیئت دولت باشد. هرگونه مغایرت در کدهای HS Code هشت رقمی، مانع از اعمال تخفیف گمرکی خواهد شد. برای بررسی دقیق کدهای تعرفه دارویی خود و انطباق آنها با لیست 437 ردیفه، میتوانید با دپارتمان فنی ایران ایمپکس تماس بگیرید.
2. ضرورت اخذ مجوزهای قانونی از مراجع ذیصلاح
واردات و ترخیص این اقلام دارویی مشروط به ارائه مجوز ترخیص معتبر از سوی مراجع زیر است:
-
وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی: (سازمان غذا و دارو) برای تمامی داروهای انسانی و مواد اولیه دارویی مرتبط.
-
وزارت جهاد کشاورزی: (سازمان دامپزشکی) برای اقلام دارویی و مواد اولیه دارویی دامی حسب مورد.
بدون بارگذاری این مجوزها در سامانه جامع تجارت و EPL گمرک، امکان ترخیص کالا با نرخهای ترجیحی تبصره 9 قانون بودجه 1403 وجود نخواهد داشت.
🚫 کالاهای ممنوعه و محروم از تسهیلات این بخشنامه
یکی از بخشهای بسیار حیاتی بخشنامه که گمرکات اجرایی کشور موظف به دقت بالا در اجرای آن شدهاند، بند مربوط به کالاهای غیرمشمول است. در متن بخشنامه صراحتاً آمده است:
“بدیهی است سایر گروههای کالایی از قبیل مواد اولیه خوراکی، آرایشی و بهداشتی مشمول تسهیلات قانونی مزبور نخواهند بود.”
تفاوت حقوقی و گمرکی مواد اولیه دارویی با آرایشی و خوراکی
بسیاری از بازرگانان به دلیل تشابه ساختار شیمیایی یا کاربرد مشترک برخی مواد (مثلاً اسیدهای آمینه یا ویتامینها که هم در دارو، هم در بخش خوراکی و هم در لوازم آرایشی کاربرد دارند)، کالا را ذیل فصول دارویی اظهار میکنند. اما این بخشنامه خط بطلانی بر این رویه کشیده است. ملاک اصلی، مجوز صادره و ماهیت مصرف نهایی کالا است. اگر کالا به عنوان ماده اولیه آرایشی یا بهداشتی وارد شود، حقوق گمرکی آن بر اساس مأخذهای عمومی سالانه محاسبه شده و مشمول کاهش حقوق گمرکی قانون بودجه 1403 نخواهد شد.
مدیریت ریسک در اظهار صحیح این کالاها مانع از جریمههای سنگین قاچاق یا دیسکریپنس (اختلاف تعرفه) گمرکی میشود. متخصصان ایران ایمپکس با تسلط بر بخشنامههای تفکیکی سازمان غذا و دارو، همراه شما در اظهار بدون ریسک کالا هستند.
💼 پیامدهای اجرایی برای گمرکات و بازرگانان
در بخش پایانی بخشنامه که به امضای مدیران ارشد گمرک از جمله علی اکبر شامانی (معاون امور گمرکی)، علیرضا صدریخواه (مدیرکل دفتر واردات)، احمد رضا کمان ترکی و رضا رحمانیان رسیده است، تاکید شده که گمرکات اجرایی باید تدابیر لازم جهت حصول اطمینان از وصول صحیح وجوه متعلقه را اتخاذ نمایند.
این عبارت به این معناست که بازبینی گمرکی (پس از ترخیص) و کارشناسان مجازی در حین ترخیص، کدهای تعرفه دارویی را به شدت رصد خواهند کرد تا بیشبود ارزش یا سوءاستفاده از معافیت 437 ردیف تعرفه صورت نگیرد.
برای انجام سریع امور گمرکی، ثبت سفارش، اخذ مجوز سازمان غذا و دارو و ترخیص تخصصی محمولههای دارویی خود بدون معطلی در بنادر و فرودگاهها، خدمات متمایز و صفر تا صد ایران ایمپکس بهترین انتخاب برای بازرگانان هوشمند است. با واگذاری پروندههای خود به ایران ایمپکس، از صحت محاسبات حقوق گمرکی و سرعت در زنجیره تامین خود اطمینان حاصل کنید.