این بخشنامه رسمی توسط مرکز واردات و امور مناطق آزاد و ویژه گمرک جمهوری اسلامی ایران ابلاغ گردیده و اجرای آن در تمامی دوایر گمرکی کشور لازم‌الاجرا می‌باشد. بازرگانان و ترخیص‌کاران محترم جهت تسریع در تشریفات گمرکی، جلوگیری از رسوب کالا و پرداخت حقوق ورودی قانونی، مفاد ذیل را مد نظر قرار دهند.
📋 دستورالعمل اجرایی تعیین درصد ضایعات و تلورانس در مناطق آزاد و ویژه اقتصادی
در پیچیدگی‌های فرآیندهای تولید و صادرات، یکی از مباحث چالش‌برانگیز برای فعالان اقتصادی در مناطق آزاد و ویژه، نحوه محاسبه و تأیید درصد ضایعات، تلورانس و پرت کالاهاست. ایران ایمپکس به عنوان مرجع تخصصی امور بازرگانی، در این مقاله به تحلیل بخشنامه شماره 98/129070 مورخ 1398/02/06 می‌پردازد که چارچوب دقیق نظارتی گمرک را در این حوزه مشخص کرده است.
🔍 ماهیت بخشنامه و هدف از ابلاغ آن
این بخشنامه که از سوی مرکز واردات و امور مناطق آزاد و ویژه گمرک جمهوری اسلامی ایران صادر شده است، به ابهاماتِ گمرکات همجوار در خصوص پذیرش ارقام مندرج در طرح‌های توجیهی پایان می‌دهد. هدف اصلی، افزایش دقت نظارت گمرکی بر واحدهای تولیدی مستقر در این مناطق است تا از سوءاستفاده‌های احتمالی یا محاسبات اشتباه در خصوص ضایعات جلوگیری شود. کارشناسان ایران ایمپکس معتقدند که درک این دستورالعمل برای شرکت‌های تولیدی جهت جلوگیری از توقف کالا در گمرک حیاتی است.
🛠 نقش گمرک در ارزیابی و تأیید ضرایب مصرف
طبق این بخشنامه، ارقام ارائه‌شده در جداول طرح‌های توجیهی (مربوط به ضایعات، تلورانس و پرت) که توسط کمیسیون ارزش افزوده ابلاغ می‌شود، به منزله “ادعای شرکت” تلقی می‌گردد. فرآیند تأیید نهایی به شرح زیر است:
-
بازدید میدانی: گمرکات موظفند شخصاً از فرآیند تولید بازدید کرده و ارزیابی کاملی انجام دهند.
-
بررسی کیل و ضرایب مصرف: گمرک باید مشخص کند که آیا ضایعاتِ اعلامی با میزان واقعی مصرف مواد اولیه (کیل) همخوانی دارد یا خیر.
-
استعلام تخصصی: در صورتی که کارشناسان گمرک تخصص کافی برای تعیین ضرایب فنی را نداشته باشند، موظف به استعلام از سازمان‌های ذی‌ربط (مانند وزارت صمت یا سازمان مناطق آزاد) هستند.
تیم مشاوره ایران ایمپکس توصیه می‌کند تولیدکنندگان پیش از ارائه مدارک، مستندات فنی دقیق خود را برای دفاع در زمان بازدیدهای میدانی آماده کنند.
💡 اهمیت ضوابط فنی در ترخیص کالا
درک مفاهیم “کیل” و “ضرایب مصرف” برای هر بازرگانی که در مناطق ویژه فعالیت می‌کند ضروری است. این ضرایب مستقیماً بر میزان سهمیه مواد اولیه وارداتی بدون پرداخت حقوق ورودی و همچنین تعهدات صادراتی شرکت تأثیر می‌گذارند. عدم تطابق بین ضایعات اظهار شده و ضایعات واقعی می‌تواند منجر به تغییر ماهیت کالای تولیدی و در نتیجه تعلق یا عدم تعلق معافیت‌های گمرکی شود.
برای دریافت مشاوره‌های تخصصی در زمینه تهیه طرح‌های توجیهی و مدیریت فرآیندهای گمرکی خود، می‌توانید به وب‌سایت ایران ایمپکس مراجعه کرده و از خدمات حرفه‌ای کارشناسان ما بهره‌مند شوید. ما در ایران ایمپکس همراه شما در پیچ و خم‌های مقررات گمرکی هستیم تا فعالیت تولیدی و بازرگانی شما با کمترین ریسک قانونی تداوم یابد.