این بخشنامه رسمی توسط گمرک جمهوری اسلامی ایران ابلاغ گردیده و اجرای آن در تمامی دوایر گمرکی کشور لازمالاجرا میباشد. بازرگانان و ترخیصکاران محترم جهت تسریع در تشریفات گمرکی، جلوگیری از رسوب کالا و پرداخت حقوق ورودی قانونی، مفاد ذیل را مد نظر قرار دهند.
📱 تحلیل جامع بخشنامه حقوق ورودی گوشی تلفن همراه در سال 1402؛ تغییرات مهم رویه تجاری و مسافری
بر اساس ابلاغیه جدید گمرک جمهوری اسلامی ایران به شماره 1402/616228، ضوابط، مأخذ سود بازرگانی و مجموع حقوق ورودی انواع گوشی تلفن همراه بر اساس بند (ط) تبصره (7) قانون بودجه سال 1402 کل کشور تبیین شده است. این بخشنامه که بر مبنای رفع اختلافات حقوقی بین وزارت صنعت، معدن و تجارت (صمت) و گمرک صادر شده، حاوی نکات کلیدی بسیار مهمی در خصوص تفاوت چشمگیر محاسبات گمرکی در «رویه تجاری» نسبت به «سایر رویهها» (به ویژه رویه مسافری و پستی) است.
اگر شما هم به عنوان بازرگان، واردکننده یا فعال حوزه بازرگانی تلفن همراه مشغول به فعالیت هستید، درک دقیق این تغییرات برای برآورد هزینههای ترخیص کالا بسیار حیاتی است. متخصصان ایران ایمپکس در این مقاله به تشریح کامل جزئیات فنی، کدهای تعرفه (HS Codes) و ابعاد حقوقی این بخشنامه میپردازند.
🔍 ریشه حقوقی بخشنامه؛ بند (ط) تبصره (7) قانون بودجه 1402
مبنای اصلی این بخشنامه، تکلیفی است که مجلس شورای اسلامی در قانون بودجه سال 1402 بر عهده دولت قرار داده است. طبق این بند قانونی، دولت موظف است حقوق ورودی واردات گوشیهای تلفن همراه را بر اساس ساختاری مشخص تعیین کند تا علاوه بر تامین درآمدهای پیشبینی شده، تعادل بازار و ترغیب به واردات رسمی و تجاری حفظ شود.
اختلاف در تفسیر این بند منجر به صدور نامه شماره 309894 دفتر حقوقی وزارت صمت و در نهایت رای معاونت حقوقی رئیسجمهور (نامه شماره 51377/46625) شد. خروجی نهایی این توافق حقوقی، اعمال مأخذ دو برابر حقوق ورودی موضوع بند (د) ماده (1) قانون امور گمرکی برای واردات در سایر رویهها (مانند رویه مسافری) نسبت به رویه تجاری است. اگر در زمینه قوانین گمرکی نیاز به مشاوره تخصصی دارید، کارشناسان ایران ایمپکس آماده راهنمایی شما هستند.
📊 تحلیل کدهای تعرفه (HS Codes) و مأخذ جدید حقوق ورودی
در این بخشنامه کالاها بر اساس ارزش دلاری و نوع فناوری (هوشمند یا صفحه کلید غیر لمسی) دستهبندی شدهاند. در ادامه هر یک از این کدها و نرخهای ابلاغی را بررسی میکنیم:
1. ردیف تعرفه 85171390 (گوشیهای تلفن همراه هوشمند)
این کد تعرفه به طور اختصاصی برای تلفنهای همراه هوشمند (Smartphones) کاربرد دارد. مأخذ محاسباتی آن به شرح زیر تغییر یافته است:
-
ارزش کمتر از 100 دلار: در رویه تجاری دارای 4٪ حقوق گمرکی و 2٪ سود بازرگانی (جمعاً 6٪) است؛ اما در سایر رویهها سود بازرگانی به 8٪ افزایش یافته و جمع حقوق ورودی به 12٪ میرسد.
-
ارزش بین 100 تا 600 دلار: در رویه تجاری به سود بازرگانی صفر درصد مجهز است و تنها 4٪ حقوق گمرکی دارد (جمعاً 4٪). اما در سایر رویهها (مانند مسافری)، سود بازرگانی آن به شدت جهش یافته و به 26٪ میرسد که مجموع حقوق ورودی را به 30٪ میرساند.
-
ارزش بالای 600 دلار (گوشیهای پرچمدار و لوکس): در رویه تجاری مجموعاً 15٪ (4٪ حقوق گمرکی + 11٪ سود بازرگانی) تعیین شده است؛ در حالی که در سایر رویهها سود بازرگانی به 26٪ افزایش یافته و جمع حقوق ورودی برابر با 30٪ خواهد بود.
2. ردیف تعرفه 85171420 (گوشیهای دارای صفحه کلید غیر لمسی)
این ردیف تعرفه به گوشیهای دکمهای یا کلاسیک اختصاص دارد:
- در تمامی ارزشها (کمتر از 100 دلار، 100 تا 600 دلار و بالای 600 دلار): نرخ رویه تجاری به صورت ثابت 15٪ (4٪ حقوق گمرکی و 11٪ سود بازرگانی) است؛ اما در سایر رویهها سود بازرگانی به 26٪ افزایش یافته و مجموع حقوق ورودی معادل 30٪ محاسبه میشود.
3. ردیفهای تعرفه 85171810، 85171890 و 85171490
طبق ملاحظات بخشنامه، حقوق ورودی سایر گوشیها تحت این کدهای تعرفه در سایر رویهها (به جز واردات تجاری) از ابتدای سال 1402 معادل 30 درصد تعیین شده است.
مجموعه ایران ایمپکس با تسلط بر این کدهای تعرفه، دقیقترین برآورد هزینهای را پیش از ثبت سفارش برای شما انجام میدهد.
⚖️ بررسی ابعاد حقوقی و قانون امور گمرکی
یکی از کلیدیترین بخشهای این بخشنامه، ارجاع به بند (د) ماده (1) قانون امور گمرکی است. این بند قانونی، «حقوق ورودی» را شامل حقوق گمرکی (که برای تمام کالاها معادل 4٪ ارزش گمرکی است) به علاوه سود بازرگانی (که توسط هیات وزیران تعیین میشود) تعریف میکند.
تصمیم به اعمال مأخذ دو برابر در سایر رویهها به جز تجاری، با هدف کنترل واردات غیررسمی از طریق رویه مسافری (سوءاستفاده از پاسپورت مسافران) اتخاذ شده است. این امر سبب میشود که واردات از طریق کانالهای تجاری رسمی به دلیل مأخذ پایینتر (به عنوان مثال 4٪ برای گوشیهای هوشمند 100 تا 600 دلار در مقایسه با 30٪ مسافری) کاملاً اقتصادیتر و منطقیتر باشد.
زمان اجرای این مصوبه برای افزایش سود بازرگانی از تاریخ 1402/03/21 با رعایت ماده (11) آییننامه اجرایی قانون مقررات صادرات و واردات (قانون مکتسبه و صیانت از حقوق حقوقی واردکنندگانی که کالا را پیش از تغییرات سود بازرگانی اظهار یا ثبت سفارش کردهاند) تعیین شده است.
💡 راهکار بازرگانان؛ چگونه هزینههای ترخیص را بهینه کنیم؟
با توجه به فاصله چشمگیر نرخ حقوق ورودی میان رویه تجاری و مسافری، اقدام به واردات از طریق ثبت سفارش رسمی و رویه تجاری، تنها راهکار حفظ رقابتپذیری در بازار تلفن همراه ایران است. فرآیندهای پیچیده تخصیص ارز، ثبت سفارش در سامانه جامع تجارت و ترخیص کالا در گمرک نیازمند همراهی یک کارگزار امین و باسابقه است.
شرکت تخصصی ایران ایمپکس به عنوان مرجع تخصصی خدمات بازرگانی و ترخیص کالا از گمرکات کشور، فرآیند صفر تا صد واردات و ترخیص انواع گوشی تلفن همراه را بر اساس آخرین بخشنامههای روز انجام میدهد. شما میتوانید جهت محاسبات آنلاین هزینههای ترخیص و انجام امور ثبت سفارش با کارشناسان ایران ایمپکس در ارتباط باشید.