این بخشنامه رسمی توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران (اداره تدوین مقررات ارزی) ابلاغ گردیده و اجرای آن در تمامی دوایر گمرکی کشور لازمالاجرا میباشد. بازرگانان و ترخیصکاران محترم جهت تسریع در تشریفات گمرکی، جلوگیری از رسوب کالا و پرداخت حقوق ورودی قانونی، مفاد ذیل را مد نظر قرار دهند.
تمدید مهلت تأمین ارز واردات از محل پروانههای صادراتی 1401 به بعد 📜✈️
بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران با صدور بخشنامه شماره 05/209472 به تاریخ 1405/08/13، گامی مهم در جهت تسهیل فرآیند رفع تعهدات ارزی و تسریع در ترخیص کالاهای اساسی و تجهیزات تولیدی برداشته است. این بخشنامه پیرو دستورالعمل پیشین (شماره 05/48621 مورخ 1405/03/10) و بر اساس مصوبه کمیسیون ارز بانک مرکزی ابلاغ شده و شرایط ویژهای را برای واردات در مقابل صادرات خود تا پایان سال 1405 پیشروی فعالان اقتصادی قرار داده است.
در این مقاله تخصصی از ایران ایمپکس، به تشریح مفاد این ابلاغیه، تحلیل هزینهفایده جریمه 5 درصدی و تبعات مالیاتی آن برای صادرکنندگان، واردکنندگان و کارگزاران گمرکی میپردازیم.
شرایط و دامنه شمول بخشنامه جدید ارزی
طبق مفاد ابلاغیه، امکان استفاده از ارز کوتاژها و پروانههای صادراتی صادرشده از سال 1401 به بعد مشروط به رعایت الزامات زیر تا 29 اسفند 1405 تمدید شده است:
- نوع کالاهای وارداتی: صرفاً شامل کالاهای اساسی، اقلام ضروری کشور (مطابق فهرست و ضوابط وزارت صمت) و مواد اولیه یا ماشینآلات خطوط تولید است.
- شرط زمانی اظهار گمرکی: واردکنندگانی مشمول این تسهیلات هستند که اظهارنامه گمرکی کالای آنها حداکثر تا تاریخ 1405/03/09 ثبت و صادر شده باشد.
- روش تأمین ارز: واردات در مقابل صادرات خود با استفاده از مانده پروانههای صادراتی سنوات 1401 تا 1405.
نحوه تعیین تکلیف پروانههای منقضیشده (تبصره 1 و 2)
یکی از چالشهای بزرگ صادرکنندگان، پایان یافتن مهلت قانونی 15 ماهه برای ایفای تعهدات ارزی حاصل از صادرات بود که منجر به قفل شدن پروانهها در سامانه جامع تجارت میشد. بخشنامه اخیر با تعیین یک سازوکار مشخص، قفل این پروانهها را باز کرده است:
- پرداخت جریمه عدم ایفای تعهد: چنانچه مهلت قانونی 15 ماهه پروانه منقضی شده باشد، متقاضی موظف است ابتدا مبلغ ریالی جریمه را واریز نماید.
- فرمول محاسبه جریمه: جریمه معادل 5 درصد (5٪) ارزش ریالی تعهد ایفانشده پروانه صادراتی است.
- مبنای نرخ ارز: محاسبه مبلغ ریالی بر اساس نرخ فروش حواله در مرکز مبادله ارز و طلای ایران در تاریخ روز مراجعه و پرداخت در سامانه جامع تجارت خواهد بود.
- باز شدن کوتاژ در سامانه: بلافاصله پس از پرداخت جریمه 5 درصدی، امکان ثبت پروانه صادراتی بهعنوان منشأ ارز در سامانه جامع تجارت فعال میگردد.
محرومیت از معافیتهای مالیاتی و مشوقهای صادراتی (تبصره 4)
نکتهای که مدیران مالی و کارشناسان ترخیص کالا باید به آن توجه ویژه داشته باشند، تبصره 4 این مصوبه است:
هشدار مالیاتی: ایفای تعهد ارزی از طریق پروانههایی که مهلت قانونی 15 ماهه آنها منقضی شده است، مشمول بهرهمندی از نرخ صفر مالیاتی، معافیتهای موضوع ماده 141 قانون مالیاتهای مستقیم و استرداد مالیات بر ارزش افزوده (VAT) نخواهد شد.
بنابراین، پیش از اقدام به استفاده از این پروانهها، محاسبه دقیق سود و زیان ناشی از پرداخت جریمه 5 درصدی و از دست رفتن معافیت مالیاتی در برابر هزینه تأمین ارز از سایر تالارها امری ضروری است.
تکالیف بانکهای عامل و مراحل اداری (تبصره 5)
بر اساس دستورالعمل بانک مرکزی، شبکه بانکی کشور موظف است اقدامات زیر را در فرآیند پذیرش تقاضاها اعمال نماید:
- اخذ تعهدنامه رسمی: بانکهای عامل ملزم به اخذ فرم نمونه تعهدنامه پیوست بخشنامه از متقاضیان قبل از تایید پرونده هستند.
- استعلام و نظارت: نظارت دقیق بر انطباق ردیف تعرفه کالا با اقلام اساسی و تجهیزات خطوط تولید.
- پاسخگویی به ابهامات: در صورت بروز مغایرت سیستمی یا ابهام اجرایی، موارد از طریق اداره رسیدگی به تعهدات صادراتی و وارداتی بانک مرکزی پیگیری خواهد شد.
جمعبندی و توصیههای کاربردی برای بازرگانان
ابلاغ این بخشنامه فرصتی بسیار مغتنم برای آن دسته از تولیدکنندگان و واردکنندگانی است که کالاهایشان به دلیل عدم تخصیص یا تأمین ارز در گمرکات کشور رسوب کرده بود. هرچند تحمیل جریمه 5 درصدی و سلب مشوقهای مالیاتی هزینههای سربار را افزایش میدهد، اما آزادسازی سرمایه راکد و جلوگیری از متروکه شدن کالاها در بنادر و اماکن گمرکی مزیتی تعیینکننده محسوب میشود.
توصیه میشود بازرگانان محترم پیش از پایان مهلت 29 اسفند 1405، وضعیت تعهدات ارزی کوتاژهای صادراتی سالهای 1401 تا 1404 خود را بررسی نموده و اقدامات لازم را در سامانه جامع تجارت به انجام رسانند. کارشناسان و مشاوران ارشد گمرکی در مجموعه ایران ایمپکس آماده ارائه خدمات مشاورهای و تسهیل امور ثبت سفارش و ترخیص تخصصی کالاهای شما هستند.