این بخشنامه رسمی توسط گمرک جمهوری اسلامی ایران / سامانه همتا ابلاغ گردیده و اجرای آن در تمامی دوایر گمرکی کشور لازم‌الاجرا می‌باشد. بازرگانان و ترخیص‌کاران محترم جهت تسریع در تشریفات گمرکی، جلوگیری از رسوب کالا و پرداخت حقوق ورودی قانونی، مفاد ذیل را مد نظر قرار دهند.
🚫 ابلاغ فهرست 24 مدل گوشی ممنوع‌الترخیص؛ محدودیت جدید رجیستری در رویه تجاری و مسافری (تعرفه 85171300)
بازار واردات تلفن همراه در ایران همواره یکی از پویاترین و در عین حال پرچالش‌ترین بخش‌های تجارت خارجی بوده است. در تازه‌ترین تحول مقرراتی، پس از اجرای سیاست محدودیت ثبت‌سفارش تجاری برای تلفن‌های همراه با ارزش بیش از 400 یورو، گمرک جمهوری اسلامی ایران با هماهنگی وزارت صنعت، معدن و تجارت و سامانه جامع اطلاع‌رسانی همتا، فهرستی شامل 24 مدل تلفن همراه هوشمند را ابلاغ کرده است که ترخیص و رجیستری آن‌ها در هر دو رویه تجاری و مسافری به طور کامل غیرمجاز اعلام شده است.
در این مقاله تخصصی از مجموعه ایران ایمپکس، به بررسی دقیق ابعاد این بخشنامه، فهرست برندها و مدل‌های مشمول، کد تعرفه مرتبط و پیامدهای حقوقی و مالی آن برای واردکنندگان، ترخیص‌کاران و مسافران می‌پردازیم.
📋 جزئیات بخشنامه و چرایی اعمال محدودیت‌های جدید
بر اساس ابلاغیه صادر شده به گمرکات اجرایی سراسر کشور، سیاست‌گذاران حوزه تجارت و ارتباطات تصمیم گرفته‌اند علاوه بر کنترل سقف ارزشی واردات در سامانه جامع تجارت (محدودیت سقف 400 یورو)، ورود و فعال‌سازی طیفی از گوشی‌های پرچمدار و لوکس را در شبکه ارتباطی کشور مسدود نمایند.
نکته بسیار مهم در این ابلاغیه، تسری ممنوعیت به رویه مسافری است. در سال‌های گذشته، بسیاری از مدل‌های پرچمدار که امکان ثبت‌سفارش تجاری نداشتند، از طریق رویه مسافری و با پرداخت عوارض گمرکی مضاعف وارد کشور شده و در سامانه همتا ثبت می‌شدند؛ اما بر اساس دستورالعمل جدید، هرگونه اظهار، ترخیص و فعال‌سازی این 24 مدل خاص، چه در قالب محموله‌های تجاری و چه به عنوان کالای همراه مسافر، فاقد وجاهت قانونی بوده و سامانه همتا از ثبت شناسه (IMEI) آن‌ها خودداری خواهد کرد.
📱 برندها و مدل‌های مشمول ممنوعیت ترخیص و رجیستری
طبق پیوست ابلاغی به گمرکات، این 24 مدل از میان پرچمداران و گوشی‌های رده‌بالای 7 برند مطرح جهانی انتخاب شده‌اند. برندهای مشمول عبارتند از:
* اپل (Apple)
* سامسونگ (Samsung)
* شیائومی (Xiaomi)
* اوپو (OPPO)
* ویوو (vivo)
* آنر (HONOR)
* گوگل (Google)
جدول شاخص‌ترین مدل‌های غیرمجاز اعلام‌شده
در جدول زیر، مهم‌ترین مدل‌های ذکرشده در صدر این فهرست که فاقد مجوز ترخیص و رجیستری هستند آورده شده است:
| ردیف | برند سازنده (Brand) | مدل تجاری دستگاه (Model) | کد تعرفه (HS Code) | وضعیت ترخیص و همتا |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Apple | iPhone 18 Pro Max | 85171300 | غیرمجاز / فاقد مجوز ترخیص |
| 2 | Apple | iPhone 18 Pro | 85171300 | غیرمجاز / فاقد مجوز ترخیص |
| 3 | Apple | iPhone Duo | 85171300 | غیرمجاز / فاقد مجوز ترخیص |
| 4 | Samsung | Galaxy S27 | 85171300 | غیرمجاز / فاقد مجوز ترخیص |
| 5 | Samsung | Galaxy S27 Ultra | 85171300 | غیرمجاز / فاقد مجوز ترخیص |
(توجه: علاوه بر 5 مدل فوق، 19 مدل پرچمدار دیگر از برندهای شیائومی، اوپو، ویوو، آنر، گوگل و سامسونگ نیز در فهرست کامل پیوست گمرک قرار دارند که مشمول همین قاعده می‌باشند).
🔍 بررسی فنی کد تعرفه (HS Code) تلفن‌های همراه هوشمند
در کتاب مقررات صادرات و واردات، تلفن‌های همراه هوشمند تحت فصل 85 (ماشین‌آلات و دستگاه‌های برقی و اجزاء و قطعات آن‌ها) و ردیف تعرفه 85171300 طبقه‌بندی می‌شوند.
واردات کالاهای ذیل این ردیف تعرفه نیازمند اخذ مجوزهای متعددی از جمله مجوز فنی سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی، مجوز ثبت‌سفارش وزارت صمت و رعایت ضوابط استاندارد و همتا است. با صدور بخشنامه اخیر، کدهای مدل (Model Number) و شناسه‌های اختصاصی (TAC) مربوط به این 24 مدل در سامانه گمرک و درگاه همتا مسدود شده و امکان اظهار آن‌ها ذیل ردیف 85171300 وجود نخواهد داشت. کارشناسان ایران ایمپکس اکیداً توصیه می‌کنند پیش از هرگونه خرید خارجی یا تنظیم پروفرما، وضعیت مجاز بودن مدل دقیق دستگاه در سامانه جامع تجارت و فهرست ارزش‌های گمرکی (TSC) استعلام شود.
⚖️ پیامدهای اجرایی برای بازرگانان، ترخیص‌کاران و مسافران
اعمال هم‌زمان محدودیت سقف 400 یورو و مسدودسازی رجیستری 24 مدل پرچمدار، آثار مستقیمی بر زنجیره تأمین و فرآیندهای گمرکی دارد:
1. ریسک متروکه شدن یا مرجوعی محموله‌های تجاری
بازرگانانی که پیش از این اقدام به پیش‌خرید یا حمل این مدل‌ها به مقصد گمرکات کشور کرده‌اند، با چالش عدم صدور مجوز ترخیص مواجه خواهند شد. در صورت ورود این کالاها به اماکن گمرکی، به دلیل فقدان مجوز ثبت‌سفارش و ممنوعیت ترخیص، تنها راهکار قانونی، درخواست اعاده به خارج از کشور (مرجوعی) پیش از انقضای مهلت ماندگاری و متروکه شدن کالا خواهد بود.
2. هشدار جدی به مسافران ورودی
مسافرانی که قصد ورود به کشور را دارند باید آگاه باشند که همراه داشتن مدل‌هایی نظیر iPhone 18 Pro Max یا Galaxy S27 Ultra، حتی برای مصرف شخصی، امکان ثبت در سامانه گمرکی فرودگاه‌ها و مبادی ورودی را نخواهد داشت. این دستگاه‌ها پس از اتمام مهلت یک‌ماهه آنتن‌دهی موقت شبکه‌های اپراتوری، به طور کامل قطع شده و هیچ‌گونه راهکار قانونی برای پرداخت عوارض و رجیستری آن‌ها در سامانه همتا وجود ندارد.
3. تشدید نظارت‌ها و برخورد با قاچاق
با بسته شدن مسیرهای رسمی (تجاری و مسافری)، هرگونه عرضه، حمل یا نگهداری تجاری این 24 مدل در سطح بازار داخلی، مصداق بارز کالای قاچاق تلقی شده و مشمول جرایم سنگین قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز خواهد شد.
💡 راهکارهای مدیریت ریسک در واردات کالاهای دیجیتال با ایران ایمپکس
تغییرات مستمر و لحظه‌ای در بخشنامه‌های وزارت صمت، بانک مرکزی و گمرک ایران، ضرورت بهره‌گیری از مشاوران متخصص امور گمرکی را دوچندان می‌کند. مجموعه ایران ایمپکس با رصد روزانه بخشنامه‌های گمرکی، تغییرات کتاب مقررات صادرات و واردات و دستورالعمل‌های سامانه جامع تجارت، آماده ارائه خدمات تخصصی به بازرگانان و واردکنندگان محترم است:
- استعلام پیش از خرید: بررسی وضعیت مجاز، مشروط یا ممنوع بودن کد تعرفه و مدل دقیق کالا پیش از حواله ارزی.
- مشاوره ثبت‌سفارش و تخصیص ارز: بهینه‌سازی فرآیندهای ثبت‌سفارش در چارچوب سقف‌های ارزشی و سهمیه‌های بازرگانی.
- تشریفات ترخیص تخصصی: انجام کلیه امور گمرکی و ترخیص کالا از گمرکات اجرایی کشور با کمترین رسوب زمانی و هزینه دموراژ.
برای دریافت مشاوره تخصصی در زمینه واردات، ترخیص کالا و استعلام آخرین بخشنامه‌های گمرکی، با کارشناسان ایران ایمپکس در ارتباط باشید.