این بخشنامه رسمی توسط هیئت وزیران ابلاغ گردیده و اجرای آن در تمامی دوایر گمرکی کشور لازمالاجرا میباشد. بازرگانان و ترخیصکاران محترم جهت تسریع در تشریفات گمرکی، جلوگیری از رسوب کالا و پرداخت حقوق ورودی قانونی، مفاد ذیل را مد نظر قرار دهند.
🚗 راهنمای جامع آییننامه واردات خودرو جانبازان و خرید خودرو داخلی سال 1402
با ابلاغ رسمی مصوبه شماره 47366/03/400 از سوی هیئت وزیران، جزییات و چگونگی تخصیص تسهیلات، معافیتها و فرآیند اجرایی واردات خودرو برای جانبازان معزز و همچنین مکانیزم خرید خودروهای داخلی برای ایثارگران مشمول تشریح شد. این مصوبه که در راستای اجرای بند (و) تبصره (7) ماده واحده قانون بودجه سال 1402 کل کشور تدوین شده، تحولات ساختاری مهمی را در حوزه ضوابط بازرگانی و ترخیص خودروهای حمایتی ایجاد کرده است.
در این مقاله تخصصی از سوی تیم تحریریه ایران ایمپکس، به واکاوی دقیق بندها، مواد قانونی، سقفهای ارزی و معافیتهای گمرکی این آییننامه پرداخته و ابعاد حقوقی و بازرگانی آن را برای متقاضیان و کارگزاران گمرکی تبیین میکنیم.
👥 تفکیک مشمولین؛ چه کسانی حق واردات خودرو یا خرید خودروی داخلی را دارند؟
تصویبنامه هیئت وزیران، متقاضیان واجد شرایط را به دو گروه مجزا با امتیازات بازرگانی و تسهیلاتی متفاوت تقسیم کرده است:
1. مشمولین واردات خودرو (بخش خارجی)
بر اساس بند 7 ماده 1 این آییننامه، تمامی جانبازان پنجاه درصد (50٪) و بالاتر که در سنوات گذشته از تسهیلات خودرویی موضوع ماده (45) قانون جامع خدماترسانی به ایثارگران استفاده نکرده باشند، واجد شرایط ثبت سفارش و واردات خودرو محسوب میشوند. در قوانین بازرگانی کشور، خودروهای سواری به طور عام ذیل کد تعرفه (HS Code) 8703 طبقهبندی میشوند که واردات آنها نیازمند رعایت الزامات فنی تخصصی است.
2. مشمولین خودروهای داخلی
مطابق بند 8 ماده 1، این گروه شامل جانبازان بیست و پنج درصد (25٪) الی چهل و نه درصد (49٪) است که به تشخیص کمیسیون پزشکی بنیاد از نظر جسمی دارای محدودیت حرکتی هستند. همچنین همسران و فرزندان شهدا و آزادگانی که معلولیت آنها به تایید کمیسیون پزشکی رسیده باشد، در این دسته قرار میگیرند و مشمول دریافت خودروهای تولید داخل با تسهیلات ویژه بانکی خواهند بود.
💶 سقف ارزی و شرایط فنی واردات خودروی جانبازان (کد تعرفه 8703)
ماده 17 این آییننامه، وزارت صنعت، معدن و تجارت (صمت) را مکلف کرده است تا مجوز ورود یک دستگاه خودروی نو یا کارکرده با حداکثر 5 سال قدمت از زمان تولید را برای مشمولین صادر کند. این خودروها باید متناسب با وضعیت جسمانی جانباز و همراه با تجهیزات مناسبسازی اختصاصی وارد شوند.
ارزش قانونی خودروهای وارداتی بر اساس ارزش تجاری در کشور مبدأ به صورت ارزش سیف (CIF) به سه سطح زیر تقسیم شده است:
-
سقف 35,000 یورو: ویژه جانبازان 70 درصد که از ناحیه دو پا یا دو دست قطع مچ شدهاند و یا دچار قطع نخاع هستند.
-
سقف 30,000 یورو: ویژه سایر جانبازان 70 درصد (بصیر، اعصاب و روان و غیره).
-
سقف 25,000 یورو: ویژه جانبازان 50 درصد الی 69 درصد.
کارشناسان ترخیص کالا در ایران ایمپکس یادآور میشوند که مبنای محاسبه گمرکی ارزش سیف (بهای خرید کالا در مبدأ + هزینه بیمه + کرایه حمل تا اولین بندر یا مرز ورودی ایران) است و ارزشگذاری در سامانه TSC گمرک بر این اساس کنترل خواهد شد.
💰 تسهیلات بانکی و نحوه تأمین ارز (ماده 6 و 13)
یکی از ارکان اصلی این بخشنامه، چگونگی تامین مالی و تخصیص ارز برای این طرح ملی است:
-
تسهیلات خرید خودروی داخلی: طبق ماده 13، بانک مرکزی معادل 25,000 میلیارد ریال منابع از محل تسهیلات قرضالحسنه تبصره (16) قانون بودجه تخصیص داده است. سقف وام فردی برای هر مشمول 2 میلیارد و 500 میلیون ریال (250 میلیون تومان) با کارمزد حداکثر 4 درصد و بازپرداخت 60 ماهه (5 ساله) تعیین شده است. مابقی قیمت خودرو باید توسط متقاضی به صورت نقدی واریز گردد.
-
تخصیص ارز واردات: مطابق ماده 19، بانک مرکزی مکلف به تامین و تخصیص ارز تا سقفهای مجاز فوقالذکر شده است. این منابع ارزی به صورت اولویتدار از محل منابع ارزی در اختیار وزارت صمت تامین خواهد شد تا فرآیند ثبت سفارش در سامانه جامع تجارت دچار اخلال نشود. متقاضیان عزیز جهت پیگیری امور ثبت سفارش و تخصیص ارز بازرگانی میتوانند از مشاورههای تخصصی ایران ایمپکس بهرهمند شوند.
❌ معافیتهای گمرکی و حقوقی؛ تسهیلات ویژه ترخیص کالا
ماده 18 آییننامه حاوی یکی از کلیدیترین مقررات برای ترخیصکاران و ذینفعان است. بر اساس این ماده، مشمولین از پرداخت 100 درصد سود بازرگانی متعلق به واردات خودرو و قطعات متناسبسازی معاف شدهاند.
در ساختار تعرفهای ایران، مأخذ مصوب کتاب مقررات صادرات و واردات شامل دو بخش “حقوق گمرکی” (ثابت برای همه کالاها) و “سود بازرگانی” (متغیر بر اساس حجم موتور و نوع سوخت خودرو ذیل ردیفهای 8703) است. حذف سود بازرگانی، هزینه نهایی ترخیص خودرو را به شدت کاهش میدهد. همچنین متقاضیان از پرداخت عوارض موضوع تصویبنامه شماره 62924/ت54522 مورخ 24/5/1396 (عوارض خاص واردات خودروهای سواری) معاف هستند.
🔒 محدودیتهای قانونی و ممنوعیت نقل و انتقال 5 ساله
دولت به منظور جلوگیری از رفتارهای سوداگرانه و واسطهگری در فیشهای ایثارگری، ضوابط نظارتی سختی را در ماده 20 گنجانده است:
ماده 20: “مشمولین واردات خودرو به مدت پنج سال حق فروش (رسمی، عادی یا وکالتی) خودروی وارداتی را ندارند.”
بر این اساس، مراجعی نظیر دفاتر ثبت اسناد رسمی و پلیس راهور فراجا مکلف به قفل سند و عدم تعویض پلاک این خودروها هستند. هرگونه واگذاری حتی به صورت مبایعهنامه عادی یا وکالت بلاعزل، از منظر حقوقی باطل بوده و منجر به توقیف خودرو خواهد شد. این بند حقوقی ضامن رسیدن تسهیلات به مصرفکننده واقعی است.
🛠️ نقش ایران ایمپکس در فرآیند واردات و ترخیص خودرو
اجرای فرآیندهای بازرگانی بینالمللی شامل ثبت سفارش در سامانه جامع تجارت، اخذ مجوزهای فنی استاندارد و محیط زیست، عملیات منشاء ارز در بانک مرکزی و در نهایت تنظیم اظهارنامه گمرکی در سامانه EPL، نیازمند دانش فنی بالایی است. مجموعه ایران ایمپکس به عنوان مرجع تخصصی خدمات بازرگانی و ترخیص کالا، آمادگی دارد تا تمامی مراحل ترخیص خودروهای وارداتی جانبازان را بر اساس آخرین ابلاغیههای گمرک ایران و با اعمال دقیق معافیتهای مصوب، در سریعترین زمان ممکن به انجام برساند. برای کسب اطلاعات بیشتر و دریافت مشاوره تخصصی، به وبسایت ایران ایمپکس مراجعه فرمایید.