تحولات جدید در تجارت مرزی و رویه ملوانی: فرصت‌ها و شفافیت‌سازی‌ها

تجارت مرزی، به ویژه از طریق رویه‌های کولبری و ملوانی، نقش مهمی در معیشت مرزنشینان و تأمین برخی کالاهای مورد نیاز کشور ایفا می‌کند. دولت در راستای ساماندهی و نظارت بر این نوع تجارت و ایجاد اشتغال پایدار در مناطق مرزی، کارگروه ویژه‌ای را تحت ماده ۴ قانون ساماندهی و نظارت بر تجارت مرزی، کولبری و ملوانی تشکیل داده است. هفتمین جلسه این کارگروه در تاریخ ۱۴۰۴/۰۲/۲۴ برگزار شد و مصوبات مهمی را به همراه داشت که می‌تواند تحولات قابل توجهی را در این حوزه رقم بزند.

مصوبات کلیدی هفتمین جلسه کارگروه تجارت مرزی

مصوبات هفتمین جلسه کارگروه، که در تاریخ ۱۴۰۴/۰۳/۱۸ ابلاغ گردید ، شامل جزئیات مهمی در خصوص رویه‌های ملوانی و کولبری است:

• شفافیت‌سازی در رویه ملوانی: بر اساس بند ۵ مصوبات این جلسه، محدودیتی در حوزه نشان‌های تجاری و مبدأ کالای وارداتی در رویه ملوانی، به جز رژیم صهیونیستی، وجود ندارد. این موضوع به معنای تسهیل واردات کالاهای متنوع‌تر از طریق رویه ملوانی است. سازمان توسعه تجارت ایران نیز در تاریخ ۱۴۰۴/۰۴/۱۷، این موضوع را به مرکز نوآوری هوشمندسازی و امنیت ابلاغ کرده و خواستار اعمال تغییرات لازم در سامانه جامع تجارت شده است.
• امکان تعیین منشأ ارز غیربانکی: بر اساس مصوبات این جلسه، امکان تعیین منشأ ارز از محل صادرات خود و دیگران به صورت غیربانکی نیز در رویه ملوانی وجود خواهد داشت. این به معنای انعطاف‌پذیری بیشتر در تأمین ارز برای واردات در این رویه است و شیوه اجرایی آن توسط وزارت صنعت، معدن و تجارت با همکاری بانک مرکزی تعیین خواهد شد.
• افزایش مسئولیت سازمان بنادر و دریانوردی: سازمان بنادر و دریانوردی مکلف شده است تا لیست شناورهای دارای گواهی موقت، اطلاعات تاریخ خروج و نوع اجازه حرکت (ملوانی، تجاری، داخلی) و همچنین گزارش تخلفات شناورها (از جمله خاموش نمودن AIS) را به کارگروه و سامانه جامع تجارت ارسال نماید. AIS (Automatic Identification System) یک سیستم ردیابی خودکار است که توسط کشتی‌ها و مراکز کنترل ترافیک دریایی برای شناسایی و موقعیت‌یابی استفاده می‌شود.
• ساماندهی رویه خرده‌فروشی و کولبری: مقرر شده است که رویه خرده‌فروشی صرفاً در قالب رویه کولبری انجام شده و اقلام مجاز و سقف‌های مربوطه در آن رعایت گردد. رویه اجرایی استفاده از ظرفیت خرده‌فروشی توسط سازمان توسعه تجارت با همکاری گمرک، وزارت کشور و استانداری‌های مربوطه تعیین خواهد شد.
• تسهیلات برای کولبران و کارگزاران مشمول رویه سابق: تا زمان شناسایی و ثبت کولبران و کارگزاران جدید توسط استان‌ها، افراد شناسایی شده رویه سابق می‌توانند از تسهیلات قانون ساماندهی و نظارت بر تجارت مرزی بهره‌مند شوند. این شامل اخذ صرفاً ۵ درصد ارزش افزوده به عنوان مجموع حقوق ورودی، عوارض و مالیات، و امکان خروج کالا از استان در سال اول است.
• برنامه‌ریزی برای تخصیص بودجه: استانداری‌های مشمول مکلفند تا پایان خرداد ۱۴۰۴ برنامه خود جهت هزینه در منطقه مشمول را برای تخصیص بودجه حاصل از اجرای قانون ارائه نمایند.
• شناسایی و برخورد با متخلفان: کمیته اجرایی متشکل از ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز، وزارت اطلاعات، سازمان اطلاعات سپاه، فراجا و سایر دستگاه‌ها تشکیل شده است تا ضمن دریافت گزارش از ضابطین، اسامی متخلفان را به کارگروه اعلام نماید تا از بهره‌مندی آنها از امتیازات و معافیت‌ها جلوگیری شود.

تأثیر این مصوبات بر فعالان حوزه بازرگانی

این مصوبات نشان‌دهنده عزم دولت برای ساماندهی و شفاف‌سازی تجارت مرزی است. حذف محدودیت در نشان‌های تجاری و مبدأ کالا (به جز رژیم صهیونیستی) در رویه ملوانی، به بازرگانان انعطاف‌پذیری بیشتری در انتخاب کالاهای وارداتی می‌دهد. همچنین، امکان تعیین منشأ ارز غیربانکی، می‌تواند گره‌گشای بسیاری از مشکلات تأمین ارز برای واردات‌کنندگان خرد در مناطق مرزی باشد.

در عین حال، تشدید نظارت‌ها بر تخلفات، از جمله خاموش کردن سیستم AIS شناورها، نشان‌دهنده رویکرد جدی دولت در مبارزه با قاچاق و ایجاد عدالت در فضای تجارت مرزی است.

نقش ایران ایمپکس در تسهیل تجارت مرزی و ترخیص کالا

با توجه به تغییرات و جزئیات فراوان در قوانین و مقررات تجارت مرزی، آگاهی کامل و به‌روز از این بخشنامه‌ها برای فعالان اقتصادی امری ضروری است. شرکت ایران ایمپکس به عنوان یک مرجع کاملاً تخصصی در زمینه بازرگانی، صادرات و واردات، و ترخیص کالا از گمرک، آماده ارائه خدمات جامع به شما عزیزان است.

تیم مجرب ایران ایمپکس با تسلط کامل بر آخرین بخشنامه‌ها و رویه‌های گمرکی، می‌تواند شما را در درک صحیح مفاد این مصوبات و تطبیق فعالیت‌های تجاری خود با آن یاری رساند. از مشاوره در خصوص رویه‌های ملوانی و کولبری، تا انجام دقیق فرآیندهای گمرکی و رفع موانع احتمالی، ایران ایمپکس در کنار شماست تا با اطمینان خاطر و بدون دغدغه، به فعالیت‌های بازرگانی خود ادامه دهید. با ایران ایمپکس، همواره یک گام جلوتر باشید.