مقالات

قانون موافقتنامه بین دولت جمهوری اسلامی ایران و دولت ژاپن درباره کمک و همکاری متقابل اداری در امور گمرکی

📑فهرست مطالب این مقاله۶ بخش

فصل جدید در روابط تجاری ایران و ژاپن: قانون موافقتنامه همکاری گمرکی دو کشور ابلاغ شد

در گامی مهم برای تقویت و تسهیل روابط تجاری میان ایران و ژاپن، “قانون موافقتنامه بین دولت جمهوری اسلامی ایران و دولت ژاپن درباره کمک و همکاری متقابل اداری در امور گمرکی” پس از تصویب نهایی در مجلس شورای اسلامی و تأیید شورای نگهبان، توسط رئیس جمهور جهت اجرا رسماً ابلاغ گردید.

این موافقتنامه که یک چهارچوب حقوقی مدرن برای همکاری‌های گمرکی ایجاد می‌کند، تأثیرات قابل توجهی بر فرآیندهای واردات و صادرات میان دو کشور خواهد داشت و به نفع تجار قانونمند و به ضرر متخلفان گمرکی تمام خواهد شد. ایران ایمپکس به عنوان مرجع تخصصی شما در امور بازرگانی، به تحلیل ابعاد و پیامدهای این توافقنامه مهم می‌پردازد.

اهداف اصلی موافقتنامه: تسهیل تجارت قانونی، مبارزه با تخلفات

این توافقنامه بر اساس یک نیاز متقابل و با اهداف روشن و مشخصی تدوین شده است:

  • حصول اطمینان از اجرای صحیح قوانین گمرکی: هدف اصلی، اطمینان از وصول دقیق حقوق و عوارض گمرکی و اجرای صحیح مقررات واردات و صادرات در هر دو کشور است.
  • پیشگیری و مبارزه با تخلفات گمرکی: این توافق، ابزارهای لازم برای همکاری مشترک در زمینه جلوگیری، تحقیق و مبارزه با انواع تخلفات گمرکی، از جمله قاچاق کالا (به‌ویژه مواد مخدر، سلاح و…)، کم‌اظهاری و بیش‌بود ارزش را فراهم می‌کند.
  • ساده‌سازی و هماهنگ‌سازی رویه‌ها: دو کشور متعهد شده‌اند تا برای ساده‌سازی و هماهنگ‌سازی رویه‌های گمرکی خود تلاش کنند که این امر می‌تواند به کاهش زمان و هزینه برای تجار منجر شود.

مهم‌ترین محورهای همکاری گمرکی ایران و ژاپن

این موافقتنامه شامل ۱۸ ماده است که مهم‌ترین محورهای همکاری در آن عبارتند از:

۱. تبادل اطلاعات (Information Exchange)

گمرکات دو کشور می‌توانند بنا به درخواست یا به ابتکار خود، اطلاعات مربوط به یک محموله تجاری را با یکدیگر به اشتراک بگذارند. این به معنای آن است که برای مثال، گمرک ایران می‌تواند به صورت رسمی از گمرک ژاپن (وزارت دارایی ژاپن) استعلام کند که آیا ارزش، مبدأ یا شرح کالای اظهار شده برای یک محموله وارداتی از ژاپن، صحیح است یا خیر. این بند، قوی‌ترین ابزار برای مقابله با کم‌اظهاری ارزش و اسناد خلاف واقع است.

۲. نظارت ویژه (Special Surveillance)

یکی از طرفین می‌تواند از دیگری درخواست کند تا نظارت ویژه‌ای بر موارد زیر داشته باشد:

  • اشخاصی که سابقه تخلف گمرکی دارند یا مظنون به آن هستند.
  • کالاهایی که گمان می‌رود بخشی از یک محموله قاچاق باشند.
  • وسایل حمل و نقل یا اماکنی که در تخلفات گمرکی مورد استفاده قرار می‌گیرند.

۳. همکاری‌های فنی و آموزشی

این توافقنامه، زمینه را برای همکاری‌های فنی، پژوهشی و آموزشی میان کارشناسان گمرک دو کشور فراهم می‌کند که می‌تواند به مدرن‌سازی و افزایش کارایی رویه‌های ترخیص کالا در هر دو طرف کمک کند.

این توافقنامه چه تأثیری بر کسب‌وکار شما دارد؟

اجرای این موافقتنامه یک شمشیر دولبه است که تأثیرات متفاوتی بر گروه‌های مختلف خواهد داشت:

  • برای تجار قانونمند (اثر مثبت):
    • تسریع در ترخیص: هماهنگی بیشتر و تبادل داده‌های صحیح می‌تواند به شناسایی سریع‌تر کالاهای کم‌ریسک و تسریع در فرآیندهای گمرکی برای واردکنندگان و صادرکنندگان معتبر منجر شود.
    • افزایش امنیت و پیش‌بینی‌پذیری: این توافق با ایجاد یک محیط تجاری امن‌تر، ریسک‌های ناشی از رقابت ناسالم و تخلفات را کاهش می‌دهد.
  • برای متخلفان گمرکی (اثر منفی):
    • افزایش ریسک تخلف: امکان استعلام و راستی‌آزمایی اطلاعات، ریسک هرگونه تخلف مانند کم‌اظهاری ارزش، دستکاری در اسناد مبدأ و… را به شدت بالا می‌برد.

نکات حقوقی مهم

  • محرمانگی اطلاعات: اطلاعات مبادله شده کاملاً محرمانه تلقی شده و صرفاً برای اهداف گمرکی قابل استفاده است.
  • محدودیت استفاده در دادگاه: بر اساس ماده ۹، اطلاعات مبادله شده در این چهارچوب، نمی‌تواند در رسیدگی‌های کیفری در دادگاه مورد استناد قرار گیرد، مگر با کسب رضایت کتبی قبلی از کشور ارائه‌دهنده اطلاعات.

نتیجه‌گیری

موافقتنامه همکاری گمرکی ایران و ژاپن، گامی بلند در جهت مدرن‌سازی و ایمن‌سازی یکی از مهم‌ترین کریدورهای تجاری کشور است. این توافق، ضمن ایجاد تسهیلات برای تجارت قانونی، عرصه را بر متخلفان تنگ‌تر کرده و به ایجاد یک محیط رقابتی سالم‌تر کمک می‌کند.

ایران ایمپکس با استقبال از چنین توافقاتی، همواره بر اصول تجارت شفاف و قانونمند تأکید داشته و با تسلط کامل بر قوانین بین‌المللی و داخلی، به شما کمک می‌کند تا فرآیندهای تجاری خود را با حداکثر امنیت و کارایی به انجام رسانید.

اشتراک‌گذاری این راهنما:
سجاد ایزدی - کارشناس ارشد امور گمرکی و بازرگانی

سجاد ایزدی

کارشناس امور گمرکی و مشاور بازرگانی گروه ایران ایمپکس

مشاور تخصصی واردات ماشین‌آلات و خطوط تولید، ترخیص کالا از کلیه گمرکات اجرایی کشور، رفع تعهدات ارزی و پیگیری پرونده‌های اختلافی در کمیسیون‌های گمرک ایران.