✈️ زلزله در رویه‌های گمرکی فرودگاه امام (ره): راهنمای جامع تغییر کد ۱۰۱۰۳ به ۱۰۱۱۰ و الزام استفاده از کد IRAFZ

در دنیای تجارت بین‌الملل و لجستیک هوایی، “زمان” ارزشمندترین دارایی است. هر تغییری در کدهای گمرکی یا سامانه‌های اظهار، می‌تواند سرنوشت ترخیص یک محموله را از “ترخیص فوری” به “رسوب کالا” تغییر دهد. اخیراً گمرک جمهوری اسلامی ایران و معاونت شهر فرودگاهی امام خمینی (ره)، تغییرات بنیادینی را در کدهای مقصد (Port of Destination) و کدهای اظهار گمرکی اعمال کرده‌اند که عدم اطلاع از آن، منجر به توقف محموله‌های وارداتی خواهد شد.

ما در تیم تخصصی ایران ایمپکس به عنوان دیدبان دقیق تغییرات گمرکی و بازرگانی، این بخشنامه مهم را کالبدشکافی کرده‌ایم تا شما بازرگانان، ترخیص‌کاران و شرکت‌های حمل‌ونقل بتوانید خود را با رویه‌های جدید همسو کنید.

🔄 شرح ماجرا: چرا کدهای گمرکی فرودگاه امام تغییر کرد؟

طبق اطلاعیه‌های رسمی و متنی که در اختیار ما قرار گرفته است ، یک تغییر استراتژیک در ساختار ورود کالا به بزرگترین مرز هوایی کشور رخ داده است. تا پیش از این، بارها تحت کد گمرکی عمومی فرودگاه (۱۰۱۰۳) مدیریت می‌شدند. اما با فعال‌سازی کامل ظرفیت‌های “منطقه آزاد تجاری شهر فرودگاهی امام خمینی (ره)“، لزوم تفکیک و ارتقای کدها احساس شد.

این تغییرات دو بخش اصلی دارد:

1. تغییر در مانیفست الکترونیک (برای شرکت‌های حمل): تغییر کد مقصد از IRIKAFZ به IRAFZ.

2. تغییر در اظهارنامه گمرکی (برای صاحبان کالا): مسدود شدن کد ۱۰۱۰۳ و فعال شدن کد ۱۰۱۱۰.

🖥️ تغییر کد مانیفست به IRAFZ: دستورالعمل ویژه شرکت‌های حمل (کریر و فورواردر)

یکی از گلوگاه‌های اصلی در ترخیص کالا، بحث “مانیفست” (Manifest) است. مانیفست، فهرست کل بارهای موجود در یک وسیله حمل (هواپیما) است که باید قبل از رسیدن بار، در سامانه گمرک بارگذاری شود.

تغییر فنی چیست؟

در گذشته، در قسمت Port of Destination (بندر مقصد) در مانیفست‌های الکترونیکی، از کدهای IRIKAFZ یا IRIKA استفاده می‌شد. اما طبق بخشنامه جدید، جهت تسریع در پردازش داده‌ها در سامانه جامع امور گمرکی (EPL)، این کد به IRAFZ تغییر یافته است.

تحلیل کارشناسان ایران ایمپکس

استفاده از کد جدید IRAFZ باعث می‌شود که اطلاعات بار، به محض نشستن پرواز و تخلیه، به صورت “خودکار” و “آنی” در کارتابل گمرک منطقه آزاد قابل رویت باشد.

• مزیت: حذف تاخیرهای ناشی از انتقال دستی اطلاعات یا مغایرت‌های سیستمی.

• نتیجه: فرآیندهایی مثل صدور قبض انبار، تفکیک قبض انبار و تجمیع بارنامه‌ها با سرعت بسیار بالاتری انجام می‌شود.

هشدار مهم به کریرها و فورواردرها: در زمان بارگذاری بارنامه‌های Master و House در پنل ارسال مانیفست سامانه پنجره واحد تجارت فرامرزی (EPL)، حتماً از کد IRAFZ استفاده کنید. استفاده از کدهای قدیمی منجر به عدم شناسایی بار در سیستم و جریمه‌های تاخیر خواهد شد.

🚫 خداحافظی با کد ۱۰۱۰۳ و سلام به کد ۱۰۱۱۰ (ویژه صاحبان کالا)

شاید مهم‌ترین بخش این اطلاعیه برای واردکنندگان و ترخیص‌کاران، تغییر کد گمرکی باشد.

• کد قدیم (مسدود شده): ۱۰۱۰۳ (گمرک فرودگاه امام خمینی ره)

• کد جدید (فعال): ۱۰۱۱۰ (گمرک منطقه آزاد شهر فرودگاهی امام خمینی ره)

چرا این تغییر کد ۱۰۱۱۰ مهم است؟

این تغییر نشان‌دهنده تغییر ماهیت حقوقی ورود کالا است. کد ۱۰۱۱۰ به معنای ورود کالا به “منطقه آزاد” است. مناطق آزاد از نظر قوانین گمرکی، تسهیلات بیشتری نسبت به سرزمین اصلی دارند. این یعنی گمرک فرودگاه امام اکنون به طور کامل در قالب قوانین مناطق آزاد عمل خواهد کرد که می‌تواند نویدبخش تسهیلات بازرگانی بیشتر برای مشتریان ایران ایمپکس باشد.

📦 تکلیف بارهای قبلی و قبض انبارهای صادر شده چیست؟

یکی از نگرانی‌های اصلی بازرگانان در زمان تغییر قوانین، وضعیت بارهایی است که “در راه” هستند یا “در انبار” مانده‌اند. بخشنامه صادره تکلیف را روشن کرده است:

1. اظهارنامه‌های قبلی: اگر کالای خود را پیش از این تاریخ با کد ۱۰۱۰۳ اظهار کرده‌اید و پروسه آن در جریان است، هیچ نگرانی نداشته باشید. این پرونده‌ها با همان رویه قبلی و بدون تغییر ادامه می‌یابند.

2. قبض انبارهای اظهار نشده (نکته حیاتی): اگر بار شما رسیده، قبض انبار صادر شده (با نام گمرک فرودگاه امام)، اما هنوز کالا را اظهار نکرده‌اید ( کوتاژ نگرفته‌اید)، باید اقدام اصلاحی انجام دهید.

🛠️ راهکار عملیاتی اصلاح قبض انبار

صاحبان کالا یا نمایندگان قانونی آن‌ها باید به شرکت حمل (Shipping Line/Airline Agency) مراجعه کنند.

• درخواست: تغییر “پورت گمرکی” (Customs Port) در سامانه.

• تغییر: از “گمرک فرودگاه امام” ⬅️ به “منطقه آزاد تجاری شهر فرودگاهی”.

• پس از این اصلاح، می‌توانید با کد ۱۰۱۱۰ اقدام به اظهار کالا نمایید.

📚 واژه‌نامه تخصصی و تشریح اصطلاحات گمرکی (آموزش بازرگانی)

در متن این اطلاعیه از اصطلاحات تخصصی استفاده شده است که تیم آموزش ایران ایمپکس برای شفافیت بیشتر، آن‌ها را تشریح می‌کند:

• مانیفست (Manifest): سندی است که فهرست کل محموله‌های یک کشتی یا هواپیما را نشان می‌دهد و شامل اطلاعات فرستنده، گیرنده، تعداد بسته و وزن است. این اولین سندی است که گمرک با آن مواجه می‌شود.

• بارنامه مستر (Master B/L): بارنامه‌ای که توسط خط حمل‌کننده اصلی (ایرلاین) صادر می‌شود و معمولاً کل بار تجمیعی را پوشش می‌دهد.

• بارنامه هاوس (House B/L): بارنامه‌ای که توسط فورواردر برای هر صاحب کالا به تفکیک صادر می‌شود. (در سیستم جدید هر دو باید با کد IRAFZ ثبت شوند).

• EPL (Electronic Packing List): سامانه جامع امور گمرکی یا همان پنجره واحد تجارت فرامرزی که تمام تشریفات گمرکی ایران در بستر آن انجام می‌شود.

• کریر (Carrier): شرکت حمل‌کننده‌ای که مالک وسیله حمل (هواپیما) است.

• فورواردر (Forwarder): شرکت واسطه حمل‌ونقل که مسئولیت هماهنگی ارسال کالا را بر عهده دارد.

💡 تاثیر این تغییرات بر سرعت ترخیص کالا

تیم ترخیص کالای ایران ایمپکس معتقد است که این یکپارچه‌سازی کدها در کوتاه‌مدت ممکن است باعث سردرگمی جزئی شود، اما در بلندمدت به نفع بازرگانان است.

با خودکار شدن نشست اطلاعات پرواز در سامانه ۱۰۱۱۰ (منطقه آزاد)، فاصله زمانی بین تخلیه بار تا صدور قبض انبار کاهش می‌یابد. این یعنی:

• کاهش هزینه انبارداری.

• سرعت بالاتر در دریافت کوتاژ.

• شفافیت بیشتر در رهگیری مرسولات هوایی.

🚀 سخن پایانی: با “ایران ایمپکس” به‌روز بمانید

تغییر کد فرودگاه امام از ۱۰۱۰۳ به ۱۰۱۱۰، تنها یک تغییر عدد نیست؛ بلکه تغییر در اکوسیستم واردات هوایی کشور است. عدم رعایت این نکات کوچک می‌تواند منجر به جریمه‌های سنگین اصلاح مانیفست و تاخیر در ترخیص شود.

اگر در خصوص تغییر بارنامه‌ها، اصلاح قبض انبار یا اظهار با کد جدید نیاز به مشاوره دارید، متخصصان ما در ایران ایمپکس آماده راهنمایی شما هستند. ما با رصد لحظه‌ای بخشنامه‌های گمرک، امنیت تجارت شما را تضمین می‌کنیم.

کلمات کلیدی: ترخیص کالا از فرودگاه امام خمینی، کد گمرک ۱۰۱۱۰، تغییر کد گمرکی فرودگاه امام، سامانه EPL، مانیفست الکترونیک، واردات هوایی، ایران ایمپکس، کد IRAFZ، منطقه آزاد شهر فرودگاهی، اصلاح قبض انبار، شرکت فورواردر، بارنامه مستر و هاوس.