بخشنامه موضوع مجوز ترخیص درخصوص کاغذ و مقوا ردیف تعرفه ۴۸۱۱۹۰۹۰
حذف مجوز ترخیص مرکز دخانیات برای کاغذ و مقوا (کد تعرفه ۴۸۱۱۹۰۹۰): یک گام مهم در تسهیل واردات
در یک اقدام مهم برای رفع موانع غیرضروری از مسیر تجارت و تولید، گمرک جمهوری اسلامی ایران با صدور بخشنامهای، الزام به اخذ مجوز ترخیص از «مرکز برنامهریزی، ساماندهی و نظارت بر امور دخانیات» را برای واردات کاغذ و مقوای ذیل کد تعرفه ۴۸۱۱۹۰۹۰ حذف کرد. این تصمیم که به دنبال ناهماهنگیهای اجرایی و درخواستهای مکرر بخش خصوصی اتخاذ شده، فرآیند واردات این ماده اولیه پرکاربرد را برای طیف وسیعی از صنایع، شفافتر و سریعتر میکند.
این مقاله که توسط تیم متخصص ایران ایمپکس تهیه شده است، به تحلیل دقیق این بخشنامه، دلایل این تصمیم و تأثیر آن بر واردکنندگان میپردازد.
ریشه مشکل: یک مانع غیر ضروری در گمرک
بر اساس مکاتبات صورت گرفته، پیش از این، گمرکات اجرایی کشور هنگام ترخیص کاغذ و مقوای ذیل کد تعرفه ۴۸۱۱۹۰۹۰، از واردکنندگان درخواست مجوز ترخیص از مرکز امور دخانیات را مینمودند. این الزام، دو مشکل اساسی ایجاد کرده بود:
- عدم دسترسی سیستمی مرکز دخانیات: خودِ مرکز امور دخانیات در نامهای اعلام کرده بود که دسترسی سیستمی لازم برای صدور یا رد مجوز ترخیص برای این کد تعرفه را ندارد.
- ایجاد اختلال در تأمین مواد اولیه: این الزام غیرضروری، باعث معطلی کالا در گمرک و ایجاد اختلال در "تداوم جریان تأمین مواد اولیه تولید" شده بود.
گمرکات این الزام را بر اساس ماده ۱۰ قانون انحصار دخانیات مطالبه میکردند، که نشاندهنده یک تفسیر سختگیرانه از قانونی قدیمی بود.
راه حل: شفافسازی سازمان توسعه تجارت
دفتر مقررات صادرات و واردات سازمان توسعه تجارت، با بررسی موضوع، طی نامه شماره ۵۵۵۹۷۶۲ مورخ ۱۴۰۴/۰۴/۱۱، به این مشکل خاتمه داد. منطق این سازمان برای حذف مجوز در مرحله ترخیص، بسیار شفاف و مبتنی بر دو دلیل کلیدی بود:
- اخذ مجوز در مرحله ثبت سفارش: واردکنندگان این کالا، مجوز لازم را از مرکز امور دخانیات در همان ابتدای فرآیند، یعنی در زمان ثبت سفارش، دریافت میکنند. بنابراین، درخواست مجدد مجوز در مرحله ترخیص، یک فرآیند تکراری و زائد است.
- عمومی بودن کاربرد کالا: کد تعرفه ۴۸۱۱۹۰۹۰ مربوط به کاغذ و مقوا "به صورت عام بوده و مورد مصرف آن صرفاً در صنایع دخانی نمیباشد". بنابراین، الزام تمام واردکنندگان این کالا به اخذ مجوز از مرکز دخانیات، منطقی و کارآمد نبود.
بر این اساس، دفتر مقررات صادرات و واردات رسماً اعلام کرد که "نیازی به اخذ مجوز ترخیص از مرکز یاد شده برای کالای فوق نمیباشد".
ابلاغ نهایی به گمرکات
در نهایت، گمرک جمهوری اسلامی ایران طی بخشنامه شماره ۱۴۰۴/۶۷۱۳۷۲ مورخ ۱۴۰۴/۰۵/۱۸، این تصمیم را به تمامی گمرکات اجرایی کشور ابلاغ کرد تا رویه واحدی در این خصوص اتخاذ شده و این مانع به طور کامل از مسیر واردکنندگان برداشته شود.
آشنایی با کالای مشمول: کد تعرفه ۴۸۱۱۹۰۹۰
این کد تعرفه در فصل ۴۸ کتاب مقررات صادرات و واردات قرار دارد و به "سایر کاغذ و مقواها، آغشته، اندوده، پوشانده، رنگآمیزی یا تزئین شده سطحی یا چاپ شده" اطلاق میشود. این یک کد تعرفه عمومی است که طیف وسیعی از کاغذهای صنعتی و بستهبندی را پوشش میدهد. همانطور که در مکاتبات اشاره شده، اگرچه بخشی از این کاغذها در صنعت سیگار (مثلاً برای بستهبندی) استفاده میشود، اما کاربردهای بسیار گستردهتری در صنایع دیگر نیز دارد.
بستر قانونی: چرا این مجوز قبلاً الزامی بود؟
الزام پیشین گمرکات به اخذ مجوز از مرکز دخانیات، ریشه در قانون انحصار دولتی دخانیات مصوب سال ۱۳۰۷ داشت. ماده ۱۰ این قانون، کلیه امور مربوط به تجارت توتون و تنباکو، از جمله واردات مواد اولیه مرتبط را تحت نظارت انحصاری دولت (که امروز توسط مرکز امور دخانیات نمایندگی میشود) قرار میدهد. بخشنامه جدید، در واقع تفسیری بهروز و کارآمد از این قانون قدیمی ارائه میدهد و مشخص میکند که نظارت این مرکز برای این کالای عمومی، در همان مرحله ثبت سفارش کافی است.
درک ریشههای تاریخی قوانین و اطلاع از آخرین بخشنامههایی که رویههای اجرایی آنها را اصلاح میکنند، برای یک ترخیص موفق ضروری است. ایران ایمپکس با رصد مداوم این تغییرات، به شما کمک میکند تا از مواجهه با درخواستهای غیرضروری و منسوخ در گمرک جلوگیری کنید.
کلام آخر
حذف مجوز ترخیص مرکز دخانیات برای کد تعرفه ۴۸۱۱۹۰۹۰، یک نمونه موفق از اصلاح فرآیندها و رفع بروکراسیهای زائد در نظام تجاری کشور است. این اقدام، به تسریع در ترخیص یک ماده اولیه مهم کمک کرده و از هزینههای اضافی برای تولیدکنندگان جلوگیری میکند. برای اطلاع از آخرین تغییرات در مقررات واردات و بهرهمندی از مشاوره تخصصی در تمامی امور گمرکی، با کارشناسان ایران ایمپکس در تماس باشید.