این بخشنامه رسمی توسط گمرک جمهوری اسلامی ایران ابلاغ گردیده و اجرای آن در تمامی دوایر گمرکی کشور لازمالاجرا میباشد. بازرگانان و ترخیصکاران محترم جهت تسریع در تشریفات گمرکی، جلوگیری از رسوب کالا و پرداخت حقوق ورودی قانونی، مفاد ذیل را مد نظر قرار دهند.
🚗 تضییق نظارت بر ورود موقت خودرو؛ راهنمای حقوقی بخشنامه جدید کارنه دو پاساژ و ابطال پروانهها
در سالهای اخیر، ورود موقت خودروهای لوکس و گذر موقت تحت صحابت دفترچه کارنه دو پاساژ یا پروانههای ورود موقت، به یکی از چالشهای حقوقی و نظارتی بزرگ در حوزه تجارت خارجی و گمرک ایران تبدیل شده است. سوءاستفادههای متعدد، عدم خروج به موقع وسایل نقلیه، واگذاری غیرقانونی خودروها به افراد غیر و در نهایت خروج صاحبان خودرو از کشور بدون تعیین تکلیف وسیله نقلیه، مراجع قضایی و رقابتی را به واکنش واداشته است.
در همین راستا، بخشنامه جدید گمرک جمهوری اسلامی ایران به شماره 1404/374563 مورخ 1404/03/19 با تکیه بر مصوبات دادستانی کل تهران و ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز، رویه ورود موقت خودرو را به شدت دستخوش تغییر و سختگیری کرده است. در این مقاله تحلیلی از ایران ایمپکس، به بررسی ابعاد حقوقی، فرآیندهای اجرایی جدید و تکالیف واردکنندگان و بازرگانان بر اساس این بخشنامه میپردازیم.
⚖️ تحلیل مواد قانونی بخشنامه؛ تشدید برخورد از تخلف انتظامی تا جرم قاچاق
این بخشنامه بر روی سه محور قانونی بسیار کلیدی از قانون امور گمرکی مصوب 1390 و آییننامه اجرایی آن استوار است. برای درک بهتر تغییرات، لازم است مفاهیم حقوقی این مواد را بازخوانی کنیم:
1. بند (ب) ماده 113 قانون امور گمرکی (مصادیق قاچاق گمرکی)
بر اساس بند (ب) ماده 113 قانون امور گمرکی، کالایی که تحت عنوان ورود موقت یا ورود موقت برای پردازش اظهار شده و در مهلت مقرر از کشور خارج نشود یا به گمرک تحویل نگردد، مشمول مقررات قاچاق کالا خواهد بود. بخشنامه جدید تاکید میکند که اگر مهلت تردد خودروی گذر موقت به پایان برسد و اقدامی برای تمدید یا خروج صورت نگیرد، گمرک مبدأ بدون معطلی مکلف به تنظیم صورتجلسه کشف قاچاق و ارسال پرونده به مراجع تعزیری یا دادسرا است.
2. ماده 80 آییننامه اجرایی قانون امور گمرکی (احراز عمد یا غیرعمد)
این ماده به بررسی دلایل عدم خروج کالا در مهلت مقرر میپردازد. گمرک واردکننده مکلف است بررسیهای متعارف را ظرف مهلت زمانی مشخص انجام دهد تا مشخص شود آیا عدم خروج خودرو ناشی از عمد (به قصد فروش و قاچاق در داخل کشور) بوده یا دلایل غیرعمدی (مانند تصادف شدید، بیماری حاد صاحب خودرو یا توقیف قضایی) مانع از خروج شده است. تیم حقوقی ایران ایمپکس آماده ارائه مشاوره در خصوص اثبات عدم عمد در پروندههای گمرکی است.
3. تبصره ماده 80 و ماده 109 قانون امور گمرکی (جریمه انتظامی تاخیر)
یک راه تنفس قانونی برای کسانی که دچار تاخیرهای جزیی شدهاند در نظر گرفته شده است. چنانچه خودرو با تأخیر چند روزه تحویل گمرک شود، مشروط بر اینکه هنوز گزارش وقوع قاچاق توسط گمرک به مرجع رسیدگیکننده (سازمان تعزیرات حکومتی یا دادسرا) منعکس نشده باشد، موضوع از فاز جرم قاچاق خارج میشود. در این حالت، با اخذ جریمه انتظامی موضوع ماده 109 قانون امور گمرکی (که جریمهای نقدی به ازای هر روز تاخیر است)، انجام سایر تشریفات گمرکی و خروج خودرو بلامانع خواهد بود.
📋 دستورالعمل و تشریفات جدید گمرکات اجرایی کشور
مطابق ابلاغیه جدید مرکز مبارزه با جرائم سازمان یافته و مصوبات حوزه دادستانی تهران، دو دستور کار فوراً به تمام گمرکات مرزی و اجرایی کشور ابلاغ شده است:
تکالیف بررسی فوری و سیستماتیک (بند 1 بخشنامه)
-
تنظیم فوری صورتجلسه قاچاق: تمام گمرکات موظفند لیست خودروهای ورود موقت منقضی شده را بررسی کرده و برای آنهایی که تعیین تکلیف نشدهاند، پرونده قاچاق تشکیل دهند.
-
همکاری بین گمرکی: اگر خودرویی به گمرکی غیر از گمرک ورودی تحویل داده شود، آن گمرک مکلف است در اسرع وقت مراتب را به گمرک ورودی و دفتر واردات گزارش دهد تا از صدور اشتباه گزارش قاچاق جلوگیری شود.
الزامات سختگیرانه در زمان ورود خودرو (بند 2 بخشنامه)
در زمان ورود خودرو تحت صحابت کارنه دو پاساژ، گمرک مأمور به اجرای مراحل زیر است:
-
اخذ تعهدنامه محضری و رسمی از آورنده خودرو مبنی بر عدم واگذاری به غیر و خروج در بازه زمانی تعیینشده.
-
مستندسازی تصویری دقیق: ضمیمه کردن تصاویر کامل و واضح از خودرو به همراه درج دقیق شماره شاسی (VIN) و شماره موتور در اسناد گمرکی جهت جلوگیری از تعویض قطعات یا پلاک ارزانقیمت بر روی بدنه خودروهای دیگر.
📝 متن و مفاد تعهدنامه رسمی ورود موقت خودرو
واردکنندگان یا مسافرانی که با خودروی شخصی وارد کشور میشوند، ملزم به امضا و پذیرش چارچوب تعهد ذیل هستند که عواقب حقوقی سنگینی را در صورت تخلف به همراه دارد:
| ردیف | شرح مورد تعهد در بخشنامه 1404/374563 | عواقب حقوقی عدم اجرا |
| :— | :— | :— |
| 1 | عدم واگذاری خودرو به هیچ شخصی مگر به موجب مقررات گمرکی کشور ایران | پدید آمدن جرم فروش و انتقال مال غیر و قاچاق سازمانیافته |
| 2 | خروج خودرو از کشور شخصاً قبل از پایان مدت زمانی که گمرک تعیین نموده است | توقیف خودرو توسط پلیس راهور و انتقال به پارکینگ گمرک به عنوان کالای قاچاق |
| 3 | تحویل خودرو به گمرک یا خروج از کشور قبل از اینکه شخص آورنده از کشور خارج شود | ضبط تضامین بانکی یا سپردههای نقدی و ممنوعالخروجیهای بعدی |
| 4 | پذیرش حق پیگیری قانونی گمرک در صورت عدم انجام تعهدات | ارجاع پرونده به محاکم قضایی ملی و کارگروههای مبارزه با قاچاق |
💡 راهکار بازرگانان و مسافران چیست؟ خدمات ترخیص و مشاوره ایران ایمپکس
فرآیند ورود موقت خودرو در ایران به دلیل حساسیتهای ارزی و خودرویی، همواره پیچیدگیهای خاص خود را داشته است. با ابلاغ این بخشنامه جدید، ریسک نگهداری خودروهای گذر موقت بیش از تاریخ درج شده در پروانه یا کارنه به شدت افزایش یافته است.
مجموعه ایران ایمپکس به عنوان مرجع تخصصی بازرگانی، ترخیص کالا و مشاوره حقوقی گمرکی، آماده است تا به بازرگانان، ایرانیان مقیم خارج از کشور و اتباع خارجی در زمینههای زیر یاری رساند:
-
مشاوره در خصوص نحوه اخذ کارنه دو پاساژ و تمدید پروانههای ورود موقت پیش از انقضای مهلت قانونی.
-
حل و فصل پروندههای گمرکی مرتبط با ماده 80 و اثبات عذر موجه و عدم عمد در تاخیر خروج خودرو.
-
انجام تشریفات گمرکی، تودیع تضامین و مراجعات اداری در گمرکات مبدأ و مقصد.
برای جلوگیری از توقیف خودرو و اتهامات سنگین مرتبط با قاچاق کالا، پیش از اقدام به ورود خودرو یا در صورت مواجهه با اتهامات گمرکی، با کارشناسان ارشد ایران ایمپکس در ارتباط باشید.