این بخشنامه رسمی توسط سازمان امور مالیاتی کشور ابلاغ گردیده و اجرای آن در تمامی دوایر گمرکی کشور لازم‌الاجرا می‌باشد. بازرگانان و ترخیص‌کاران محترم جهت تسریع در تشریفات گمرکی، جلوگیری از رسوب کالا و پرداخت حقوق ورودی قانونی، مفاد ذیل را مد نظر قرار دهند.
📋 تحلیل جامع نحوه اظهار کالا از مناطق آزاد به سرزمین اصلی (تبصره 3 ماده 17) 🚛
با اجرایی شدن قانون دائمی مالیات بر ارزش افزوده، تحولی جدی در رویه‌های گمرکی و مالیاتی حاکم بر مناطق آزاد تجاری-صنعتی رخ داده است. این تغییرات که از دی ماه 1400 کلید خورده، مستقیماً بر هزینه‌های تمام شده کالا و نحوه اظهار در سامانه EPL تأثیر می‌گذارد. مجموعه ایران ایمپکس به عنوان مرجع تخصصی ترخیص کالا، در این مقاله به کالبدشکافی حقوقی و اجرایی این بخشنامه می‌پردازد.
⚖️ بررسی زیربنای قانونی: تبصره 3 ماده 17 قانون مالیات بر ارزش افزوده
اصلی‌ترین نقطه تمرکز این بخشنامه، اجرای دقیق تبصره (3) ماده (17) قانون دائمی مالیات بر ارزش افزوده است. طبق این قانون، تمامی واردکنندگان کالا از مناطق آزاد به سرزمین اصلی موظف به اظهار کالا به گمرک هستند.
در این میان، گمرک موظف است کالا را به دو بخش تفکیک کند:
-
بخش تولید داخل: قسمتی از کالا که طبق بند «ب» ماده 65 قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه، ارزش افزوده ایجاد شده در منطقه محسوب می‌شود. برای این بخش، فقط مالیات و عوارض ارزش افزوده اخذ می‌گردد.
-
بخش وارداتی: قسمتی که شامل مواد اولیه یا قطعات خارجی است که در محصول نهایی به کار رفته است. برای این بخش، علاوه بر مالیات و عوارض، حقوق ورودی نیز طبق جداول تعرفه گمرکی اخذ خواهد شد.
🏗️ نقش کلیدی ماده 65 قانون احکام دائمی در تشخیص ماهیت کالا
ماده 65 قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه کشور، به عنوان خط‌کش تشخیص “تولید داخل” عمل می‌کند. این ماده به میزان “ارزش افزوده” ایجاد شده در مناطق آزاد اشاره دارد. کارشناسان ایران ایمپکس معتقدند که بازرگانان باید پیش از اظهار، نسبت به درصد مجاز ارزش افزوده (Value Added) کالای خود اطمینان حاصل کنند تا از پرداخت هزینه‌های اضافی بابت حقوق ورودی در بخش‌های تولیدی مصون بمانند.
🔍 تحلیل فنی و گمرکی برای بازرگانان و تولیدکنندگان
اجرای این بخشنامه به معنای پایان ابهامات در محاسبه مالیات کالاهای “ساخت منطقه” است. تا پیش از این، تداخل مقررات قدیمی با قوانین مالیاتی جدید چالش‌هایی را برای فعالان اقتصادی ایجاد می‌کرد. اکنون با صراحت اعلام شده است که:
-
حقوق ورودی: فقط به سهم قطعات خارجی تعلق می‌گیرد.
-
مالیات و عوارض: به کل کالا (هم بخش داخلی و هم خارجی) تعلق می‌گیرد تا عدالت مالیاتی نسبت به کالاهای تولید شده در سرزمین اصلی برقرار شود.
تیم متخصص ایران ایمپکس با تسلط بر کدهای تعرفه (HS Codes) و نحوه محاسبه درصدهای ارزش افزوده در کمیسیون‌های مربوطه، آماده ارائه مشاوره به واحدهای تولیدی مستقر در مناطق آزاد جهت بهینه‌سازی فرآیند ترخیص است.
✅ نکات کلیدی برای جلوگیری از تضییع حقوق فعالان اقتصادی
-
دقت در اظهارنامه: تفکیک دقیق اجزای کالا در زمان تنظیم اظهارنامه گمرکی حیاتی است.
-
زمان‌بندی اجرا: توجه داشته باشید که این مقررات از تاریخ 1400/10/13 لازم‌الاجرا شده و تمامی محموله‌های پس از این تاریخ مشمول قانون دائمی هستند.
-
تسهیلات مالیاتی: استفاده از تسهیلات این تبصره مستلزم داشتن تاییدیه تولید داخل از مراجع ذی‌صلاح مناطق آزاد است.
برای دریافت آخرین بخشنامه‌های گمرکی و انجام امور اجرایی ترخیص کالا با بالاترین سرعت، به وب‌سایت ایران ایمپکس مراجعه نمایید. ما در کنار شما هستیم تا پیچیدگی‌های قانونی را به فرصت‌های تجاری تبدیل کنیم.