این بخشنامه رسمی توسط گمرک جمهوری اسلامی ایران - دفتر صادرات ابلاغ گردیده و اجرای آن در تمامی دوایر گمرکی کشور لازمالاجرا میباشد. بازرگانان و ترخیصکاران محترم جهت تسریع در تشریفات گمرکی، جلوگیری از رسوب کالا و پرداخت حقوق ورودی قانونی، مفاد ذیل را مد نظر قرار دهند.
🏗️ تحلیل جامع بخشنامه ممنوعیت صادرات آهن اسفنجی و ضوابط جدید صادرات فلزات
صنعت فولاد و متالورژی به عنوان یکی از ارکان حیاتی اقتصاد کشور، همواره تحت تأثیر سیاستهای تنظیم بازار داخلی و فرآیندهای نظارتی گمرکی قرار دارد. در راستای حمایت از تولید داخلی و جلوگیری از خروج بیرویه مواد اولیه، بخشنامههای مفصلی پیرامون نحوه مدیریت صادرات این محصولات وضع شده است. در این مقاله تحلیلی، تیم تخصصی ایران ایمپکس به کالبدشکافی ابلاغیه شماره 161/97/568745 گمرک جمهوری اسلامی ایران و پیشنیازهای حقوقی آن میپردازد. اگر شما نیز جزو صادرکنندگان حوزه فولاد و فلزات هستید، درک این قوانین برای پیشگیری از توقف محمولهها در گمرکات اجرایی الزامی است.
🚫 ممنوعیت مشروط صادرات آهن اسفنجی؛ ابعاد حقوقی و اهداف اقتصادی
بر اساس دستورالعمل صادر شده از سوی وزارت صنعت، معدن و تجارت و ابلاغیه رسمی دفتر صادرات گمرک، صادرات آهن اسفنجی با محدودیتهای شدیدی مواجه شده است. این تصمیم با هدف:
-
تأمین پایدار مواد اولیه مورد نیاز واحدهای ذوبی و کارخانجات فولادسازی کشور
-
تقویت و رشد صنایع پاییندستی زنجیره فولاد
-
حفظ فرصتهای شغلی و جلوگیری از رکود در صنایع وابسته
-
مقابله با رفتارهای سوداگرانه و خروج غیرقانونی منابع ارزشمند معدنی
اتخاذ شده است. طبق مفاد صریح این مصوبه، خروج این کالا از مرزهای کشور به طور مطلق ممنوع نیست، بلکه مشروط به طی کردن مکانیزمهای سختگیرانه غربالگری در بورس کالا و سیستمهای نظارتی وزارت صمت است. مشاوران بازرگانی ایران ایمپکس آمادهاند تا شما را در دریافت مجوزهای قانونی این حوزه یاری کنند.
🔍 بررسی کارشناسی کدهای تعرفه گمرکی (HS Codes) آهن اسفنجی
در متن این بخشنامه، به صورت کاملاً دقیق کدهای طبقه بندی بینالمللی سیستم هماهنگشده (HS Code) برای آهن اسفنجی مشخص شده است. تحلیل این تعرفهها به شرح زیر است:
1. کد تعرفه 72031000 (محصولات آهنی حاصل از احیای مستقیم سنگ آهن)
این کد تعرفه به آهن اسفنجی به دست آمده از فرآیندهای احیای مستقیم (DRI) اختصاص دارد که به صورت کلوخه، گندله یا اشکال مشابه تولید میشود. این کالا ماده اولیه اصلی کورههای قوس الکتریکی برای تولید فولاد خام است.
2. کد تعرفه 72039000 (سایر محصولات آهنی اسفنجی)
این ردیف تعرفه شامل سایر اشکال آهن با خلوص بالا، از جمله آهن به دست آمده به روشهای غیر از احیای مستقیم و یا قطعات با تخلخل بالا (اسفنجی) با درجه خلوص 99.8 درصد به صورت پودر یا کلوخه است.
نکته حقوقی مهم: طبق قوانین جاری، هرگونه اظهار خلاف واقع کدهای تعرفه مذکور زیر مجموعه کالاهای دیگر جهت دور زدن ممنوعیت، مشمول مصادیق قاچاق گمرکی خواهد بود. برای بررسی صحت کوتاژها و فرآیندهای ارزیابی کالا، میتوانید از خدمات پلتفرم ایران ایمپکس بهرهمند شوید.
📑 شروط اساسی و الزامات دوگانه برای صادرات آهن اسفنجی
تولیدکنندگانی که تمایل به صادرات محصولات خود تحت کدهای ردیف 7203 دارند، باید زنجیره قانونی زیر را به طور کامل و بدون نقص طی کنند:
🛍️ الف) شرط اول: عرضه 100 درصدی در بورس کالای ایران
تولیدکننده مکلف است قبل از هرگونه اقدام بازرگانی خارجی، کل کالای تولیدی خود را در تالار بورس کالا و بر اساس نرخهای رسمی مصوب عرضه نماید. هدف از این کار، اشباع بازار داخلی و تأمین نیاز صنایع ذوب داخلی است. تنها در صورتی که پس از عرضه رسمی، هیچگونه تقاضایی برای خرید کالا در بورس وجود نداشته باشد (مازاد تولید بر مصرف داخلی)، کالا مستعد صادرات خواهد بود.
💻 ب) شرط دوم: اخذ مجوز سیستمی وزارت صمت
پس از احراز عدم وجود تقاضا در بورس کالا، صادرکننده باید نسبت به ثبت درخواست و اخذ مجوز الکترونیکی و سیستمی از وزارت صنعت، معدن و تجارت اقدام نماید. این مجوز به صورت برخط به سامانههای گمرکی متصل شده و امکان اظهار کالا را فراهم میسازد. کارشناسان ایران ایمپکس روند ثبت و پیگیری این مجوزها را برای شما هموار میسازند.
⛓️ مقررات عمومی صادرات انواع فلزات و لزوم ارائه گواهی مبدأ تولید
بخشنامه گمرکی علاوه بر آهن اسفنجی، ضوابط کلانی را برای صادرات تمامی فلزات (شامل فولاد، مس، آلومینیوم، سرب، روی و…) در اشکال مختلف نظیر شمش، اسلب، کاتد و غیره تعیین کرده است.
🛡️ مقابله با فعالیتهای سودجویانه با گواهی مبدأ
به دلیل جذابیتهای قیمتی ناشی از تفاوت نرخ رسمی ارز و بازارهای ثانویه، تمایل افراد سودجو به خرید فلزات از بورس و صادرات مستقیم آن افزایش یافته بود. گمرک ایران جهت جلوگیری از این تهدید، ارائه گواهی مبدأ تولید کالای صادراتی را اجباری نموده است. این سند اثبات میکند که کالا مستقیماً توسط واحد تولیدی مجاز عرضه شده و هویت کارخانه سازنده شفاف است.
⚖️ سقفهای حجمی مندرج در قانون و الزامات راستیآمایی
وزارت صمت فرآیند صحهگذاری و راستیآمایی گواهیهای مبدأ را برای محمولههای بزرگ تجاری به شرح زیر الزامی و سیستمی کرده است:
| نوع محموله فلزی | حد نصاب حجمی مشمول تاییدیه | مرجع راستیآمایی قبل از خروج |
| :— | :— | :— |
| انواع محصولات فولادی | 10,000 تن و بالاتر | وزارت صنعت، معدن و تجارت |
| فلزات رنگین (مس، آلومینیوم، سرب، روی) | 100 تن و بالاتر | وزارت صنعت، معدن و تجارت |
لیست این اظهارنامهها به صورت روزانه جهت بررسی تطبیقی به وزارت متبوع ارسال میگردد. در صورت عدم انطباق گواهی مبدأ با واقعیت تولید، گمرکات اجرایی از خروج محموله ممانعت به عمل خواهند آورد.
💡 نتیجهگیری و راهکارهای بازرگانی با ایران ایمپکس
سیاستهای انقباضی و نظارتی در بخش صادرات آهن اسفنجی و فلزات اساسی، نشاندهنده استراتژی حاکمیت برای حفظ ارزش افزوده درون مرزهای کشور است. عبور موفق از بوروکراسیهای بورس کالا، سامانههای جامع تجارت و بررسیهای دقیق گمرکی، نیازمند تسلط کامل بر قوانین روز است.
تیم تخصصی ایران ایمپکس به عنوان مشاور و کارگزار امین شما در امور گمرکی و ترخیص کالا، آماده است تا تمامی مراحل فرآیند صادرات، از بررسی کدهای تعرفه تا هماهنگیهای سیستمی گواهی مبدأ را با بالاترین استانداردها انجام دهد. جهت دریافت مشاوره اختصاصی، همین امروز با ایران ایمپکس تماس بگیرید.