این بخشنامه رسمی توسط گمرک جمهوری اسلامی ایران - دفتر مدیریت اطلاعات و برنامه‌ریزی ابلاغ گردیده و اجرای آن در تمامی دوایر گمرکی کشور لازم‌الاجرا می‌باشد. بازرگانان و ترخیص‌کاران محترم جهت تسریع در تشریفات گمرکی، جلوگیری از رسوب کالا و پرداخت حقوق ورودی قانونی، مفاد ذیل را مد نظر قرار دهند.
📘 راهنمای جامع فرم‌ها، وکالت‌نامه‌ها و رویه‌های گمرکی ایران + دانلود چارچوب‌های رسمی
گمرک جمهوری اسلامی ایران به منظور یکپارچه‌سازی فرآیندهای تجاری، توسعه مدیریت دانش و تسریع در ارائه خدمات به صاحبان کالا و فعالان اقتصادی، اقدام به انتشار مجموعه جامع فرم‌ها، وکالت‌نامه‌ها و چارچوب‌های گمرکی نموده است. این کتابچه رسمی که توسط دفتر مدیریت اطلاعات و برنامه‌ریزی گردآوری شده، شفافیت نوینی در تشریفات واردات، صادرات و رویه‌های اختصاصی ایجاد کرده است.
در این مقاله اختصاصی از مجموعه ایران ایمپکس، تمام مفاد، ضوابط اجرایی، رویه‌های استرداد حقوق ورودی، ورود موقت، تعیین ارزش و وکالت‌نامه‌های جدید گمرکی را به صورت تفکیک‌شده و کاربردی بررسی می‌کنیم.
📑 بخش اول: خدمات و رویه‌های معاونت امور گمرکی
معاونت امور گمرکی به عنوان بازوی اصلی اجرای قوانین تجارت خارجی، نحوه تعامل صادرکنندگان و واردکنندگان در رویه‌های پرکاربرد را ساماندهی کرده است.
1. استرداد حقوق ورودی (ماده 66 قانون امور گمرکی)
طبق ماده 66 قانون امور گمرکی، حقوق ورودی اخذ شده از کالاهای وارداتی که عیناً صادر می‌شوند یا مواد و ملزوماتی که در تولید، تکمیل یا بسته‌بندی کالاهای صادراتی به کار رفته‌اند، قابل استرداد به صادرکننده است.
- شرایط و مرجع ارائه:
- واحدهای تولیدی: درخواست خود را به گمرک استان محل قرارگیری واحد تولیدی ارائه می‌دهند.
- واحدهای بازرگانی: درخواست را به گمرک استانی که کارت بازرگانی از آنجا صادر شده تحویل می‌دهند.
- این رویه فارغ از آن است که واردات یا صادرات از کدام گمرکات کشور انجام شده باشد.
- الزامات نگارشی و قالبی:
- کلیه فرم‌های متنی (فرم 1 و 4) باید در سربرگ شرکت، به صورت تایپ‌شده با فونت B Zar اندازه 12 و به صورت بولد (Bold) تنظیم شوند.
- فرم‌های 2 و 3 (فهرست پروانه‌ها و جدول محاسبات) حتماً باید در قالب فایل نرم‌افزار Excel به گمرک ارائه گردند.
- تسهیلات ویژه برای تولیدکنندگان: شرکت‌های دارای گواهی فعالان مجاز اقتصادی (AEO) یا صادرکنندگان نمونه، جهت استفاده از بسته‌های حمایتی گمرک باید گواهی مرتبط را ضمیمه پرونده نمایند.
2. ورود موقت برای پردازش (ماده 51 قانون امور گمرکی)
رویه‌ای که به بازرگانان اجازه می‌دهد مواد اولیه را بدون پرداخت حقوق ورودی قطعی وارد کرده و پس از ساخت یا فرآوری، محصول نهایی را صادر نمایند.
- نکات کلیدی ثبت درخواست:
- تکمیل فرم‌های درخواست باید با دقت کامل در کدهای تعرفه (HS Code)، ارزش Cfr و مقادیر صورت گیرد.
- ارائه تصویر و اصل وکالت‌نامه، کارت شناسایی و معرفینامه نماینده شرکت در هنگام پیگیری الزامی است.
- تمام توضیحات فرآیند تولید باید در خود فرم گنجانده شود و از ارسال نامه مستقل جدای از فرم جداً خودداری گردد.
- جهت تمدید یا تبدیل به قطعی، تکمیل فرم تعهدنامه تبدیل به قطعی (موضوع مصوبات کارگروه ماده 87) و ارسال آن از طریق گمرک اجرایی الزامی است.
3. استعلام کیل مصرف و تعهدنامه نفتی
- استعلام کیل مصرف: برای تعیین میزان دقیق مواد اولیه به‌کاررفته در محصول صادراتی، استعلام از وزارتخانه‌های صمت، جهاد کشاورزی یا وزارت بهداشت صورت می‌گیرد. در صورتی که کالای نهایی دارای پروانه ساخت معتبر از وزارت بهداشت با ذکر درصدهای مصرف باشد، نیاز به استعلام مجدد نبوده و همان پروانه ملاک بررسی گمرک خواهد بود.
- تعهدنامه نفتی: صادرکنندگان اقلام مشکوک به فرآورده‌های نفتی باید متعهد شوند که کالای صادراتی فاقد هرگونه فرآورده یا مواد نفتی یارانه‌ای و با منشاء غیرمجاز می‌باشد.
4. تعیین ارزش و استعلام تعرفه گمرکی
در حوزه دفتر ارزش و دفتر تعرفه، فرم‌های یکپارچه‌ای برای تسریع در پاسخگویی طراحی شده است:
* دفتر ارزش: ارائه فرم آنالیز مواد اولیه (PQ:33) و فرم درخواست تعیین ارزش گمرکی (PQ:32) جهت بررسی دقیق ارزش‌های صادراتی.
* دفتر تعرفه: فرم‌های اختصاصی استعلام تعرفه (موضوع ماده 43) برای کالاهای صادراتی و وارداتی و همچنین فرم مکاتبه گمرکات اجرایی برای رفع اختلافات تعرفه‌ای.
متخصصان ایران ایمپکس آماده ارائه مشاوره در زمینه استخراج درست کد تعرفه و دفاع از ارزش اظهاری در کمیسیون‌های گمرکی هستند.
⚖️ بخش دوم: معاونت حقوقی، نظارت و ذیحسابی
1. چارچوب جدید وکالت‌نامه‌های گمرکی (دفتر حقوقی)
برای جلوگیری از سوءاستفاده‌های احتمالی و شفافیت در نمایندگی گمرکی، 6 فرم استاندارد وکالت‌نامه ابلاغ شده است:
1. وکالت‌نامه صاحب کالا به کارگزار گمرکی (شخص حقیقی)
2. وکالت‌نامه صاحب کالا به کارگزار گمرکی (شخص حقوقی)
3. وکالت‌نامه کارگزار گمرکی به کارمند (شخص حقیقی)
4. وکالت‌نامه کارگزار گمرکی به کارمند (شخص حقوقی)
5. وکالت‌نامه اشخاص حقوقی به کارمند شرکت
6. وکالت‌نامه موضوع ماده 211 آیین‌نامه اجرایی قانون امور گمرکی
2. دفتر ذیحسابی و امور مالی
- تعهد ذیحسابی (ماده 6 قانون امور گمرکی): تضامين و تعهدات ذیحسابی برای سازمان‌ها و رویه‌های ورود موقت.
- استرداد اضافه دریافتی (ماده 135): در صورت پرداخت اضافه حقوق و عوارض گمرکی، صاحبان کالا می‌توانند با تکمیل فرم مربوطه و طی مراحل قانونی، مبالغ اضافی را مسترد نمایند.
💡 جمع‌بندی و راهنمای فعالان اقتصادی
ابلاغ این مجموعه فرم‌ها نشان‌دهنده حرکت گمرک به سمت دیجیتالی‌سازی، یکپارچه‌سازی اسناد و حذف فرآیندهای سلیقه‌ای است. رعایت دقیق فونت، اندازه قلم، قالب‌های Excel و ارائه مدارک کامل، زمان بررسی پرونده‌های شما را به حداقل می‌رساند.
برای دریافت مشاوره تخصصی در زمینه ترخیص کالا، امور تعرفه و ارزش، و بهره‌مندی از آخرین دستورالعمل‌های تجاری، با کارشناسان ایران ایمپکس در ارتباط باشید.