این بخشنامه رسمی توسط گمرک جمهوری اسلامی ایران ابلاغ گردیده و اجرای آن در تمامی دوایر گمرکی کشور لازم‌الاجرا می‌باشد. بازرگانان و ترخیص‌کاران محترم جهت تسریع در تشریفات گمرکی، جلوگیری از رسوب کالا و پرداخت حقوق ورودی قانونی، مفاد ذیل را مد نظر قرار دهند.
📝 تحلیل حقوقی بخشنامه جدید صادرات فرآورده‌های لبنی؛ ضوابط، مابه‌التفاوت‌ها و نحوه اخذ مجوز EPL 🥛🧈
صنعت لبنیات و صنایع وابسته به آن در ایران، همواره تحت تاثیر تصمیمات تنظیمی دولت جهت تعادل‌بخشی به بازار داخلی و حمایت از مصرف‌کنندگان بوده‌اند. در همین راستا، گمرک جمهوری اسلامی ایران بخشنامه جدیدی به شماره 1400/1356922 مورخ 1400/10/06 صادر کرده است که تحولی اساسی در فرآیند صادرات فرآورده‌های دامی ایجاد می‌کند. این بخشنامه عملاً ممنوعیت‌های پیشین صادراتی را به یک مکانیزم کنترلی بر پایه پرداخت مابه‌التفاوت و تاییدیه سیستمی تبدیل کرده است.
در این مقاله تحلیلی از ایران ایمپکس، به عنوان مرجع تخصصی بازرگانی و ترخیص کالا، قصد داریم ابعاد حقوقی، بازرگانی و اجرایی این بخشنامه، مبالغ دقیق عوارض و مابه‌التفاوت‌های تعیین‌شده توسط ستاد تنظیم بازار و نحوه ترخیص این کالاها را موشکافی کنیم.
🔍 لغو ممنوعیت و تغییر رویکرد در صادرات اقلام دامی
پیش از ابلاغ این مقررات، صادرات برخی از فرآورده‌های چربی و لبنی استراتژیک بر اساس بخشنامه‌های متعدد ممنوع یا مشمول محدودیت شدید بود؛ از جمله:
-
بخشنامه شماره 301/97/1153243 (مورخ 1397/09/21): موضوع ممنوعیت مطلق صادرات کره.
-
بخشنامه‌های شماره 158/97/551307 و 114/99/765945: موضوع ممنوعیت صادرات روغن حیوانی.
-
بخشنامه شماره 271/99/1533384 (مورخ 1399/12/11): موضوع وضع عوارض سنگین بر صادرات شیر خشک صنعتی.
با ابلاغ بخشنامه جدید، این ممنوعیت‌ها برداشته شده و صادرات این اقلام مشروط به احراز اصالت منبع خرید شیر خام، پرداخت مابه‌التفاوت عوارض و صدور مجوز سیستمی در سامانه جامع امور گمرکی (EPL) شده است. اگر برای مدیریت این فرآیند پیچیده اداری و بانکی نیاز به مشاوره دارید، متخصصین ایران ایمپکس آماده راهنمایی شما هستند.
💰 جدول مابه‌التفاوت عوارض صادراتی به ازای هر کیلوگرم
بر اساس مصوبه ستاد تنظیم بازار کشور به ریاست معاون اول رئیس‌جمهور و ابلاغیه وزیر محترم جهاد کشاورزی، صادرکنندگان مکلفند مبالغ زیر را به عنوان مابه‌التفاوت عوارض حمایتی به حساب خزانه کل کشور واریز نمایند:
| ردیف | شرح دقیق کالا | میزان مابه التفاوت به ازای هر کیلوگرم (ریال) | وضعیت حقوقی و شرط ترخیص |
| :—: | :— | :—: | :— |
| 1 | شیر خشک صنعتی | 100,000 | در صورت عدم ارائه مجوز، مشمول عوارض قبلی سال 99 خواهد بود. |
| 2 | کره | 150,000 | لغو ممنوعیت سال 97 / مشروط به تایید سیستمی پرداخت. |
| 3 | چربی شیر خام (خامه با 40٪ چربی و به صورت فله) | 60,000 | الزام به احراز بسته‌بندی فله و درصد چربی قانونی. |
| 4 | روغن حیوانی حاصل از کره | 200,000 | بالاترین نرخ مابه‌التفاوت جهت کنترل خروج ذخایر چربی کشور. |
⚠️ نکته بسیار مهم حقوقی: ارقام مندرج در جدول فوق قطعی نبوده و بر اساس مفاد نامه شماره 020/23249 وزیر جهاد کشاورزی، با نظر مستقیم شخص وزیر و بسته به نوسانات بازار داخلی قابل تجدیدنظر و تغییر خواهند بود.
📑 زنجیره اداری و فرآیند گام‌به‌گام اخذ مجوز صادرات
برای اینکه محموله‌های لبنی شما در گمرکات اجرایی کشور دچار رسوب یا توقیف نشوند، طی کردن دقیق زنجیره اداری زیر که در پیش‌نیازهای 7 و 8 بخشنامه تبیین شده، الزامی است:
1. خرید شیر خام با نرخ مصوب
معاونت توسعه بازرگانی وزارت جهاد کشاورزی، با هماهنگی معاونت امور تولیدات دامی، موظف است تنها شرکت‌های تولیدی و فعالان رسمی با سابقه‌ای را تایید کند که ثابت نمایند شیر خام مصرفی خود را دقیقاً با قیمت مصوب هر کیلوگرم 64,000 ریال خریداری کرده‌اند. این بند حقوقی برای جلوگیری از ارزان‌فروشی سرمایه‌های دامی و سوءاستفاده از یارانه‌های بخش کشاورزی وضع شده است.
2. اعلام تناژ و ارجاع به سازمان حمایت
پس از تایید اصالت صادرکننده، مقدار و تناژ مورد تایید صادرات به سازمان حمایت مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان اعلام می‌شود. این سازمان وظیفه دریافت مابه‌التفاوت ریالی و واریز آن به حساب خزانه کل کشور را بر عهده دارد.
3. صدور تاییدیه سیستمی در سامانه EPL
سازمان حمایت پس از وصول وجوه، تاییدیه را به صورت سیستمی به وزارت جهاد کشاورزی منعکس می‌کند. در نهایت، نماینده معرفی‌شده وزارت جهاد کشاورزی در سامانه تجارت فرامرزی (EPL) گمرک، درخواست را بررسی و تایید نهایی می‌نماید. کارشناسان مجرب ایران ایمپکس می‌توانند در تمامی این مراحل، از ثبت درخواست تا ترخیص نهایی، همراه شما باشند.
👤 نمایندگان مجاز و دسترسی‌های سامانه تجارت فرامرزی گمرک
یکی از چالش‌های اصلی بازرگانان در سامانه EPL، شناسایی کارشناس و نماینده مجاز سازمان‌های همجوار جهت قفل‌گشایی از مجوزهاست. در متن این بخشنامه تغییرات زیر در خصوص نماینده وزارت جهاد کشاورزی اعمال شده است:
-
ابتدا در ابلاغیه مورخ 1400/10/01 آقای شاهین علایی جهت دسترسی به سامانه معرفی شده بود.
-
اما در بخشنامه نهایی مورخ 1400/10/05 (پیش‌نیاز 8)، آقای سعید سارویی (کارشناس دفتر صادرات معاونت توسعه بازرگانی) رسماً جایگزین آقای علایی شد.
بنابراین صادرکنندگان باید توجه داشته باشند که صدور مجوز سیستمی توسط آقای سارویی در سامانه جامع امور گمرکی، از نظر سازمان گمرک به منزله اعمال 100 درصدی تمام کنترل‌های لازم اعم از بررسی سوابق صادرکننده، سقف تناژ مجاز و تاییدیه پرداخت‌های بانکی است.
⚖️ بررسی عواقب عدم ارائه مجوز سیستمی
بخش کلیدی و هشداردهنده این بخشنامه متوجه صادرکنندگان شیر خشک صنعتی است. بر اساس صراحت متن بخشنامه گمرک، در صورتی که صادرکننده نتواند مجوز سیستمی فوق را در سامانه EPL ارائه کند، محموله او متوقف نخواهد شد، بلکه ملزم به پرداخت عوارض صادراتی موضوع بخشنامه شماره 271/99/1533384 مورخ 1399/12/11 خواهد بود که هزینه‌های تمام‌شده صادرات را به شدت افزایش می‌دهد.
همچنین طبق تاکید معاون وزیر جهاد کشاورزی، ابلاغ ضواط جدیدِ مابه‌التفاوت به هیچ وجه نافی ابلاغیه قدیمی‌تر به شماره 60/300327 مورخ 1396/12/10 دفتر مقررات صادرات و واردات نبوده و آن دستورالعمل نیز کماکان به قوت خود باقی است.
🤝 ترخیص تخصصی محموله‌های لبنی با ایران ایمپکس
فرآیند احراز قیمت شیر خام، محاسبه دقیق مابه‌التفاوت‌های میلیاردی بر حسب تناژ، و هماهنگی بین سازمان حمایت، وزارت صمت، وزارت جهاد کشاورزی و گمرک اجرایی، نیازمند دانش حقوقی بالا و تسلط بر فرآیندهای ترخیص فرامرزی است. تیم کارشناسان ایران ایمپکس با سال‌ها تجربه در حوزه ترخیص کالاهای ملوانی، پیله‌وری، تجاری و فرآورده‌های دامی، آماده است تا امور گمرکی شما را در کوتاه‌ترین زمان ممکن و کمترین ریسک مالی به سرانجام برساند. برای کسب اطلاعات بیشتر و دریافت مشاوره اختصاصی، همین امروز به وب‌سایت ایران ایمپکس مراجعه فرمایید.