این بخشنامه رسمی توسط سازمان توسعه تجارت ایران - دفتر مقررات صادرات و واردات ابلاغ گردیده و اجرای آن در تمامی دوایر گمرکی کشور لازمالاجرا میباشد. بازرگانان و ترخیصکاران محترم جهت تسریع در تشریفات گمرکی، جلوگیری از رسوب کالا و پرداخت حقوق ورودی قانونی، مفاد ذیل را مد نظر قرار دهند.
🚗 راهنمای جامع ضوابط جدید ثبت سفارش خودروهای نو و کارکرده؛ تحلیل بخشنامه 1404
وزارت صنعت، معدن و تجارت در آخرین بهروزرسانی مقررات تجاری خود، ضوابط اجرایی ثبت سفارش خودروهای نو از محل ماده (4) و خودروهای کارکرده سنگین و نیمهسنگین از محل ماده (11) قانون ساماندهی صنعت خودرو را به سامانه جامع تجارت ابلاغ کرده است. این بخشنامه راه را برای ورود سرمایهگذاران خارجی و همچنین نوسازی ناوگان حملونقل عمومی هموار میسازد.
بررسی دقیق این مقررات برای بازرگانان، شرکتهای حملونقل و سرمایهگذاران از اهمیت بالایی برخوردار است. در این مقاله تحلیلی از سوی ایران ایمپکس، تمامی ابعاد حقوقی، کدهای تعرفه گمرکی و پیشنیازهای این دو رویه جدید را واکاوی میکنیم.
🏗️ بخش اول: واردات خودروی نو توسط سرمایهگذار خارجی (ماده 4)
ماده 4 قانون ساماندهی صنعت خودرو به تسهیل ورود سرمایه و تکنولوژی اختصاص دارد. طبق ابلاغیه جدید، امکان کارسازی ثبت سفارش خودروهای نو از این محل با شرایط زیر فراهم شده است:
1. کدهای تعرفه مجاز و نوع خودروها
ثبت سفارش در این رویه به صورت محدود و صرفاً برای دو کد تعرفه اصلی سیستم هماهنگشده (HS Code) امکانپذیر است:
-
کد تعرفه 8702: اختصاص به وسایل نقلیه موتوری برای حمل ده نفر یا بیشتر (شامل راننده) دارد.
-
کد تعرفه 8703: شامل خودروهای سواری و سایر وسایل نقلیه موتوری که اصولاً برای حمل اشخاص طراحی شدهاند (به استثنای مشمولین ردیف 8702).
2. الزامات بازرگانی و شیوه تامین ارز
این رویه به طور کامل در راستای جذب سرمایه خارجی طراحی شده است؛ به همین دلیل الزامات زیر برای آن بارگذاری شده است:
-
کارت بازرگانی: متقاضی حتماً باید دارای کارت بازرگانی معتبر باشد.
-
وضعیت نمایندگی: ثبت سفارش صرفاً با احراز وضعیت «نمایندگی واردات خودرو نو توسط سرمایهگذار خارجی از محل ماده (4)» مجاز است.
-
عملیات ارزی بدون انتقال ارز: بزرگترین مزیت این رویه، امکان ثبت سفارش بدون انتقال ارز است که مأخذ آن مجوزهای صادره از سوی سازمان سرمایهگذاری و کمکهای اقتصادی و فنی ایران است. به دلیل ماهیت بدون انتقال ارز، این رویه نیازی به بررسی سیستمی سهمیه ارزی ندارد.
3. تاییدیه خدمات پس از فروش و ضوابط فنی
واردات خودرو بدون پشتوانه خدمات پس از فروش ممنوع است. در این رویه، اخذ تاییدیه ارائه خدمات پس از فروش از دفتر آماد و خدمات بازرگانی وزارت صمت الزامی است. با این حال یک راهکار سیستمی تسهیلکننده پیشبینی شده است:
در صورتی که برند خودروی انتخابی در فهرست برندهای مجاز ارسالشده طی نامه شماره 7189119 مورخ 1404/11/18 قرار داشته باشد، نیازی به بررسی دستی نبوده و تاییدیه خدمات پس از فروش به صورت سیستمی صادر میشود.
بررسی فنی و مطابقت فرآیند با آییننامه هیات وزیران نیز بر عهده دفتر صنایع خودرو به عنوان متولی تنظیم تقاضای واردات خواهد بود. مهلت افتتاح ثبت سفارش در این بخش حداکثر تا 1406/03/16 است. برای مدیریت این فرآیند پیچیده اداری، کارشناسان ایران ایمپکس آماده ارائه خدمات کارگزاری تخصصی هستند.
🚌 بخش دوم: واردات خودروهای کارکرده عمومی و جمعی (ماده 11)
آییننامه اجرایی ماده 11 قانون ساماندهی صنعت خودرو (مصوب هیات وزیران به شماره 66538/ت61687هـ) تمرکز ویژهای بر نوسازی ناوگان عمومی کشور دارد. شرایط ثبت سفارش اتوبوس، مینیبوس و ون کارکرده به شرح زیر ابلاغ شده است:
1. محدوده کالایی و کدهای HS
این رویه برخلاف سواریهای شخصی، صرفاً شامل خودروهای کارکرده جمعی و عمومی است که زیرمجموعه کد تعرفه فعال 8702 قرار میگیرند. این موارد عبارتند از:
-
اتوبوسهای درونشهری
-
اتوبوسهای برونشهری
-
مینیبوسها
-
ونها
2. شرط سن خودرو (بسیار مهم)
طبق ضوابط، سن خودروهای کارکرده وارداتی باید بیشتر از 3 سال و کمتر از 5 سال باشد. بر همین اساس، با توجه به اینکه در سال 2026 قرار داریم، صرفاً خودروهایی که سال ساخت آنها برابر با 2021، 2022 و 2023 باشد، اجازه ورود و ثبت سفارش خواهند داشت. خودروهای با سال ساخت خارج از این محدوده در گمرک دپو شده و امکان ترخیص نخواهند داشت.
3. روشهای تامین ارز و مجوزها
محل تامین ارز در این رویه انعطاف بیشتری دارد:
-
استفاده از محل تامین ارزهای مجاز تعریفشده برای هر کد تعرفه در سامانه مقررات تجاری.
-
استفاده از محل مجوزهای صادر شده توسط سازمان سرمایهگذاری و کمکهای اقتصادی و فنی ایران.
همانند خودروهای نو، داشتن کارت بازرگانی، احراز وضعیت نمایندگی مربوط به ماده 11، اخذ مجوز فنی از دفتر صنایع خودرو و تاییدیه خدمات پس از فروش (یا به صورت سیستمی بر اساس نامه شماره 7189119 یا به صورت فرآیند دستی) برای این بخش نیز الزامی است. مهلت نهایی افتتاح ثبت سفارش این خودروها نیز تا 1406/03/16 تعیین شده است.
📑 تحلیل پیشنیازها و نامههای وابسته
این ابلاغیه بر پایه دو صورتجلسه و نامه کلیدی صادر شده است که ساختار حقوقی آن را تکمیل میکنند:
1. نامه شماره 7189119 مورخ 1404/11/18 (دفتر آماد و خدمات بازرگانی)
این نامه که در پاسخ به فرآیند ثبت سفارش 50 دستگاه خودروی کارکرده وزارت امور خارجه صادر شده بود، رسماً «فهرست برندهای مجاز دارای خدمات پس از فروش خودروهای بنزینی، هیبرید و برقی» را تعیین کرده است. اهمیت این نامه در این است که مفاد آن عیناً به بند 8 صورتجلسه نشست واردات خودروهای ماده 11 نیز تسری یافته و ملاک تایید سیستمی گارانتی و خدمات پس از فروش در سامانه جامع تجارت قرار گرفته است.
2. نامه شماره 6646021 مورخ 1404/09/05 (دفتر مقررات صادرات و واردات)
این سند خروجی نشست تخصصی مورخ 1404/08/27 است که سازوکار کلي ثبت سفارش خودروهای ماده 11 را پایهریزی کرد. بر اساس ابلاغیه جدید، تمام مفاد این صورتجلسه به استثنای «بند 5» آن لازمالاجراست و مبنای برنامهنویسی و پیادهسازی زیرساختهای الکترونیکی در سامانه جامع تجارت بوده است.
💡 نتیجهگیری و خدمات ایران ایمپکس
اجرای این بخشنامه فرصت بینظیری را برای توسعه ناوگان حملونقل و همچنین ورود سرمایهگذاران به بازار خودروی ایران فراهم میکند. با این حال، محدودیت زمانی تا سال 1406 و پیچیدگیهای مربوط به تطبیق کدهای تعرفه 8702 و 8703، تاییدیه سیستمی برندها و مستندات سازمان سرمایهگذاری، نیازمند همراهی یک تیم مجرب گمرکی است.
مجموعه ایران ایمپکس به عنوان مرجع تخصصی بازرگانی، ترخیص کالا و مشاوره امور گمرکی، از نخستین مراحل اخذ مجوزهای دفتر صنایع خودرو و سازمان سرمایهگذاری تا ثبت سفارش نهایی در سامانه جامع تجارت و ترخیص قطعی از گمرکات کشور در کنار شماست. جهت بررسی مدارک و آغاز فرآیند واردات خودروهای نو و کارکرده خود، با کارشناسان ایران ایمپکس تماس حاصل فرمایید.