این بخشنامه رسمی توسط شورای عالی کارشناسان رسمی دادگستری ابلاغ گردیده و اجرای آن در تمامی دوایر گمرکی کشور لازمالاجرا میباشد. بازرگانان و ترخیصکاران محترم جهت تسریع در تشریفات گمرکی، جلوگیری از رسوب کالا و پرداخت حقوق ورودی قانونی، مفاد ذیل را مد نظر قرار دهند.
⚖️ تحلیل حقوقی ممنوعیت اظهارنظر کارشناسان در امور غیرتخصصی؛ گامی برای شفافیت قضایی
در دنیای پیچیده تجارت بینالملل و امور گمرکی، نظریه کارشناسی ستون فقرات بسیاری از پروندههای قضایی و اختلافات مالی است. بخشنامه اخیر شماره 7843/ش/04 مورخ 1404/10/16 صادر شده از سوی شورای عالی کارشناسان رسمی دادگستری، بر یکی از حیاتیترین اصول دادرسی عادلانه یعنی “تخصصگرایی” تأکید ورزیده است. تیم تحلیلی ایران ایمپکس در این مقاله به کالبدشکافی این ابلاغیه و تأثیر آن بر پروندههای تجاری میپردازد.
🔍 ماهیت ابلاغیه: پایان سوءاستفاده از عنوان «کارشناس خبره»
یکی از چالشهای همیشگی در محاکم، اظهارنظر افرادی تحت عنوان “خبره” در اموری بود که خارج از پروانه رسمی کارشناسی آنها قرار داشت. بخشنامه جدید صراحتاً اعلام میدارد که صلاحیت علمی هر کارشناس محدود به رشتهای است که در آن آزمون داده و پذیرفته شده است. ایران ایمپکس به عنوان مرجع تخصصی ترخیص کالا، بر این باور است که این سختگیری باعث جلوگیری از صدور نظرات غیرفنی در پروندههای حساس گمرکی خواهد شد.
🛠 بررسی جنبههای قانونی و انتظامی تخلفات کارشناسی
طبق متن بخشنامه، هرگونه اقدامی که در آن کارشناس خارج از حیطه صلاحیت خود قلمفرسایی کند، مصداق نقض قانون کارشناسان رسمی دادگستری است.
⚖️ نقش دادسرا و دادگاه انتظامی کانون
نکته کلیدی این ابلاغیه، ارجاع مستقیم تخلفات به دادسرا و دادگاه انتظامی کانون است. این یعنی:
-
ابطال نظریه: نظریاتی که توسط کارشناس غیرمرتبط (حتی با عنوان خبره) صادر شود، از درجه اعتبار ساقط است.
-
پیگرد انتظامی: کارشناس متخلف با مجازاتهای انتظامی روبرو خواهد شد که میتواند از توبیخ تا ابطال پروانه را شامل شود.
🚢 تأثیر این بخشنامه بر پروندههای گمرکی و بازرگانی
در پروندههای مربوط به اختلافات تعرفهای یا ارزشگذاری کالا، حضور کارشناس متخصص در امور گمرکی الزامی است. اگر یک کارشناس رشتههای مهندسی یا مالی بدون داشتن صلاحیت گمرکی، در خصوص نحوه ترخیص یا طبقه بندی کالا نظر بدهد، ذینفعان میتوانند با استناد به این بخشنامه و با مشاوره کارشناسان ایران ایمپکس، نسبت به رد آن نظریه اقدام کنند.
💡 چرا تخصص در کارشناسی برای بازرگانان حیاتی است؟
اظهارنظر غیرتخصصی میتواند منجر به جریمههای سنگین یا توقیف کالا شود. ایران ایمپکس همواره توصیه میکند که قبل از ارجاع پرونده به هیئتهای حل اختلاف گمرکی، از انطباق صلاحیت کارشناس منتخب با موضوع دقیق دعوا اطمینان حاصل نمایید.
✅ جمعبندی و نتیجهگیری
بخشنامه 7843/ش/04 پیامی روشن برای تمامی فعالان اقتصادی و کارشناسان دارد: “فقط در حیطه تخصص خود سخن بگویید”. این شفافیت قانونی در نهایت به نفع عدالت و جلوگیری از فساد در بدنه کارشناسی کشور خواهد بود. برای دریافت مشاورههای دقیقتر در خصوص دعاوی گمرکی و بهرهمندی از خدمات تخصصی، میتوانید به وبسایت ایران ایمپکس مراجعه نمایید.